Phong tục
Quà tặng 20/11 cho cô giáo theo từng mức ngân sách, từ thiệp handmade đến voucher
Nhiều người tưởng quà 20/11 càng đắt càng thể hiện lòng thành, song Luật Giáo dục không cho giáo viên nhận phong bì, quà của học sinh và phụ huynh, cũng không có văn bản nào nêu mức trần giá trị. Điều nên làm là chọn quà tặng 20/11 cho cô giáo nhỏ, chân thành và hợp túi tiền.
Xem đếm ngược còn 13 ngày đến Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
Tháng mười một hằng năm, các nhóm phụ huynh lại lục lại câu chuyện cũ: góp bao nhiêu thì vừa lòng cô chủ nhiệm. Có người định rủ cả lớp góp tiền mua một món quà đắt đỏ. Rồi họ đọc thông báo của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh. Sở mong nhận thiệp điện tử thay cho hoa tươi, quà tặng. Đây đã là năm thứ mười ba liên tiếp Sở làm như vậy kể từ năm 2013.
Thông báo ấy nói lên điều nhiều người hay nhầm.
Quà 20/11 không phải càng đắt càng hay, bởi luật cấm nhận phong bì, quà từ học sinh, phụ huynh, trong khi những món quà nhỏ, tấm thiệp tự làm lại mang giá trị tinh thần cao.1 Không có văn bản nào quy định mức trần giá trị quà mà nhà giáo được nhận, các văn bản chỉ cấm nhận quà dưới mọi hình thức từ đối tượng có liên quan đến công việc. Vậy nên tặng gì cho thầy cô ngày 20/11 mới vừa ý nghĩa, vừa không khiến cô giáo khó xử? Câu trả lời nằm ở cách chọn quà theo từng mức ngân sách.
Chọn quà theo túi tiền
Việc đầu tiên trước khi mua quà là xác định kinh phí bỏ ra, rồi cân nhắc tặng theo cá nhân hay theo tập thể. Tặng theo tập thể giúp tiết kiệm chi phí hơn hẳn, bởi số tiền của nhiều người gộp lại đủ mua một món tử tế thay vì mỗi nhà một món lẻ tẻ. Một lớp bốn mươi học sinh thay vì bốn mươi món quà nhỏ, cả lớp góp lại thành một món chung kèm tấm thiệp có tên từng bạn, cô giáo nhận một lần mà nhớ hết cả lớp.
Sau khi biết mình có bao nhiêu tiền, hãy tìm hiểu sở thích, nhu cầu của cô giáo thay vì chọn theo ý mình. Cô giáo trẻ thường thích món quà hiện đại, tươi trẻ; cô giáo trung niên lại chuộng đồ nhã nhặn, không cầu kỳ, và quà cho người dưới ba mươi, dưới bốn mươi hay dưới năm mươi tuổi có sự khác biệt rõ. Một chiếc bình giữ nhiệt hợp với cô hay đứng giảng cả buổi, nhưng có thể thừa thãi với cô làm việc văn phòng.
Quà quá đắt tiền khiến cô giáo ngại ngùng, quà quá rẻ lại dễ gây cảm giác thiếu trân trọng.
Về pháp luật, Nghị định 59/2019/NĐ-CP ngày 01/7/2019 của Chính phủ hướng dẫn Điều 22 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018.3 Văn bản quy định người có chức vụ, quyền hạn không được trực tiếp hay gián tiếp nhận quà tặng dưới mọi hình thức từ cá nhân, tổ chức có liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý.3 Nếu không từ chối được, người nhận phải báo cáo thủ trưởng và nộp lại quà trong thời hạn năm ngày làm việc kể từ ngày nhận.3 Giáo viên đứng lớp trước học sinh, phụ huynh chính là người thuộc đối tượng ấy.
