Cách cắm hoa ngày Tết chuẩn và giữ tươi suốt ba ngày

Nhiều nhà cắm hoa ngày Tết theo thói quen: thấy cành đào đẹp mua cành ấy, thấy lọ hồng rực rỡ chưng lọ ấy, rồi tự hỏi vì sao hoa tàn nhanh, bàn thờ trông chật chội. Thực ra hoa Tết có quy tắc riêng về chọn hoa, số bông và vị trí. Dân gian cắm hoa bàn thờ theo số lẻ 1-3-5-7-9 bông vì số lẻ mang năng lượng dương, gợi may mắn, đồng thời có những loài hoa đẹp nhưng kiêng đặt lên bàn thờ. Hiểu được mấy luật ấy, cách cắm hoa ngày Tết bỗng đơn giản hơn nhiều.

Chọn hoa theo nhà và mệnh

Đào và mai là hai mặt của mùa xuân Việt. Hoa đào là hoa đặc trưng miền Bắc, mang ý nghĩa ấm no, đủ đầy; hoa mai là hoa Tết đặc trưng miền Nam, màu vàng rực nói lên giàu sang, phú quý. Dân gian cho rằng mai nở đúng đêm giao thừa hay sáng mùng 1 sẽ mang may mắn cho gia chủ, và nhà nào mai nở càng nhiều cánh thì năm mới càng sung túc.

Khi ra chợ, nên phân biệt các loại đào và mai để chọn đúng ý mình. Đào có bốn loại quen thuộc: đào bích với màu hồng rực, đào phai hồng nhạt, đào bạch trắng tinh khiết, và đào thất thốn đặc biệt với 7 cánh hoa mỗi bông. Mai cũng có nhiều dòng: mai vàng truyền thống, mai trắng, mai tứ quý với 4 cánh hoa, và mai chiếu thủy có hoa trắng nhỏ nở từ dưới gốc lên ngọn, nhìn rất thanh mảnh. Ai muốn cành đào độc lạ có thể tìm đào Nhật Tân ba màu, thứ đang được nhiều nhà vườn đưa ra thị trường hoa Tết.

Ngoài đào mai, các loài thường được chọn gồm lay ơn tươi lâu 7-10 ngày, cúc gợi trường thọ và phúc lộc, đồng tiền nói lên ước mong thịnh vượng, thược dược rực rỡ mang ý nghĩa hạnh phúc, huệ ta thơm thanh khiết, nụ tầm xuân mang ý nghĩa lộc xuân đâm chồi và con cháu đông đủ, cùng cát tường cho gia đình yêu sự tinh tế. Miền Tây còn có cúc mâm xôi gắn liền với Tết, dáng tròn đầy màu vàng rực biểu hiện sự viên mãn, sung túc.

Ai thích màu đỏ thắm thì chọn hải đường, cánh dày, gắn với câu “Hải đường nội đường, phú quý mãn đường” để nói về tình anh em hòa thuận. Nhà trẻ trung hiện đại có thể chọn lan vũ nữ, lan hồ điệp hay địa lan vì bền và thanh lịch, mang ý nghĩa phú quý, thành đạt; người thích sự độc đáo thì tulip với ý nghĩa giàu có, cuộc sống vĩnh hằng và tình yêu hoàn hảo. Trên cây hoa hay quất chưng Tết, người ta còn treo bao lì xì đỏ, đồng tiền, thỏi vàng bạc với mong muốn phát tài phát lộc.

Màu hoa còn nên hợp mệnh gia chủ. Người mệnh Kim hợp hoa trắng, vàng như hồng vàng, bách hợp vàng, phong lan trắng, hợp đặt hoa ở hướng Tây và Tây Bắc. Mệnh Thủy hợp màu trắng, ánh kim, vàng tươi và xanh nước biển, với lan ý, cúc trắng, mẫu đơn. Mệnh Hỏa hợp đỏ, cam, hồng, tím như hồng đỏ, đồng tiền, trạng nguyên, thu hải đường, hợp đặt ở hướng Đông Bắc, Tây, Tây Bắc hay Tây Nam. Mệnh Thổ hợp vàng, cam, đỏ. Riêng mệnh Mộc tương sinh với Thủy nên hợp hoa xanh nước biển, nên tránh hồng, đỏ, cam, tím.

Nhà phố hẹp hay căn hộ thì chọn một điểm nhấn thay vì nhiều lọ: một lọ lay ơn bàn thờ, một cành đào nhỏ hoặc một lọ cúc vàng ở bàn khách là đủ. Còn ai thích kiểu hiện đại, cúc cắm trong lọ thủy tinh trụ hay lọ vuông với vài cành dài tạo thế phá cách cũng rất Tết.

