Ẩm thực
Cách làm trà đào cam sả tại nhà chuẩn vị quán, ủ trà 10-15 phút là không đắng
Cách làm trà đào cam sả tại nhà chỉ cần ba thứ chính là trà túi lọc, đào và sả: ủ trà trong nước sả nóng 10-15 phút, thêm nước cam và siro là có ngay hai ly chát nhẹ, ngọt thanh, chua mát. Ly tự pha 350ml thường chỉ chứa 50-150 kcal, thấp hơn nhiều so với trà sữa.
Trà đào cam sả là thức uống kết hợp vị chát của trà, vị ngọt của đào, vị chua của cam và hương thơm của sả, được chuộng nhất vào những ngày nóng bức. Buổi trưa cuối tuần oi ả, cả nhà muốn có ly trà đúng vị quán mà tủ bếp chỉ có nồi thường, gói trà túi lọc và mấy quả cam, vậy là đủ.
Cách làm trà đào cam sả cho hai người chỉ mất khoảng 10 phút, gồm thời gian đun nước sả và ủ trà, dụng cụ chỉ cần một cái nồi nhỏ, ly thủy tinh và muỗng khuấy. Nếu muốn ly trà mát mà không lo nặng cân, bản tự pha ít đường chỉ khoảng 30-50 kcal mỗi ly, phần calo chủ yếu đến từ trái cây.
Sả còn là vị thuốc quen thuộc trong y học cổ truyền: đây là một trong 10 vị thuốc của toa căn bản, và người ta cũng dùng sả làm gia vị đi kèm món ăn có tính lạnh hoặc khó tiêu để ôn hóa, giúp dễ tiêu hơn.
Nguyên liệu cho hai ly
Bản quen thuộc nhất, gần với vị quán, dùng các thứ sau cho hai ly.
Phiên bản ít calo hơn thay siro bằng đào tươi: 2 túi trà xanh hoặc 10g trà túi lọc, 2 quả đào tươi (hoặc 4-5 lát đào đóng hộp), 2 cây sả đập dập, nửa quả cam vàng, 500ml nước lọc, 1-2 muỗng mật ong và đá viên; mỗi ly làm theo cách này chứa khoảng 45 kcal.
Chọn nguyên liệu ở chợ cũng có vài điều đáng nhớ. Đào chín có màu vàng cam đều, không đốm xanh hay nâu, thơm nhẹ, ấn nhẹ da thấy hồi lại nhanh và cầm nặng tay so với kích thước. Còn cam thì nên chọn cam vàng, hay gọi là cam Mỹ, thay vì cam sành hay cam vỏ xanh, vì hai loại sau khi cắt cả vỏ vào pha sẽ ra vị đắng át mất mùi thơm của cam và sả.
Ai đang giảm cân có thể bỏ hẳn mật ong và siro, dùng bản không đường khoảng 30 kcal mỗi ly, vị ngọt dựa hoàn toàn vào đào tươi. Muốn đổi vị, có thể làm theo biến tấu dùng trà Earl Grey túi lọc: 4 túi trà, 3 miếng đào ngâm đóng hộp, 1 quả cam vàng, 2 cây sả, 10ml nước cốt chanh, 10ml nước đường và 20ml siro đào.
Xem từng thành phần trong ly tự pha 350-400ml sẽ hiểu vì sao đường là thứ cần canh nhất: trà gần như không calo, chỉ 2-5 kcal; đào tươi góp 30-40 kcal; sả 5-10 kcal. Còn đường là nguồn calo chính, mỗi muỗng đã khoảng 15-20 kcal. Trung bình một ly 350ml chứa 120-180 kcal, trong đó carbohydrate 30-45g, đường 25-35g và tăng đến 50g nếu thêm syrup cùng topping, chất béo gần như không có, 0-1g, còn vitamin C đạt 8-15% nhu cầu khuyến nghị mỗi ngày.
So với các thức uống khác, ly trà đào cam sả tự pha thực ra khá nhẹ nhàng; con số dưới đây tính cho ly 350ml.
| Phiên bản ly 350ml | Năng lượng |
|---|---|
| Không đường, không topping | 50-100 kcal |
| Ít đường, không topping | 100-150 kcal |
| Đầy đủ syrup và topping | 250-400 kcal |
| Trà sữa để so sánh | 300-500 kcal |
| Nước ép trái cây để so sánh | 80-150 kcal |
- 40ml siro đào
- 5 cây sả
- Syrup đường và đá viên, tùy khẩu vị
Sơ chế cam, sả và đào
Sơ chế là bước mở đầu của cách làm trà đào cam sả, làm kỹ từ đây thì lúc pha chỉ còn việc rót. Sả cắt bỏ lá và gốc, rửa sạch, cắt khúc rồi đập dập 4 cây, chừa lại 1 cây để trang trí ly.1 Đập dập giúp tinh dầu trong thân sả tiết ra nước đun, thứ mùi thơm ấy chính là linh hồn của ly trà.
