Phong tục
Nên biếu quà Tết vào ngày nào? Khung 20–27 tháng Chạp
Nên biếu quà Tết vào ngày nào để món quà cho sếp được đón nhận tự nhiên? Khung hay được nhắc nhất là từ 20 đến 27 tháng Chạp âm lịch, trước buổi tất niên hoặc trước ngày công ty nghỉ Tết.
Thử hình dung một nhân viên trẻ mới vào công ty được vài tháng, lần đầu tự lo chuyện biếu quà Tết cho sếp. Hộp quà đã chọn xong, thiệp cũng viết sẵn, nhưng đến phần chọn ngày thì bế tắc. Đồng nghiệp bên cạnh nói nên biếu sớm cho sếp nhớ mặt, người khác lại khuyên chờ sát Tết cho đúng không khí. Nghe mỗi người một kiểu, càng nghĩ càng không biết nên biếu quà Tết vào ngày nào cho phải phép.
Chuyện quà biếu trong văn phòng dịp cuối năm vốn không đơn giản. Nhiều nơi đã trở thành cuộc chạy đua tìm những hộp quà càng đắt càng tốt, tạo áp lực vô hình cho cả người tặng lẫn người nhận.2 Tuy nhiên, điều khiến món quà được đón nhận hay không thường không nằm ở giá trị, mà ở thời điểm trao tặng. Quà tặng đúng lúc cho thấy người biếu thấu hiểu và tôn trọng người nhận; cùng một hộp quà, tặng sai lúc thì ý nghĩa và thiện cảm đều giảm.
Nên biếu quà Tết vào ngày nào: cửa sổ một tuần
Với quan hệ công việc, mốc hay được nhắc nhất là từ 20 đến 27 tháng Chạp âm lịch, trước buổi tất niên hoặc trước ngày công ty cho nhân viên nghỉ. Tính theo tuần, đó chính là nên biếu quà Tết vào trước ngày nghỉ Tết khoảng một tuần. Khung này vừa đủ gần Tết để món quà mang không khí năm mới, vừa đủ xa để người nhận còn thời gian tiếp đón, cảm ơn, chứ không vội vã đóng cửa phòng làm việc.
Tặng sớm hơn nhiều thì sao? Quà Tết tặng quá sớm làm mất tính thời điểm, phần ý nghĩa của dịp năm mới cũng giảm đi. Ngược lại, tặng quá trễ dễ vướng ngay vào lịch nghỉ Tết và thiếu phần trang trọng. Cả hai đầu của khung thời gian đều có cái giá của nó.
Cửa sổ một tuần trước ngày nghỉ là chỗ đứng an toàn cho người chưa có kinh nghiệm.
Dịp tất niên của công ty là mốc nên tận dụng. Theo nguồn, tặng quà ngay trước hoặc trong ngày liên hoan tất niên là lựa chọn tối ưu, vì khi ấy cả phòng đang trong không khí tổng kết, tri ân, món quà trao ra tự nhiên như một phần của buổi lễ chứ không bị nhìn riêng. Người biếu cũng đỡ phải tìm cớ riêng để vào phòng sếp.
Lịch nghỉ Tết chính là điểm tựa để tính ngày. Theo quy định hiện hành, người sử dụng lao động phải báo trước cho người lao động phương án nghỉ Tết âm lịch ít nhất 30 ngày.1 Nghĩa là giữa tháng Chạp, nhân viên đã biết chính xác ngày cuối cùng đi làm của năm. Từ ngày đó, lùi lại khoảng một tuần là ra ngay ngày biếu quà phù hợp, khỏi phải hỏi han ai.
Muốn hình dung rõ hơn, lấy ví dụ theo cách tính này. Với Tết Đinh Mùi, Bộ Nội vụ đề xuất phương án nghỉ cho công chức, viên chức từ thứ năm ngày 4/2/2027, tức 28 tháng Chạp năm Bính Ngọ, đến hết thứ tư ngày 10/2/2027, mùng 5 tháng Giêng năm Đinh Mùi, tổng 7 ngày liên tục.1 Từ ngày nghỉ đầu tiên là 4/2, lùi lại khoảng một tuần, khung biếu quà rơi vào đúng những ngày 20 đến 27 tháng Chạp âm lịch. Cách tính đơn giản ấy dùng được cho năm nào cũng vậy, chỉ cần chờ tờ thông báo nghỉ Tết của công ty dán lên bảng tin.