Bước 1: Chọn hoa tươi ở chợ

Chợ hoa ngày cuối năm đông và hoa nào cũng đẹp, nhưng không phải bông nào cũng giữ được ba ngày Tết. Nguyên tắc chung của cách cắm hoa ngày Tết là chọn hoa tươi, cành lá còn xanh, nhiều nụ, và không chọn bông đã nở rộ vì hoa nhanh tàn, khó giữ vẻ đẹp suốt Tết.

Từng loài có cách chọn riêng. Cúc đẹp là bông có cánh dày dặn, đều màu, tươi sáng, không dập nát héo úa, có cả nụ và bông chớm nở, cành lá còn xanh tươi. Nụ tầm xuân nên chọn cành nhiều nụ mập, còn nguyên lớp vỏ lụa, dáng cong tự nhiên, không gãy dập. Cành đào thì tìm dáng đẹp, tán tròn đều, nhiều nụ to, có cả hoa, nụ và lộc, thêm vài dăm nhỏ thể hiện sự sum vầy đông đủ.

Bước 2: Chuẩn bị bình và nước

Bình quyết định nửa phần đẹp của lọ hoa. Hoa hồng hợp với bình sứ màu sẫm hoặc bình thủy tinh trong suốt; lay ơn nên cắm bình cao; nụ tầm xuân hợp lọ cổ cao; cúc cắm được trong nhiều kiểu lọ thủy tinh, từ lọ trụ, lọ vuông đến lọ có họa tiết. Nhà thuê trọ không cần mua bình mới: chai thủy tinh cao rửa sạch là thành một lọ gọn đẹp.

Trước khi cắm, rửa sạch bình rồi đổ nước sạch, khoảng 2/3 bình cho hồng. Với lay ơn, đổ nước ấm khoảng 1/3 bình trước khi thêm aspirin; nụ tầm xuân cắm bàn thờ cũng chỉ cần nước từ 1/3 đến 1/2 bình. Thêm 1-2 viên aspirin để hoa tươi lâu; ngoài ra có thể nhỏ vài giọt nước súc miệng để diệt vi khuẩn, nhỏ giấm trắng, thêm chút đường giúp quang hợp, hoặc thả một đồng xu vào bình vì kim loại có tác dụng kháng khuẩn.

Đọc thêm: Trang trí Noel tại nhà đẹp, đơn giản và tiết kiệm cho căn hộ nhỏ

Bước 3: Cắt cành và cắm hoa

Trước tiên cắt bỏ hết lá héo, giập nát và lá sẽ ngập trong nước, vì lá phân hủy trong nước làm hoa mau héo. Ngâm cành hoa trong nước ấm rồi dùng kéo thật bén cắt xéo góc 45 độ, cách cắt này tăng diện tích tiếp xúc với nước nên cành hút được nhiều hơn.

Mỗi loại hoa có thế riêng. Hoa hồng cắm 30-35 cành, cắt bỏ lá phần dưới, cắt vát như trên, xen kẽ hoa baby trắng, lá dương xỉ hoặc cành nụ tầm xuân cho lọ bớt đơn điệu. Lay ơn chuẩn bị 10 cành, cắt dài gấp 1,5-2 lần chiều cao bình, cắm các cành cùng hướng về một phía, thêm lá quanh miệng bình; dáng thẳng vươn cao của lay ơn rất hợp bàn thờ gia tiên. Cúc cắm kiểu tròn đều truyền thống, hoặc kiểu hiện đại với vài cành dài làm điểm nhấn. Với hoa ly cắm trong lọ thủy tinh, đổ nước vào chai rồi cắm sao cho chiều cao hoa gấp đôi chiều cao chai, thêm lá đuôi công sát miệng chai với mặt tím hướng lên trên để lọ hoa thêm độc đáo.

Nụ tầm xuân cắm trong lọ cổ cao theo tầng: ngâm miếng xốp cắm hoa cho nở đều, đặt vào lọ, cắm các cành hai bên trước để tạo thế cân bằng rồi cắm cành giữa cao hơn. Nếu cắm nụ tầm xuân cho bàn thờ, chuẩn bị khoảng 10-15 nụ, cắt ngắn phần thân dưới mỗi cành 2-3 cm để nụ hút nước tốt, cắm theo tầng, các nụ đồng hướng về một bên cho lọ gọn và đều.

Với cành đào, cắm vào bình thủy tinh chắc chắn, tạo dáng xòe ra các phía nhưng giữ cân đối; muốn thêm không khí Tết, quấn đèn nháy quanh cành hoặc treo vài đèn lồng nhỏ.

