Quẻ Hỏa Sơn Lữ trong cuộc sống và bài học của người ở đậu

Người vừa nhận lời chuyển công tác sang tỉnh khác, chưa quen chỗ ở, chưa quen ai, mỗi tối về phòng trọ lạ lẫm, đúng là thời thế mà quẻ này nói tới. Quẻ 56 Hỏa Sơn Lữ trong cuộc sống hiện lên ở những lúc như thế: đang ở giữa đường, chưa có chỗ đứng vững, phải tự xoay xở. Lời quẻ không hứa thành công lớn, chỉ nói nếu giữ mình đúng mực thì hơi hanh thông, tức là việc vẫn đi được, nhưng chỉ đi được vừa vừa.

Ứng dụng quẻ Hỏa Sơn Lữ trong cuộc sống là ứng dụng vào từng phương diện hằng ngày: công việc, tiền bạc, tình cảm, và cả khoảnh khắc nên tiến hay nên dừng. Trang Tra cứu trên website có lời quẻ và luận giải gốc, còn ở đây là cách một người hỏi dùng quẻ cho tình huống thật của mình.

Lửa trên núi, người xa nhà

Quẻ gồm hai quẻ đơn chồng lên nhau: trên là Ly, tượng lửa; dưới là Cấn, tượng núi. Ghép lại thành tên Hỏa Sơn Lữ, với Lữ nghĩa là lữ hành, khách xa nhà, ở đậu, tạm trú, tính cách lang thang và ít người thân. Lý do đặt tên nằm ngay trong tượng: núi đứng im, lửa cháy lan hết chỗ này qua chỗ khác, không bám một nơi nào, nên quẻ chỉ thời vận trôi nổi, không chắc, mọi việc khó như ý muốn.

Thoán từ của quẻ là hơi hanh thông, ở đậu mà giữ đạo chính thì tốt. Nghĩa là thời thế này không xấu hẳn nhưng cũng không rộng mở, chỉ đủ để người cẩn trọng đi qua. Trong Kinh Dịch, quẻ Hỏa Sơn Lữ xếp ngay sau quẻ Lôi Hỏa Phong, bởi thịnh quá, đầy đặn quá thì mất chỗ yên ở, từ vinh hiển rơi vào cảnh lữ thứ.

Người xưa gọi quẻ này bằng một hình ảnh khác nữa: chim bị đốt tổ, điềm việc làm không thành. Chim mất tổ phải bay đi tìm chỗ khác, chẳng khác gì người thuê trọ hôm nay ở phường này, ba tháng sau dọn sang phường khác.

Một người thợ quay video rời quê lên thành phố, nơi ở thay đổi liên tục, thu nhập mỗi tháng mỗi khác, sống đúng như ngọn lửa trên núi: cháy đến đâu rồi lại dời. Hình ảnh chim mất tổ nghe buồn, nhưng quẻ chỉ mô tả thời thế, không phán họa cho ai. Nó nói về một giai đoạn có thật trong đời người: lúc đi xa, lúc tạm bợ, lúc chưa có chân. Cách đọc quẻ đúng là cách nhìn rõ thời thế để chọn việc, chứ không phải lời tiên tri quyết định thay con người.

Trong Hà Lạc lý số, quẻ này thuộc tháng 5, với các tuổi nạp giáp là Bính Thìn, Bính Ngọ, Bính Thân, Kỷ Tỵ, Kỷ Mùi, Kỷ Dậu, và người sinh tháng 5 được coi là cách công danh phú quý.

Quẻ Hỏa Sơn Lữ: bình hòa hay hung

Nhiều nguồn xếp quẻ này ở mức bình hòa: không mang điềm cát, nhưng cũng không quá hung hiểm, và có lợi cho việc xuất hành, khởi sự. Người gieo được quẻ này đỡ vội lo, cũng đỡ vội mừng: đây là quẻ của người đang trên đường, chưa đến nơi.