Thực tế nhiều trường học ở TP Hồ Chí Minh khuyến khích phụ huynh, học sinh không tặng hoa, quà. Thay vào đó, các trường chuyển sang sách, vở tập hoặc học bổng cho học sinh. Tiêu biểu có Tiểu học Phan Văn Trị, THCS Nguyễn Văn Luông, THPT Thủ Đức hay THCS Lê Minh Xuân. Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk cũng thông báo không nhận hoa chúc mừng để thực hiện chủ trương tiết kiệm và chia sẻ khó khăn sau bão lũ.4 Bão số 13 làm hai trăm hai mươi sáu cơ sở giáo dục trên địa bàn bị ảnh hưởng. Thiệt hại hơn hai mươi hai phẩy bảy tỉ đồng. Vì thế, Sở đề nghị mọi người quan tâm đến giáo viên và trường học vùng khó khăn.4 Vì vậy, một món quà nhỏ gọn, một tấm thiệp viết tay vẫn là lựa chọn an toàn và đúng nghĩa nhất.
Món quà tặng 20/11 cho cô giáo dưới hai trăm nghìn
Ngân sách ít không đồng nghĩa với quà nhạt nhẽo.
Tấm thiệp handmade tự tay trang trí, thiết kế kèm lời chúc là món quà truyền thống của học trò, và có lẽ là món quà duy nhất không thể định giá.2 Hai học sinh ngồi cắt dán một tấm thiệp, viết vài dòng tri ân bằng tay, món quà ấy có khi cô giáo giữ trong ngăn kéo cả chục năm.
Hoa khô, hoa sáp nhỏ gọn có giá dao động từ một trăm nghìn đến hai trăm nghìn đồng, được nhiều phụ huynh ưa chuộng.2 Học sinh sinh viên còn có thể mua hoa ở các cửa hàng ven đường, vỉa hè với giá rẻ phù hợp túi tiền.
Combo hộp quà 20/11 học sinh, sinh viên thường chọn với mức dưới hai trăm nghìn đồng gồm sổ tay, vật dụng trang trí sổ và các loại bút, hộp nắp gập thắt nơ voan đẹp mắt. Với tập thể lớp hạn chế ngân sách, tranh thêu hay tranh đính đá là lựa chọn hợp lý, vì nguyên liệu được chia sẵn theo set, giá thành rẻ, phần còn lại chỉ cần đầu tư thời gian hoàn thiện.
- Hoa khô, hoa sáp nhỏ 100.000-200.000 đồng
Ảnh minh họa được tạo bằng AI

Vài trăm nghìn cho món thiết thực
Ở mức vài trăm nghìn đồng, danh sách quà tặng 20/11 rộng hơn hẳn và có thể hướng tới món dùng được hàng ngày. Cho thầy giáo, một chiếc cà vạt tốt có giá trên dưới một trăm năm mươi nghìn đồng. Khăn choàng thương hiệu tầm trung cũng từ mức đó trở lên. Áo sơ mi và vải áo sơ mi dao động từ một trăm năm mươi đến năm trăm nghìn đồng tùy chất liệu và thương hiệu.
Cho cô giáo, vải áo dài làm từ gấm thun, lụa có giá từ một trăm bảy mươi đến năm trăm nghìn đồng, nên chọn loại voan nhẹ nhàng, họa tiết nhã nhặn, phù hợp độ tuổi và ví tiền của cô. Một nhóm bạn góp lại, mỗi người bỏ ra năm mươi nghìn đồng là mua được chiếc khăn choàng tầm trung tặng cô giáo trung niên vốn thích đồ nhã nhặn; món quà ấy vừa trong tầm tay vừa đúng gu.
Túi xách cũng đáng cân nhắc nếu muốn món quà bền theo năm tháng, nên chọn thương hiệu uy tín. Khăn lụa cao cấp cũng vậy, tốt nhất mua từ nơi có nguồn gốc rõ ràng. Còn nếu chọn thực phẩm nhập khẩu làm quà, nên mua ở đơn vị cung cấp uy tín để có chất lượng và giá hợp lý.
Mỹ phẩm là món quà tế nhị hơn, đòi hỏi người tặng tinh ý. Cần chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp loại da của cô giáo. Nên tránh mùi hương quá nồng vì dễ gây dị ứng. Kem dưỡng da tay chứa thành phần thiên nhiên, hợp với những ngày thời tiết khô hanh. Còn bộ mỹ phẩm dưỡng da thiên nhiên với nha đam, trà xanh giúp da mềm mại, tươi trẻ. Hai lựa chọn này an toàn hơn hẳn son phấn hợp mốt.
