Cách cắm hoa cúc ngày Tết đẹp đơn giản và ý nghĩa

Gần Tết, nhà nào cũng muốn có một bình cúc vàng trên bàn thờ, một lẵng hoa ở bàn khách cho thêm phần xuân. Cách cắm hoa cúc ngày Tết đẹp đơn giản và ý nghĩa không nằm ở tay nghề chuyên nghiệp. Chọn hoa tươi, lấy số bông lẻ, cắm bông cao nhất làm tâm rồi hạ dần ra hai bên là bình hoa đã ra dáng. Chuyện sắm hoa mỗi vùng một khác: miền Bắc sắm đào, quất; miền Nam sắm mai. Riêng bình cúc thì nhà nào cũng cắm được cùng một lối, vì ý nghĩa của nó nằm ở màu hoa và lòng thành của người cắm nhiều hơn ở sự cầu kỳ.

Cúc dễ cắm, lại mang vẻ đẹp thanh nhã, nên nhiều gia đình chọn trưng ngày Tết. Bông cúc tròn, cánh dày, thân cứng nên đứng dáng tốt. Nhà chung cư hay nhà phố chật, một bình nhỏ vài bông trên bàn thờ, một lẵng nhỏ ở bàn khách là đủ có hoa suốt mấy ngày Tết.

Ý nghĩa hoa cúc dịp Tết

Trong văn hóa Việt, hoa cúc nằm trong bộ tứ quý tùng, cúc, trúc, mai, bộ cây mà người xưa ngợi ca cho sự thanh cao, bền bỉ và trường thọ. Cúc đâu chỉ là hoa trang trí. Dân gian coi cúc vàng như biểu tượng ấm áp, phúc lộc và may mắn, mang sự sống, niềm hoan hỉ vào nhà mùa xuân. Nhiều gia đình ngoài cắm hoa trên bàn thờ, bàn khách còn đặt chậu cúc lớn phía trước sân để đón sinh khí đầu năm.

Mỗi loại cúc một nghĩa, biết rõ để chọn hoa hợp việc nhà mình định làm. Cúc vàng mang may mắn, phú lộc, thịnh vượng, nên được dùng nhiều nhất để cắm bàn thờ, thể hiện lòng biết ơn thành kính với tổ tiên. Cúc trắng nói lên sự thanh cao, tinh khiết và lòng hiếu thảo. Cúc tím tượng trưng cho thủy chung son sắt. Cúc họa mi nhẹ nhàng, bình dị, hợp với bàn ăn, bàn làm việc. Cúc mẫu đơn bông to tròn mang ý nghĩa giàu sang phú quý.

Chọn màu nào cũng được, miễn là hoa tươi và người cắm làm bằng lòng thành. Nhà có bàn thờ Phật thường chọn hoa sắc đỏ hoặc vàng như cúc vàng, lay ơn, hồng đỏ, vì đỏ và vàng là hai màu quen thuộc trong biểu tượng nhà Phật.

Chọn hoa và bình

Việc đầu tiên quyết định bình cúc ngày Tết đẹp hay xấu là khâu chọn hoa. Bông cúc tươi là bông chưa bung nở hết, nụ còn chúm chím, thân thẳng cứng cáp, lá xanh tươi. Hoa nở to thì đừng lấy, vì nhanh tàn; hoa thân quá mềm dễ gãy cũng bỏ qua. Nên mua hoa vào buổi sáng sớm hoặc gần tối, lúc hoa vừa được cắt mới, chơi được lâu hơn.

Bình cũng phải chọn theo chỗ định đặt. Trên bàn thờ gia tiên, cúc vàng hoặc cúc trắng hợp với bình hình trụ dáng cao hoặc bình loe cổ điển. Bình cần vừa phải. Cắm hoa quá dày hoặc dùng bình quá cao so với bàn thờ có thể che khuất bát hương, bài vị, ảnh thờ, mất cả sự trang nghiêm. Trước khi cắm, rửa bình bằng nước rửa chén để loại bỏ vi khuẩn, hoa nhờ vậy giữ được độ tươi.