Một cách làm khác cũng đáng ghi nhớ: nếu công ty có ngày khai xuân, đó là cơ hội thứ hai để gửi quà. Buổi đầu tiên công ty mở cửa trở lại, đồng nghiệp nhận được lì xì may mắn hoặc hộp quà Tết nhỏ kèm lời chúc năm mới thuận lợi cũng là một khởi đầu đẹp.
Giờ trao quà tại công sở
Thời điểm biếu quà Tết là chuyện của cả ngày lẫn giờ trong ngày. Giờ lý tưởng để trao quà tại văn phòng là cuối ngày làm việc, khoảng 16h30–17h00, hoặc sáng sớm 8h00–8h30, lúc văn phòng thưa người. Người nhận khi ấy không phải chịu ánh nhìn tò mò của đồng nghiệp, món quà cũng không bị bàn tán, ái ngại.
Vậy nên chờ đến 16h45, khi phòng chỉ còn lại vài người, rồi mang hộp quà đến gõ cửa phòng sếp, chúc Tết riêng và lui ra. Chỉ khác nhau vài giờ đồng hồ, nhưng trao quà giữa giờ cao điểm và trao quà lúc văn phòng vắng người cho hai cảm giác hoàn toàn khác nhau ở người nhận.
Điều tuyệt đối cần tránh là trao quà cho sếp trong các cuộc họp đông người hay trước đám đông. Sự riêng tư, kín đáo luôn là ưu tiên hàng đầu khi biếu quà cấp trên. Món quà trao giữa chốn đông người, dù ý nghĩa thế nào, cũng dễ khiến người nhận lúng túng trước ánh mắt của mọi người.
Còn một nguyên tắc về lịch mà ít ai để ý: nên tránh trao quà sát kỳ xét duyệt lương, xét KPI, hoặc khi nhân viên vừa mắc lỗi, vì những thời điểm đó dễ dấy lên nghi ngờ về mục đích của món quà. Giải pháp an toàn là lùi lịch trao tặng cách xa những dịp nhạy cảm ấy ít nhất 3–4 tuần. Tính ngày biếu quà xong, nên dò lại xem có trùng kỳ xét duyệt hay không rồi mới hành động.
Riêng với người thân, nề nếp giờ giấc lại theo lối nhà. Quà cho ông bà, cha mẹ nên trao trong giờ ban ngày, tránh tối muộn hoặc giờ xung khắc theo phong tục dân gian; món quà cũng nên được gói chỉn chu, mang sắc đỏ, vàng. Buổi sáng cuối tháng Chạp, khi nhà cửa đã dọn sạch, bánh chưng vừa gói xong, là lúc một hộp quà đặt lên bàn dễ được đón nhận nhất.
Ngày biếu theo từng đối tượng
Không phải ai trong danh sách cuối năm cũng nhận quà vào cùng một ngày. Người thân như ông bà, bố mẹ có mốc riêng, từ ngày 23 đến 29 tháng Chạp âm lịch, và nên tránh sát ngày 29, 30 Tết, vì cận Giao thừa mọi người thường bận rộn với việc nhà, không thuận tiện cho việc tiếp đón. Đến đó thì lịch biếu quà đã dày đặc, người nhận cũng mệt mỏi.
Đối tác và khách hàng lại cần quà đến sớm hơn. Khoảng 10–15 ngày trước Tết là lý tưởng; nói cách khác, tặng được từ sau rằm tháng Chạp đến lễ tất niên, trong các buổi họp mặt công việc hoặc lễ tất niên của công ty. Lý do rất đời thường: dịp Tết mọi người thường về quê hoặc đi du lịch, quà đến muộn thì người nhận đã đi vắng.
Nhân viên nội bộ trong công ty nhận quà từ phía công ty hay từ trưởng nhóm vào khoảng 7–10 ngày trước Tết, kết hợp dịp tổng kết hoặc tất niên. Vậy là một người vừa cần biếu quà bố mẹ ở quê, vừa có đối tác cần tri ân, vừa còn vài đồng nghiệp thân thiết, sẽ thấy ba mốc thời gian khác hẳn nhau và phải xếp lịch riêng cho từng bên. Vẽ ra một dòng thời gian cuối tháng Chạp, ghi tên từng đối tượng vào từng khung, thì chuyện nên biếu quà Tết vào ngày nào cho ai trở nên rõ ràng ngay.