Giỏ hoa tươi trung bình có giá từ ba trăm nghìn đồng đến vài triệu đồng mỗi bó, tùy loại hoa và cách gói.2 Ngoài hoa, những món dùng hàng ngày như sổ tay, bút viết hay bình giữ nhiệt cũng đáng ưu tiên, vì thầy cô dùng được suốt năm học chứ không riêng gì một buổi lễ. Riêng bình giữ nhiệt chân không giữ được ấm lẫn lạnh lâu, cô giáo mang trà hay cà phê theo đến lớp vẫn còn nóng khi vào tiết dạy sau, nên món này xứng đáng đứng đầu danh sách cho nghề đứng lớp.
Đọc thêm: Ngày 20-10 là ngày gì và nên tặng quà, chúc mừng thế nào
Ngân sách trên dưới một triệu
Khi lớp hay nhóm phụ huynh có kinh phí dư dả hơn, cách tặng thông minh là chọn món quà để thầy cô tự quyết định. Bó hoa được gói bằng trái cây có giá từ năm trăm nghìn đến bốn triệu đồng tùy số lượng và loại trái cây, dù chưa phổ biến bằng hoa tươi nhưng vừa đẹp vừa ăn được, ít lãng phí.2
Hộp quà thực phẩm nhập khẩu là lựa chọn khác, giá dao động từ 485.000 đồng một set đến 1.194.000 đồng một hộp, với sản phẩm có chứng nhận quốc tế như USDA, GLOBAL GAP hay Organic. Loại mật ong Jarrah của Úc còn được ví như vàng lỏng vì chứa hoạt chất kháng khuẩn cao gấp nhiều lần mật ong thông thường, hợp để biếu thầy cô hay bị đau họng sau giờ giảng.
Nhưng thiết thực nhất có lẽ là voucher quà tặng. Loại voucher như UrBox dùng được tại hệ thống hơn một nghìn thương hiệu đối tác và hai mươi lăm nghìn điểm đổi quà trên toàn quốc, cho cô giáo tự chọn đúng món mình cần, sử dụng tương đương tiền mặt. Lớp trưởng thay cả lớp mua một voucher, cô giáo nhận một tấm thiệp và một tấm thẻ, muốn đổi bình giữ nhiệt hay bộ sách đều được, thay vì nhận món không hợp rồi cất vào tủ.
Ai muốn tặng quà phục vụ sức khỏe thì chọn thẻ tập chăm sóc sức khỏe, một lựa chọn thiết thực cho người vốn ít có thời gian rảnh. Tiêu chí chọn quan trọng nhất là vị trí: nên chọn thẻ áp dụng ở trung tâm gần nhà hoặc gần trường cô giáo để cô tiện đi lại, duy trì được lâu, bởi thẻ tập ở nơi quá xa thì dễ bỏ phí.

Quà 20/11 ý nghĩa in dấu ấn riêng
Những món quà rẻ nhất lại thường là món được nhớ lâu nhất. Hoa khô, túi gối, túi thơm, khăn len hay găng tay tự đan, bó hoa giấy hay kẽm nhung tự làm, tất cả đều thuộc nhóm quà handmade, giá trị nằm ở sự chân thành khi tự tay làm ra.
Quà mang dấu ấn cá nhân còn có bức tranh do chính bé vẽ, album ảnh kỷ niệm hay bức tranh khắc lời tri ân, những món này giúp lưu giữ ký ức và có thể đặt ngay trong phòng làm việc của thầy cô. Một lớp mầm non góp ảnh suốt cả năm học thành một album nhỏ, mỗi bé vẽ thêm một bức tặng cô. Cô lật từng trang là thấy cả năm tháng dạy trẻ hiện ra.