Tuy nhiên, các bản luận giải không thống nhất về tính chất của quẻ 56. Bên cạnh cách xếp bình hòa, một số nguồn đánh giá thận trọng hơn, gắn với điềm việc làm không thành của hình ảnh chim bị đốt tổ. Vì chưa có lời lý giải cho sự chênh lệch ấy, cách hiểu an toàn là quẻ ở mức trung bình, cần thận trọng, đừng đọc một chiều quá mừng hay quá lo.

Cùng bàn chuyện tiến và dừng, Kinh Dịch có hai quẻ gần nhau mà lời khuyên khác hẳn. Quẻ Phong Sơn Tiệm, tượng trên núi có cây mọc, thuộc loại quẻ cát, chủ ý tuần tự bước lên: tiến từng bước vững chắc, không hấp tấp, nên công danh thăng tiến, kinh doanh phát đạt, gia đạo hạnh phúc. Còn quẻ Lữ chỉ là thời ở đậu, tạm trú, hơi hanh thông, không phải lúc thuận lợi để phát triển sự nghiệp. Quẻ Tiệm như người trồng cây, chậm rãi đợi thành bóng mát; quẻ Lữ như khách qua đêm, đừng đục gỗ làm nhà.

Hai người cùng đi hỏi chuyện mở cửa hàng, một người gieo được quẻ Phong Sơn Tiệm thì nhận lời tiến từng bước vững chắc, người gieo được quẻ này thì nhận lời làm nhỏ, chờ thời. Cùng một câu hỏi, hai quẻ cho hai thời thế khác nhau, và cách dùng quẻ là nhận ra mình đang ở thời nào.

Cụ Phan Bội Châu, trong bản diễn giải Kinh Dịch bằng quốc văn, có một nhận xét về quẻ này: toàn sáu hào không một chữ cát, chữ hanh nào cả, nên người ở thời Lữ cần mang chặt hai chữ nhu và trung làm bùa hộ thân. Nhu là mềm dẻo, trung là giữ mình ngay giữa, hai chữ ấy theo người xa nhà dài hơn bất cứ vật gì đeo bên mình.

Việc làm và lúc nên dừng

Với công việc, quẻ báo có sự thay đổi, và người hỏi sẽ tự làm lấy việc của mình, không có phụ tá hay người giúp việc. Thời Lữ không phải lúc thuận lợi để triển khai sự nghiệp: doanh nhân hay nhân viên gặp quẻ này thì công danh có nhiều cản trở, muốn đổi nghề, làm việc mới hay di chuyển thì tốt nhất là chờ thời.

Một nhân viên được đề nghị thuyên chuyển sang chi nhánh mới, không có đồng nghiệp cũ theo, đúng vào thế này. Quẻ không bảo từ chối, mà nhắc rằng ở thời này mọi việc phải tự tay lo, nên nhận lời nhưng đặt mục tiêu rõ ràng, kiên nhẫn theo đường lối ban đầu, tránh lang thang bất định. Theo một cách đọc khác, bôn ba ra ngoài làm việc lại thuận hơn, dù khó đạt thành công lớn vì chỉ có nghề mà thiếu học vấn.

Về thi cử, quẻ cho thấy điểm yếu, khó đạt kết quả tốt vì kiến thức không chắc chắn. Người đang ôn thi gặp quẻ này nên hiểu đó là lời nhắc ôn lại nền tảng, chứ không phải lời phán đỗ trượt. Về nhà cửa, có nguồn nói gia đình sẽ phải thay đổi lớn, di cư từ Đông sang Tây, nhưng thay đổi ấy tốt đẹp hợp lẽ.

Trước khi dùng lời quẻ, cách chiêm cũng cần đúng phép. Người xưa dặn không chiêm vụn vặt, mỗi người chỉ nên chiêm một hoặc hai việc thực sự cần thiết. Chuyện bất chính thì không chiêm, đang nôn nóng thì không chiêm. Sau khi gieo được quẻ, phải căn cứ vào tượng quẻ, không tùy tiện nghi ngờ rồi chiêm đi chiêm lại. Hỏi một lần, đọc kỹ một lần, rồi quyết bằng đầu mình.