Những ngày đầu năm cũng cần cân nhắc riêng. Việc tặng quà vào mùng 1, mùng 2 nên cân nhắc theo phong tục tập quán của từng vùng miền, không áp dụng cứng nhắc một mốc chung cho mọi nơi. Nhà này coi mùng 2 là ngày về nhà ngoại, nhà kia lại mở cửa đón khách từ sáng sớm; hỏi trước một câu thì món quà đến đúng lúc nhà người ta rảnh rỗi.
Đọc thêm: Ngày 20/10 có ý nghĩa gì và chúc mừng thế nào cho tinh tế
Mùng 1, mùng 2 và ngày 30
Những ngày đầu năm là khoảng thời gian cần tránh. Theo lời khuyên thường gặp, đừng chọn ngày mùng 1 hay mùng 2 Tết để mang quà đến sếp, đối tác hay đồng nghiệp, vì đó là lúc mọi người nghỉ ngơi bên gia đình. Quà biếu vào hai ngày này vừa chen ngang thời gian riêng của người nhận, vừa kém phần trang trọng. Sáng mùng 1, mỗi nhà còn bận cúng gia tiên, mừng tuổi ông bà cha mẹ, cửa khách lạ gõ vào là mất cả không khí sum họp.
Nhưng lỡ dịp trước Tết thì sao, quà để đó hay bỏ hẳn? Vẫn có đường thứ hai. Nếu chưa thể gặp mặt trước Tết, người ta có thể tặng quà sau mùng 1, trong khoảng mùng 2 đến mùng 6 tháng Giêng, miễn là món quà mang ý nghĩa khai xuân như lì xì, trà, bánh ngọt, rượu khai niên, và cách trao tặng trang trọng, khéo léo.
Lỡ về quê kịp trước Tết mà quên phần quà cho sếp? Chờ đúng ngày khai xuân, khi công ty mở cửa trở lại, mang đến một hộp trà kèm lời chúc năm mới thuận lợi. Quà khai xuân đến muộn một chút nhưng mang đúng tinh thần đầu năm, vẫn được đón nhận tự nhiên, không hề thấy vồ vã hay trễ nải.
Món quà và ranh giới hối lộ
Chọn quà Tết biếu sếp nên bắt đầu từ sở thích của người nhận, điều có thể hiểu qua quan sát và trò chuyện hàng ngày. Với sếp nam, quà trên 500 nghìn đồng thường hướng về tính thực tế và đẳng cấp thương hiệu, ưu tiên đồ dùng hàng ngày như đồng hồ đeo tay, nước hoa thương hiệu hoặc set quà doanh nghiệp thiết kế riêng. Với sếp nữ, những set quà dưới 200 nghìn đồng như nến thơm hay bánh nghệ thuật cũng đủ tinh tế.
Về mức giá, trong doanh nghiệp không có quy định pháp luật riêng, nhưng thực tiễn quà cá nhân thường dao động từ 500.000 đến 3.000.000 đồng, quà góp của nhóm có thể lên đến 8.000.000 đồng; mua quá đắt dễ bị hiểu nhầm là hối lộ. Một nhóm nhân viên góp nhau một giỏ quà tầm vài triệu, kèm thiệp ghi rõ danh sách người góp, vừa đủ tình nghĩa vừa không gây nghi ngờ. Khi tặng theo nhóm, người trực tiếp trao quà nên là trưởng phòng hoặc nhân viên có thâm niên lâu nhất.
Đi kèm quà nên là một thông điệp ý nghĩa, trao đi tình cảm và sự tử tế dịp năm mới, chứ không phải để mưu cầu trao đổi vật chất hay quyền lợi.2 Hai câu chúc Tết viết tay trên tấm thiệp, nhắc lại một ân tình trong năm, khiến hộp quà nặng hơn cả giá trị bên trong.
Ranh giới pháp lý thì rõ ràng hơn nhiều. Biếu quà Tết cho sếp chỉ nhằm thể hiện tình cảm hoặc nét văn hóa thì không bị xem là tội đưa hối lộ; nhưng nếu nhằm trao đổi để sếp làm hoặc không làm một việc nào đó thì là hành vi đưa hối lộ. Cũng không thể chỉ căn cứ vào giá trị quà để xét hành vi, mà phải xét cấu thành tội phạm, dù giá trị quà ảnh hưởng đến khung hình phạt.