Còn một món quà không tốn một đồng nào: lời chúc. Lời chúc được xem là món quà ý nghĩa nhất để tri ân thầy cô, có thể đứng một mình hoặc kèm theo bất kỳ món quà hữu ích nào khác. Tác giả Bùi Nam còn tách bạch thêm một tầng nghĩa: món quà giáo viên mong chờ và quý nhất lại là sự học tập tiến bộ, ngoan hiền, lễ phép của học sinh. Nghĩa là đứa học trò chăm ngoan, đến lớp đúng giờ, chào hỏi đủ lễ, tự thân đã là món quà 20/11 ý nghĩa mà không tấm thiệp nào thay được.
Đọc thêm: Lời chúc Tết thầy cô hay, ý nghĩa để gửi tri ân đầu năm
Tặng thầy giáo món gì
Nếu người nhận là thầy giáo, danh sách món quà thiết thực gồm áo sơ mi kèm cà vạt, đồng hồ, giày, ví da, mũ bảo hiểm hay nước hoa. Quà phục vụ sức khỏe cũng rất hợp với nghề đứng lớp: đèn xông tinh dầu, máy massage, đệm lưng, bình giữ nhiệt đều là những món thực tế giúp thầy cô cải thiện sức khỏe sau những giờ giảng dài.
Với cô giáo đã về hưu, nên chọn quà bày tỏ lòng kính trọng. Nến thơm, tinh dầu và các sản phẩm tạo hương giúp cô thư giãn sau những năm làm việc vất vả. Có thể tặng theo nhóm hoặc cả lớp cùng đến nhà thăm. Một nhóm học sinh cũ ghé nhà cô, tay mang nến thơm và hộp trà thay vì bó hoa, buổi thăm ấy có khi là món quà cô mong nhất.

Trao quà tặng 20/11 cho cô giáo thế nào cho khéo
Món quà hay đến đâu mà trao vụng vẫn mất điểm. Khi tặng quà cần gói cẩn thận, đẹp mắt và kèm thiệp chúc mừng viết lời tri ân chân thành. Một học sinh gói lại chiếc khăn choàng bằng giấy màu, kèm tấm thiệp viết tay vài dòng cảm ơn, gói quà đơn giản mà nhìn đã thấy tấm lòng.
Quan trọng nhất vẫn là cách tặng: món quà không nhất thiết cầu kỳ nhưng cần cho thầy cô thấy tình cảm và lòng biết ơn của học trò. Nếu có ý tặng phong bì, nên kèm thiệp chúc và trao kín đáo, khéo léo để tránh gây khó xử cho cô giáo; song Luật Giáo dục vẫn cấm giáo viên nhận phong bì từ học sinh và phụ huynh, nên tấm thiệp cùng món quà nhỏ vẫn là lựa chọn khiến cả hai bên đều nhẹ lòng.
Ai còn băn khoăn lời chúc viết thế nào, hãy viết tay vài dòng ngắn gọn, nêu một kỷ niệm cụ thể với cô là đủ. Ngày 20/11 là Ngày Nhà giáo Việt Nam, còn gọi là ngày lễ Hiến chương Nhà giáo Việt Nam. Dịp này cũng là lúc nhiều người nhìn lại cách chọn quà tặng ngày 20/10 cho người phụ nữ trong nhà mình, để cả hai dịp tri ân đều gọn gàng, đúng ý.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Mẫu thiệp ngày 20/11. Chọn một mẫu có sẵn rồi sửa lời chúc, hoặc tự làm thiệp ngày 20/11 ngay trên điện thoại; không cần tài khoản.
Nguồn tham khảo
- Những món quà ý nghĩa dành tặng thầy cô nhân ngày 20/11 (giaoducthudo.giaoducthoidai.vn) ↩
- Những món quà tặng ý nghĩa ngày 20/11 (phunumoi.net.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d
- Việc tặng quà và nhận quà tặng được Luật Phòng, chống tham nhũng quy định như thế nào? Việc báo cáo, nộp lại quà tặng được quy định như thế nào? (thanhtra.haiphong.gov.vn) ↩a ↩b ↩c
- Sở GD-ĐT TPHCM 13 năm liên tiếp từ chối nhận hoa, tiếp khách dịp 20/11 (vietnamnet.vn) ↩a ↩b