Đọc thêm: Sống khéo giữa bất đồng theo quẻ Hỏa Trạch Khuê trong cuộc sống

Tiền bạc nên làm nhỏ

Về tiền bạc, các nguồn giải quẻ chưa thống nhất. Một số bản luận giải cho rằng vẫn có tiền tài, nhiều nguồn thu, nhưng nên làm nhỏ; kinh doanh không có lợi nhuận cao mà cũng chẳng lỗ lớn, chỉ bình bình. Bên kia, nguồn 1 và 10 lại nói tài lộc chưa có, cần cẩn trọng kẻo mất tiền, vay vốn cũng chỉ được khoản nhỏ.

Hai cách đọc chênh nhau, nhưng chạm nhau ở một điểm: thời ở đậu không gánh nổi việc lớn. Người đang định mở thêm cơ sở thứ hai, gặp quẻ này thì lời đọc hướng về phía thận trọng: giữ quy mô nhỏ, để chân chưa vững thì chưa gánh việc lớn. Tiền để dành lúc lữ thứ quan trọng hơn tiền để đầu tư.

Tình duyên của người lữ thứ

Tình cảm thời Lữ cũng chưa yên. Nguồn 1 và 8 nói tình cảm không hòa hợp, dễ dẫn tới đổ vỡ chia ly, hôn nhân không ổn định. Theo cách đọc khác, tình duyên vẫn đi đến lương duyên, vì hai bên cần có nhau. Chưa có lời dung hòa giữa hai cách đọc ấy, nên người hỏi cứ hiểu rằng duyên lúc này phụ thuộc nhiều vào cách hai người nuôi nó.

Một chi tiết trong quẻ nói rõ điều đó: nếu hào hai và hào năm tương ứng thì duyên có nền, còn nếu vô ứng, tình cảm phải nuôi bằng công sức chứ không tự nhiên bền. Hai người yêu nhau mà một người phải công tác xa nhà dài hạn, đúng là duyên kiểu này: không ai bỏ rơi ai, nhưng cũng không có ngày nào tự chạy. Giữ liên lạc đều, gặp nhau khi có thể, và khi tranh chấp thì hòa giải là cách tốt nhất.

Gia đạo cũng vậy: quẻ cho thấy gia đình thiếu tình cảm, đạo gia lạnh nhạt, gia nghiệp bất ổn. Người ở đậu xa nhà nên nhớ rằng gia đình không tự ấm lại, mỗi cuộc gọi về đều là một lần giữ lửa.

Đọc thêm: Quẻ Hỏa Địa Tấn trong cuộc sống: sáu nấc nên tiến hay nên nán lại

Thái độ người ở đậu

Lời khuyên của quẻ gói trong chính cấu tạo của nó: giữ sự thận trọng của Cấn và sáng suốt của Ly, tạo thế đứng độc lập khéo léo, để tận dụng cơ hội khi tình hình tạm ổn định. Người mới vào một công ty ở tỉnh khác, thay vì vội khoe tài, nên khiêm nhường, quan sát, thân thiện với những người làm trước ở đó. Đó là nhập gia tùy tục của người lữ thứ: cư xử minh chính, nhu thuận, biết chiều ý người có quyền thế nơi mình cư ngụ.

Riêng về xuất hành, quẻ có vận may cho việc di chuyển, đạt mục đích, nhưng hướng Đông và Bắc bất lợi, hướng Tây đại lợi. Tình thế hiện tại đầy khó khăn trắc trở, biến động bất an thì phải đi xa mới tốt. Khi đến nơi mới hay vị trí mới, nên tìm sự hậu thuẫn, không nôn nóng vội vã, điều hành công việc nhẹ nhàng, thân thiện.