Cúc họa mi thì có chỗ đứng riêng trong nhà. Hoa hợp với phòng khách, bàn ăn, bàn làm việc và cả góc học tập của con. Ở phòng khách, chọn bình to, miệng rộng rồi cắm phong cách tự do cho tán hoa xòe rộng. Nên dùng bình thủy tinh trong, trơn và không họa tiết để không át vẻ đẹp của hoa. Bàn làm việc chật hơn thì một bình nhỏ, vài cành là đủ, miễn hoa tươi và đặt chỗ khuất nắng.

Bước 1: Sơ chế hoa và mút xốp

Hoa mua về đừng cắm ngay. Cắt bỏ 2–3 cm cành bằng dao sắc hoặc kéo chuyên dụng, cắt vát gốc theo góc 45 độ để hoa hút được nhiều nước hơn. Xong ngâm cả cành vào xô nước khoảng 1–2 tiếng cho hoa uống đủ nước trước khi lên bình. Đây là góc cắt chuẩn cho mọi kiểu cắm phía sau, các bước sau chỉ cần cắt theo lối đã sơ chế.

Nếu cắm trên đĩa hoặc bình có mút xốp, ngâm mút vào nước 30 phút cho mút ngậm đủ nước, rồi cố định mút vừa miệng bình bằng băng dính. Một việc nhỏ hay quên: loại bỏ lá thừa ở phần gốc ngập nước. Lá ngâm lâu sẽ thối và làm nước hôi nhanh.

Đọc thêm: Nồi bánh chưng đốt củi 12 tiếng và món ăn ngày Tết miền Bắc

Bước 2: Cắm cúc vàng bàn thờ

Cúc vàng dâng bàn thờ cắm kiểu tỏa đều là chuẩn mực nhất, làm nhanh mà nhìn trang trọng. Lấy 5–9 bông, nên chọn số lẻ, vì theo quan niệm dân gian, số lẻ tượng trưng cho may mắn, trừ tà khí.

Đổ nước vào bình theo tỉ lệ 3 lạnh 1 nóng để nước trung hòa. Chọn bông đẹp nhất, cao nhất cắm vào giữa làm bông trụ, chiều cao cắt cân đối với chiều cao bình. Những bông còn lại cắt bằng nhau, thấp hơn bông chính khoảng 3–5 cm, cắm xung quanh và giữ khoảng cách đều nhau cho bình hoa cân đối. Đến đây chỉ cần xoay bình xem các mặt đều đặn, hướng mặt hoa về phía trước để người đến nhà nào cũng chiêm ngưỡng được. Kiểu này ai lần đầu cắm cũng làm được.

Muốn bình thêm rực rỡ, có thể cắm 7 cành cúc vàng xen kẽ 8 cành lay ơn trong bình cao cổ, thả tự nhiên rồi cắm lá trang trí xung quanh.

Hai điều nên tránh khi dâng hoa lên bàn thờ: không cắm hoa giả, đó là điều tối kỵ; và không để hoa héo lâu ngày không thay mới. Khi hoa héo, rụng cánh hoặc nước đục, hạ bình xuống thay hoa mới để giữ sự trang nghiêm nơi thờ tự.

Bước 3: Cúc tím, cúc trắng và bàn thờ Phật

Cúc tím ít tài liệu hướng dẫn kỹ như cúc vàng, nhưng cắm lên bàn thờ lại rất sang. Dùng bình cao hình trụ, miệng hơi loe tròn. Ngâm mút xốp vào nước khoảng 30 phút cho ngậm đủ nước, cố định mút bằng băng dính, nhớ để nước ngập xốp giúp hoa bền hơn.