Cam rửa sạch, cắt đôi; nửa thái lát mỏng để bỏ vào ly, nửa còn lại vắt lấy nước cốt và nhặt bỏ hạt. Người mới vào bếp hay quên nhặt hạt, kết quả là cuối ly có vị đắng nhẹ khó chịu, chỉ một thao tác nhỏ là tránh được.
Nếu dùng đào tươi, rửa bằng nước muối loãng pha 1 thìa muối cho 1 lít nước, ngâm 5-10 phút rồi xả lại bằng nước sạch để loại bỏ bụi bẩn. Sau đó thả đào vào thau nước đá ngâm sơ, cách này giữ được độ giòn của miếng đào cho đến khi rót trà.

Bước 1: Đun nước sả
Cho 4 cây sả đã đập dập vào nồi với 400ml nước lọc, đun sôi trên lửa lớn. Nước sôi lên, mùi sả bay lên phòng là dấu hiệu nước đã sẵn sàng cho bước tiếp.
Có một chi tiết đáng lưu ý: nên chỉ để nước sôi nhẹ ở khoảng 90-95 độ C, tránh để sôi quá mạnh vì nhiệt độ cao sẽ làm bay mất mùi sả và cam. Bản pha nhiều ly dùng 1,5-2 lít nước thì cho thêm sả cắt khúc vào, hạ nhỏ lửa đun 5-7 phút cho tinh dầu ra đủ.
Bản nhiều ly từ đào tươi còn có quy trình riêng đáng tham khảo: đun 1,5-2 lít nước đến sôi nhẹ 90-95 độ C, cho trà xanh vào khuấy nhẹ 2-3 phút, thêm sả cắt khúc đun nhỏ lửa 5-7 phút. Sau đó cho lát đào và cam vào, tắt bếp ngâm 10-15 phút rồi lọc bỏ bã; thêm đường hoặc mật ong khi trà còn ấm, để nguội rồi cho vào tủ lạnh 1-2 giờ hoặc thêm đá là uống được.
Ai muốn hương vị phong phú hơn, thả thêm 2-3 lá bạc hà hoặc 1-2 lát gừng tươi vào nồi cùng sả lúc đun, hai thứ này quyện vào nước sả tạo hậu vị mát hay ấm tùy lựa chọn.
Đọc thêm: Cách làm trà chanh không đắng: chờ trà nguội dưới 40°C mới đổ chanh
Bước 2: Ủ trà đúng nhiệt độ
Tắt bếp, đổ nước sả ra ly thủy tinh, thả 2 gói trà túi lọc vào ủ 10-15 phút rồi vớt ra ngay. Vớt đúng lúc là điều quan trọng nhất của cả quy trình, vì để túi trà ngâm tiếp trong nước nóng, lá trà sẽ tiết ra thêm vị đắng.
Mỗi loại trà có nhiệt độ và thời gian ủ riêng, sai ở đây là lý do phổ biến nhất khiến ly trà đắng chát. Trà xanh cần nước khoảng 75-85 độ C và ủ 3-5 phút để giữ vị thanh; trà đen cần nước 90-95 độ C, ủ 5-7 phút cho ra màu nâu đỏ đậm; trà thảo mộc thì dùng nước sôi già 100 độ C và hãm từ 10-30 phút tùy thành phần.
Thử hình dung ai dùng trà xanh mà ủ bằng nước sôi 100 độ C trong 15 phút, ly trà sẽ đắng đến mức phải pha thêm nước sả cho bớt đặc. Nếu định dùng mật ong thay đường, hãy đợi trà nguội bớt rồi mới cho vào, vì nước quá nóng làm mất các enzyme có lợi trong mật ong.
Người thích vị Earl Grey có thể ủ theo cách quán: đun sôi 500ml nước với 1 cây sả đập dập khoảng 15 phút, vớt sả, rồi lấy 100ml nước sả đó ngâm 4 túi trà Earl Grey từ 20-25 phút. Còn để mỗi mẻ trà đồng đều như quán xá, nhiều nơi pha theo tỷ lệ trà và nước khoảng 1:25 đến 1:35 tùy loại trà, và dùng cân điện tử để đong cho chính xác.

Bước 3: Pha ly trà hoàn chỉnh
Đến đây, phần còn lại của cách làm trà đào cam sả chỉ là trộn và nếm. Cho nước cốt cam, syrup đường, siro đào và siro cam vào ly trà sả, khuấy nhẹ cho tan đều. Nếm thử một muỗng trước khi rót đầy, vì lượng siro hai loại cộng lại khá ngọt.