Với cán bộ, công chức, luật càng chặt. Theo Điều 364 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, biếu quà với mục đích để cấp trên làm hoặc không làm một việc vì lợi ích của mình, mức từ 2 triệu đồng trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đưa hối lộ. Dưới 2 triệu đồng, dù chưa đến mức truy cứu, người tặng và người nhận vẫn có thể bị xử lý kỷ luật. Ban Bí thư cũng từng có Chỉ thị 26-CT/TW ngày 23/11/2023 nghiêm cấm việc biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo các cấp dưới mọi hình thức, cán bộ, công chức không tổ chức thăm, chúc Tết cấp trên. Ai đang làm trong cơ quan nhà nước nên đọc kỹ hướng dẫn của đơn vị mình trước khi tính chuyện quà cáp.
Đọc thêm: Ngày 20-10 là ngày gì và nên tặng quà, chúc mừng thế nào
Quà không nên tặng
Vài món nên tránh vì quan niệm dân gian. Đầu tiên là vật sắc nhọn như dao, kéo, được coi là những vật kiêng kỵ vào dịp Tết. Ví dụ, định tặng bộ dao bếp cao cấp cho sếp mê nấu ăn, thì nên đổi sang hộp trà, vì dao kéo là món nên kiêng dịp đầu năm.
Cách gói quà cũng có nếp. Giấy gói màu tối như đen, nâu, xám bạc, xanh thẫm nên tránh, vì theo quan niệm phong thủy, màu sẫm tượng trưng cho điềm báo xui xẻo; nên chọn màu tươi sáng như đỏ, vàng, hồng, xanh lá cây. Vài dòng trên một tờ thiệp viết tay kèm theo hộp quà cũng làm món quà trọn hơn. Trong khi đó, chọn hộp quà sang trọng cho sếp, giỏ quà đẹp mắt cho đồng nghiệp là cách chia mức hợp lý.
Khi sếp từ chối quà
Nhiều công ty, đặc biệt là các tập đoàn lớn, có quy định khắt khe về việc nhận quà. Nếu sếp từ chối, không nên nài ép; cách ứng xử giữ được hình ảnh chuyên nghiệp là mỉm cười nhẹ nhàng xin phép mang quà về. Món quà chưa trao được nhưng thái độ của người biếu vẫn để lại ấn tượng tốt.
Một lỗi khác cần né là tự ý nhảy cấp, tặng quà thẳng cho lãnh đạo cấp cao mà bỏ qua sếp quản lý trực tiếp. Cách làm đúng là gửi thông qua quản lý của mình, hoặc chỉ tặng vào dịp lễ kỷ niệm chính thức toàn công ty. Với người lần đầu đi làm, hai nếp này đáng nhớ hơn cả cách chọn hộp quà đắt tiền: biết dừng đúng chỗ và biết đi đúng đường. Đó cũng là điều mang theo sau khi đã tìm ra nên biếu quà Tết vào ngày nào cho khéo.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Hỏi đáp nhanh
Công ty phải thông báo lịch nghỉ Tết trước bao lâu để nhân viên kịp tính ngày biếu quà?
Ít nhất 30 ngày. Đây là thời hạn để người sử dụng lao động báo trước phương án nghỉ Tết âm lịch cho người lao động.1 Ngoài ra, người sử dụng lao động còn được lựa chọn cách chia ngày nghỉ: 1 ngày cuối năm Bính Ngọ và 4 ngày đầu năm Đinh Mùi, hoặc 2 ngày cuối năm và 3 ngày đầu năm, hoặc 3 ngày cuối năm và 2 ngày đầu năm.1 Vì thế, khi nhận thông báo, nên xem kỹ công ty mình theo phương án nào rồi mới lùi lịch để tính ngày biếu quà.
Nhúng đồng hồ đếm ngược đến Tết Nguyên đán vào trang của bạn. Miễn phí, chỉ cần sao chép một đoạn mã, dùng được trên mọi trang web.
Nguồn tham khảo
- Đề xuất phương án nghỉ Tết Nguyên đán 2027 (cafebiz.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d
- Chuyện quà biếu ngày Tết: Có nhiều cách gói ghém những ân tình, trao gửi ‘lộc đất trời’ ngày xuân (suckhoedoisong.vn) ↩a ↩b