Cắm cành thẳng, dài nhất vào chính giữa làm tâm, cắm lùi xuống dưới cùng, gốc cắt theo lối đã sơ chế ở bước trước. Những bông sau tỉa thấp dần, cắm lệch dần sang hai bên, căn chỉnh cho hai bên cân đối là bình hoa có dáng ngay ngắn mà không cần khéo tay. Cách cắm cúc vàng với lá cau non cũng theo lối này: lá dài nhất làm tâm, các lá thấp dần hai bên, rồi cắm hoa tương tự. Hai kiểu này tạo được bình hoa cỡ lớn dù số hoa không nhiều, trông trang trọng.

Kiểu có nền lá thì cầu kỳ hơn một chút mà vẫn dễ làm. Cần có 9 cành cúc vàng, 3 lá cau, 5 lá phát tài, ít thạch thảo trắng, một hộp nhựa chữ nhật và mút cắm hoa. Cắm 3 lá cau làm nền phía sau, lá cao nhất đặt ở giữa. Lá phát tài cắm hai bên và vòng quanh mút xốp làm đế. Sau đó cắm cúc vào giữa với độ dài giảm dần từ trên xuống, cuối cùng dùng thạch thảo trắng lấp những khoảng trống còn hở.

Cúc trắng thì hợp với lối cắm thanh nhẹ. Một cách làm giản dị: lấy 4 cành cúc trắng, 1 chùm hoa sao tím và 4 lọ thủy tinh cũ. Thả một viên aspirin vào mỗi lọ trước khi cắm để hoa không héo nhanh và nước không hôi, rồi cắm mỗi lọ một cành cúc, điểm sao tím quanh và chỉnh cho cân xứng. Cúc trắng nên cắm san sát nhau để che phần hở giữa các lá, bình hoa sẽ đầy đặn.

Bàn thờ Phật có cách cắm riêng, khác bàn thờ gia tiên ở chỗ hoa thường được tỉa cao hơn miệng bình. Chọn số hoa lẻ, thường 7, 9 hoặc 13 bông. Tỉa cành sao cho hoa cao hơn thân bình khoảng 3–5 cm. Cắm 4 cành cao nhất ở giữa trước, rồi cắm 5 cành tiếp theo, xếp xen kẽ các bông dài ngắn quanh miệng bình để cả cụm hoa xòe ra như bàn tay Phật. Cuối cùng đổ nước khoảng 2/3 thân bình, cho thêm thuốc giữ hoa vào nước.

Đọc thêm: Cách cắm hoa ngày Tết chuẩn và giữ tươi suốt ba ngày

Kiểu cắm hoa cúc ngày Tết cho góc nhà

Ngoài bàn thờ, góc bàn khách, bàn ăn còn nhiều kiểu cắm cúc khác, đều đơn giản mà bắt mắt. Với bàn tiếp khách, dùng bình cao và cắm bông cao nhất bằng khoảng 1,5–2 lần chiều cao bình. Các bông xen kẽ xếp thành hình tròn hoặc oval, thêm hoa phụ và lá điểm xuyết cho bình hoa có chiều sâu. Kiểu này tốn hoa hơn cắm bàn thờ nhưng đứng ở phòng khách rất bắt mắt.

Cúc trên đĩa cũng gọn cho nhà chật. Cách làm bằng xốp: lấy 7 cành cúc vàng, một cây phát tài, mút cắm hoa và một chiếc đĩa; ngâm mút cho thấm nước, cắm một cành cúc làm trung tâm, các cành khác cắm quanh theo hình vòng cung, lá phát tài cắm phía sau. Muốn nhẹ nhàng hơn thì phủ rêu tươi lên mặt đĩa thủy tinh. Cắt cuống cúc trắng nhỏ dài chừng 4 cm rồi cắm rải đều, để cuống ngập sâu vào xốp, xen kẽ cúc violet, sau cùng rưới nhẹ chút nước lên đĩa.

Cúc thành tầng hợp với bình đặt ở bàn dài, tủ thấp. Kiểu bậc thang dùng 7–9 bông, chia thành 3 phần có độ dài cách nhau 3–5 cm, cắm lần lượt từ cao xuống thấp. Hoặc lấy 10 cành cúc vàng chia thành 3 nhóm cắt theo độ dài khác nhau: cành ngắn nhất ở dưới, cành dài hơn lên tầng trên, rồi điều chỉnh cho hoa tỏa tự nhiên.