Sức khỏe tinh thần cũng là điều quẻ nhắc tới: ốm đau thường do căng thẳng, nên giữ tinh thần vui vẻ. Đó là cách người xa nhà dùng quẻ Hỏa Sơn Lữ trong cuộc sống: khiêm nhường, quan sát, thân thiện trước, khoe tài sau.

Đọc hào động khi gieo bằng đồng xu

Trước khi nói về hào động, phép gieo bằng ba đồng xu cần đúng thứ tự. Người gieo giữ tâm yên tĩnh, viết câu hỏi rõ ràng, đơn giản, rồi thả đồng xu ra đĩa sáu lần, mỗi lần xác định một hào từ dưới lên trên, lần gieo thứ nhất là hào một, lần thứ sáu là hào sáu. Mặt có chữ là ngửa, mặt không chữ là xấp. Gieo được hai ngửa một xấp thì ghi hào dương, một ngửa hai xấp thì ghi hào âm; cả ba đồng cùng mặt, hào ấy động.

Hào động đổi hẳn lời đọc của quẻ, và đây là chỗ nhiều bài tra cứu bỏ sót. Nếu hào một động thì mọi mưu sự bất lợi, chưa nên khai trương, buôn bán không thuận. Hào hai động thì ngược lại, tài vận vượng phát, khai trương đại cát, giao dịch thuận lợi thành công. Nền của hai hào ấy nằm trong lời hào gốc: hào hai là ở đất khách được chỗ trú an lành, giữ được tiền bạc, có đầy tớ tín cẩn, mọi việc đều tốt; hào năm như vua lưu vong bắn chim trĩ chỉ một phát trúng, không hao tốn mà được tiếng khen và phúc lộc.

Giả sử người gieo hỏi việc mở tiệm, thấy ba đồng xu cùng ngửa ở lần gieo thứ hai tính từ dưới lên, tức hào hai động, lời đọc chuyển sang thuận lợi cho việc khai trương, khác hẳn khi hào một động.

Các hào phía trên cũng mỗi hào mang một lời riêng. Hào ba động thì phải khiêm nhường, ứng xử có trước có sau, nếu không sẽ thất bại mọi việc, tài vận chưa tốt. Hào bốn động thì công việc chậm chạp nhưng có kết quả khả quan, cứ mạnh dạn thực hiện, tương lai sáng sủa, kinh doanh ra nước ngoài thu lợi nhỏ. Hào thứ năm động thì sống khiêm nhường, mềm mỏng theo hoàn cảnh sẽ đạt điều mong muốn, buôn bán ban đầu khó sau thành công. Hào sáu động thì thiếu thận trọng nên đánh mất cơ hội tốt, tài vận lúc đầu có lợi nhuận sau không tốt, mọi việc cần thận trọng.

Sáu hào, sáu nấc của người xa nhà: từ lúc mới đặt chân đến lúc sắp đi tiếp. Đọc đúng hào động là đọc đúng mình đang đứng ở nấc nào, rồi mới quyết hôm nay nên mở tiệm, nên nán lại hay nên rút về.

1. Chuẩn bị ba đồng xu, tốt nhất là đồng xu thời Càn Long, và một đĩa để thả đồng xu
2. Giữ tâm yên tĩnh, viết câu hỏi rõ ràng, đơn giản, nên dùng câu hỏi mở thay vì hỏi Có hoặc Không
3. Xóc bảy lần nếu là nam, chín lần nếu là nữ, rồi thả đồng xu ra đĩa
4. Gieo lặp lại sáu lần, mỗi lần xác định một hào từ dưới lên trên, lần gieo thứ nhất là hào một, lần thứ sáu là hào sáu
5. Gieo được hai ngửa một xấp thì ghi hào dương, một ngửa hai xấp thì ghi hào âm; cả ba đồng cùng mặt, hào ấy động

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.