Thêm đá để uống lạnh, hoặc giữ nguyên để uống nóng tùy thời tiết. Muốn ly trà đẹp như ở quán, cho tất cả vào bình lắc và lắc 10-20 giây đến khi thành bình có hơi lạnh phủ kín, rót ra ly sẽ có lớp bọt mỏng bắt mắt.1
Cuối cùng thả lát cam, miếng đào và cây sả chừa lại từ đầu vào ly. Một mẹo nhỏ từ những người pha chế lâu năm: thêm 1/4 thìa cà phê muối biển khi trà còn ấm giúp vị ngọt tròn hơn, và dùng đá viên làm từ chính nước trà thì đá tan không làm loãng ly trà. Tuy nhiên, ai đang bị cảm nên giữ ly trà nóng thay vì cho đá, uống ấm dễ chịu hơn.
Lỗi hay gặp và cách cứu
Ly trà ngọt gắt thường do rót cả siro lẫn nước đường vào một ly; cách cứu là thêm chút nước cốt chanh cùng đá để vị chua cân bằng lại độ ngọt.
Ly trà đắng thì xem lại hai chỗ: túi trà ủ quá lâu hoặc nước quá nóng so với loại trà đang dùng. Lúc này pha loãng bằng nước sả nguội là cứu được, còn nếu dùng cam sành mà thấy đắng thì lần sau chỉ vắt nước cốt, đừng cắt vỏ cho vào ly.
Ai thích ngâm đào và cam trực tiếp trong bình trà cho đậm vị, chỉ nên ngâm tối đa 30-45 phút và nếm thử mỗi 10 phút, vì ngâm lâu quá vị sẽ chuyển sang đắng.

Bảo quản và đào ngâm sẵn
Trà đào cam sả ngon nhất khi pha xong uống ngay. Nếu muốn để dành, đừng trộn chung trà với nước cam và sả ngay từ đầu, mà giữ riêng từng thứ, mỗi lần uống pha một phần. Trà đã ủ đậy kín và để ngăn mát tủ lạnh, dùng trong vòng 2 ngày; còn bản nấu từ đào tươi giữ được tối đa 3-4 ngày nếu đặt ở chỗ tối trong tủ, vì ánh sáng mạnh làm trà mất màu và hương.
Nhà có hũ đào ngâm sẵn thì việc làm trà đào cam sả rút xuống còn vài phút: chỉ cần nhúng 2 gói trà vào 150ml nước sôi từ 2-4 phút, cho vài miếng đào ngâm cùng nước đường vào ly, thêm đá và khuấy đều.
Tự ngâm một hũ đào cũng không khó. Chọn 1kg đào vàng hồng còn cứng, ngâm nước muối 15 phút, tách múi và gọt vỏ ngay trong thau nước muối để quả không thâm; ướp đào với 250g đường, bọc kín để tủ lạnh qua đêm. Sáng hôm sau thắng 250g đường còn lại với 20ml nước, không khuấy để tránh vón; khi đường chuyển vàng đậm thì đổ 600ml nước vào, nước sôi lại thì cho đào vào nấu khoảng 5 phút đến khi miếng đào trong thì tắt bếp. Vớt đào ra thau nước đá để giữ độ giòn, nước đường để nguội rồi thêm nước cốt chanh, cuối cùng cho cả đào lẫn nước đường vào hũ thủy tinh đã tiệt trùng bằng nước sôi, đậy kín và để ngăn mát.
Một công thức hũ đào ngâm khác để so sánh: 1kg đào, 300-500g đường, nửa quả chanh, 50g muối và 800ml nước lọc. Cách nấu là đun nửa số đường đến khi chuyển màu cánh gián, thêm 800ml nước cùng phần đường còn lại, đun sôi lại rồi mới cho đào vào. Dùng đường vàng để nấu nước ngâm thì màu hũ đào sẽ đẹp hơn.
Hũ đào ngâm nên giữ ở nhiệt độ 17-25 độ C, vì chỗ quá lạnh làm miếng đào kết dính, mềm và mất độ giòn; với đào hộp đã mở, tách riêng phần nước và phần đào để bảo quản được lâu hơn. Có hũ đào sẵn trong tủ lạnh, cách làm trà đào cam sả chỉ còn là một lần pha trà.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Nguồn tham khảo
- Cách Làm Trà Đào Cam Sả Thơm Ngon Tại Nhà (beptruong.edu.vn) ↩a ↩b
- Cây sả - Vị thuốc trị cảm lạnh (suckhoedoisong.vn)