Muốn một bình thật phá cách, thử cúc vàng kết hợp lan vũ nữ kiểu thác đổ. Cần khoảng 6 bông cúc vàng to, một nhánh lan vũ nữ phân nhiều nhánh con, lá cọ, lá trùng nho, cỏ nến, bình dài và mút xốp. Rửa sạch bình, đổ nước đầy rồi cho xốp cao qua khỏi miệng bình ít nhất 2 cm. Cắt trùng nho dài hơn 7 cm phủ kín đế xốp; lá cọ tỉa hình trái tim, cắm vào đế với mũi nhọn hướng về thân bình, rồi cắm cỏ nến phần cứng.

Kiểu nhỏ xinh thì tận dụng đồ cũ trong nhà. Cúc vào ấm trà cũ: đổ nước ngập khoảng 2/3 ấm, cắm dương xỉ sát miệng ấm nghiêng về cùng một phía tạo nét mềm mại. Cúc trắng cắm cao hơn miệng ấm khoảng 5 cm, hướng ra phía trước để che bớt miệng ấm, xen kẽ cúc baby xanh vào giữa. Cũng có thể trộn nhiều loại cúc như cúc thường, cúc đại đóa, cúc ping pong cùng lá thiên tuế, lá phát tài để bình hoa đa dạng dáng và màu. Chọn kiểu nào cũng được, miễn bình hoa đặt vào không gian nhà mình mà thấy vừa vặn.

Giữ cúc tươi và điều nên tránh

Cúc đẹp mà tàn nhanh thì mất vui, nên phần giữ hoa cũng cần để tâm. Với bình cúc trên bàn thờ, thay nước hai lần mỗi ngày vào sáng sớm và chiều tối, bỏ ngay hoa héo, cắt bỏ gốc đã nhũn xốp. Bình cúc để bàn thì thưa hơn, thay nước 2–3 ngày một lần cũng đủ giữ độ tươi. Mỗi lần thay nước, cho thêm 1–2 viên B1 hoặc aspirin để hoa bền lâu hơn. Riêng cúc họa mi, có thể pha nước súc miệng Listerine theo tỉ lệ 12g cho 1 lít nước thay cho B1. Chỉ để nước ngập gốc chừng 3 cm, nước sâu quá dễ làm thối cành.

Cúc họa mi có vài mẹo riêng, ai cắm loại hoa nhỏ này nên biết. Rửa lọ thật kỹ trước khi cắm và dùng nước trà nguội để khử mùi trong bình. Nhỏ vài giọt nước rửa bát vào nước cắm cũng giúp hoa bền hơn. Cầu kỳ hơn thì pha 2 thìa nước cốt chanh, 1 thìa đường và 1/4 thìa nước rửa bát vào nước trắng rồi cắm.

Đặt bình hoa ở nơi mát 18–25 độ C, tránh nắng trực tiếp và xa các thiết bị tỏa nhiệt, kể cả thiết bị điện tử trong nhà. Muốn cúc nở sớm kịp giao thừa, đặt hoa dưới ánh đèn hoặc trong phòng ấm, hoa sẽ nở nhanh và đều.

Trước khi lên bình, đừng để lại quá nhiều lá ở phần gốc, và nhớ rửa sạch gốc trước khi cắm; hai việc nhỏ ấy giữ cho nước không bị hôi. Cúc héo rồi thì hạ bình xuống, thay hoa mới, để bàn thờ và bàn khách luôn có hoa tươi đón khách ngày đầu năm. Ai ghé nhà dịp Tết, nhìn bình cúc vàng trên bàn thờ cũng hiểu được phần nào lòng thành của chủ nhà.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.

Nhúng đồng hồ đếm ngược đến Tết Nguyên đán vào trang của bạn. Miễn phí, chỉ cần sao chép một đoạn mã, dùng được trên mọi trang web.