Bước 4: Cách cắm hoa ngày Tết trên bàn thờ

Bàn thờ ngày Tết cắm khác lọ hoa ở bàn khách.^{11 Những loại hoa kiêng cắm bàn thờ Tết và những hoa thu hút tài lộc, may mắn (dansinh.dantri.com.vn)} Trước hết là số bông: cắm 1, 3, 5, 7 hoặc 9 bông vì dân gian quan niệm số lẻ là số dương, mang năng lượng dương và gợi may mắn. Thứ hai là số lượng: trên bàn thờ chỉ nên đặt tối đa 2 lọ hoa và chọn tối đa 2-3 loại hoa khác nhau, tránh để bàn thờ rối mắt.

Vị trí theo nguyên tắc đông bình tây quả: lọ hoa đặt bên trái ban thờ, mâm ngũ quả đặt bên phải. Nếu đặt hai bình hoa thì đặt hai bên, mâm ngũ quả ở chính giữa, trước bát hương. Bàn thờ gia tiên nhà phố hẹp chỉ cần một lọ lay ơn 5 bông bên trái bát hương, mâm ngũ quả bên phải là đủ trang nghiêm.

Loại hoa nên chọn gồm có đào, mai, lay ơn, lan, cúc, hồng, hướng dương; lay ơn và huệ ta tươi lâu, được ưa chuộng cắm bàn thờ dịp lễ Tết. Ngược lại, có những bông đẹp nhưng dân gian kiêng đặt lên bàn thờ: hoa ly vì chữ ly mang nghĩa chia ly; hoa phù dung vì sớm nở tối tàn, biểu hiện sự mong manh; hoa sứ vì dễ gãy và theo quan niệm là nơi trú ngụ của hồn ma; hoa nhài vì gợi cảm giác buồn bã; và hoa giả vì không có hương thơm tự nhiên, không tỏ được lòng tôn kính.

Danh sách kiêng còn dài hơn thế. Phong lan bị tránh vì mong manh khó chăm, chữ phong lại gợi phong tình phóng túng; lan móng rồng có cánh hoa nhọn gai góc, tên gọi không đẹp; cúc vạn thọ bị kiêng vì tên tiếng Hy Lạp cổ của loài hoa này mang hàm ý không đẹp. Mỗi nhà quan niệm khác nhau, nhưng hiểu lý do thì người cắm hoa dễ chọn loài phù hợp với bàn thờ gia đình mình.

Giữ hoa tươi suốt Tết

Cắm xong mới là bắt đầu. Mỗi sáng thay nước cho hoa, tối mang lọ ra ngoài sân hứng sương; mỗi lần thay nước cắt bớt cành một chút để hoa hút nhiều nước hơn. Bông nào đã héo thì lấy ra ngay, đừng để lại làm cả lọ mau tàn.

Từng loài có mẹo riêng. Hồng không cắt gai vì hoa nhanh hỏng, có thể dùng thuốc B1 giữ cánh lâu tàn; huệ cắt vát gốc và cho ít đường vào nước; đào và tường vi hơ vết cắt qua lửa trước khi cắm để giữ nhựa; cúc thay nước thường xuyên, cắt bỏ gốc hỏng, cho ít phân đạm vào bình; lan hồ điệp bày nơi râm mát ấm áp, tránh nắng trực tiếp.

Còn nếu muốn hoa nở đúng ngày Tết, ngâm hoa trong nước ấm vài phút là hoa nở nhanh hơn. Ngược lại, bông nào bị héo giữa chừng thì ngâm nước lạnh vài giờ, hoa sẽ tươi trở lại.

Sai lầm hay gặp

Lỗi đầu tiên là để lá ngập trong nước, lá phân hủy làm cả lọ hoa mau héo, nên cắt sạch phần lá dưới mực nước ngay từ đầu. Lỗi thứ hai là ham bông đã nở rộ vì nhìn đẹp ngay lúc mua, nhưng chính những bông ấy tàn trước, để lọ hoa trống trải từ mùng 2.

Vị trí chưng hoa cũng hay bị bỏ qua. Lọ cúc vàng trên bàn khách căn hộ nên đặt xa mâm quả và giỏ quýt, cam để bàn, vì khí etylen từ trái cây chín làm hoa nhanh tàn. Hoa cũng cần nơi thoáng mát kín gió, tránh quạt máy thổi trực tiếp, tránh nơi nóng như TV, tủ lạnh, bếp.

Nếu lọ hoa hồng bị héo ngay mùng 1 vì đặt cạnh quạt máy cả ngày, cách cứu là mang ngâm nước lạnh vài giờ rồi dời chỗ, hoa sẽ hồi lại.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.

Nguồn tham khảo

• Những loại hoa kiêng cắm bàn thờ Tết và những hoa thu hút tài lộc, may mắn (dansinh.dantri.com.vn) ↩