Âm lịch
20/11 có phải ngày lễ không theo Điều 112 Bộ luật Lao động
20/11 có phải ngày lễ không? Không. Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 chỉ liệt kê 11 ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương, không có ngày Nhà giáo Việt Nam; học sinh, sinh viên vẫn đến trường, người lao động vẫn làm theo lịch cơ quan.
Xem đếm ngược còn 363 ngày đến Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
Tháng 11, tòa soạn thường nhận cùng một thắc mắc từ hai phía: phụ huynh hỏi mai con có được nghỉ, người đi làm mở lịch công ty và thấy ngày 20/11 không được tô màu như 2/9 hay 1/5. Gộp lại, tất cả quy về một câu: 20/11 có phải ngày lễ không?
Theo luật, câu trả lời là không. Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 liệt kê 11 ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương, và ngày Nhà giáo Việt Nam không có tên trong danh sách ấy. Học sinh, sinh viên vẫn đến trường; người đi làm vẫn theo lịch cơ quan.
Ngày 20/11 có tên đầy đủ là Ngày Hiến chương Nhà giáo Việt Nam, gọi quen là Ngày Nhà giáo Việt Nam, dịp tôn vinh người dạy học và truyền thống tôn sư trọng đạo.14 Ngày này được coi trọng trong đời sống, nhưng chỗ đứng nằm ở văn hóa, không ở lịch nghỉ.
Nguồn gốc ngày 20/11
Ngày 20/11 không bắt đầu từ Việt Nam.1 Tháng 7/1946, tại Paris, Liên hiệp quốc tế các công đoàn giáo viên (FISE) ra đời, tập hợp tổ chức công đoàn của những nước có nghề dạy học phát triển.4 Bảy năm sau, năm 1953, Công đoàn giáo dục Việt Nam trở thành thành viên của tổ chức này.4
Năm 1949, hội nghị của FISE ở Warszawa (Ba Lan) soạn bản “Hiến chương các nhà giáo” gồm 15 chương.4 Bản hiến chương đặt ra nguyên tắc bảo vệ quyền lợi nghề dạy học, đề cao trách nhiệm và vị trí của nhà giáo.4 Đó là nền cho việc tôn vinh nghề dạy học ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Hội nghị FISE họp tại Warszawa từ ngày 26 đến 30/8/1957, có 57 nước tham dự.4 Các đại biểu quyết định lấy ngày 20/11/1958 làm ngày “Quốc tế hiến chương các nhà giáo”.4 Một ngày cố định trong năm, chọn theo nghị quyết của hội nghị, không theo tuần trăng hay tiết khí.
Vì chọn theo dương lịch nên ngày 20/11 đứng yên trong năm, còn ngày âm lịch tương ứng thì xê dịch. Người làm lễ tri ân theo dương lịch không phải tính lại; người muốn đối chiếu ngày âm có thể dùng công cụ Đổi ngày âm dương.
Ở miền Bắc, ngày 20/11 được tổ chức lần đầu vào năm 1958.4 Sau khi đất nước thống nhất, ngày này thành ngày truyền thống của giới làm giáo dục. Từ năm 1982, nó trở thành ngày hội lớn của ngành và của toàn xã hội.1
Mốc pháp lý là ngày 28/9/1982: Hội đồng Bộ trưởng, nay là Chính phủ, ban hành Quyết định số 167-HĐBT, đặt ngày 20/11 hằng năm làm “Ngày Nhà giáo Việt Nam”.4 Quyết định này chính thức hóa tên gọi và mở phạm vi ra toàn quốc. Chi tiết về văn bản ấy có trong bài Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 qua Quyết định 167.
Cần tách hai lớp. Phần có văn bản để tra là các mốc 1946, 1949, 1957, 1958 và 1982. Phần kể rằng ngày này ra đời để tôn vinh đạo thầy trò chỉ là cách giải thích thêm, không phải sử liệu. Khi tra cứu, nên dựa vào các mốc có văn bản.
Đọc thêm: 19/11 là ngày Quốc tế Đàn ông, dịp ít người Việt nhớ tới
Ngày lễ theo Bộ luật Lao động
Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong 11 ngày lễ, tết. Cụ thể: Tết Dương lịch 1 ngày (1/1); Tết Âm lịch 5 ngày; Ngày Chiến thắng 30/4 một ngày; Ngày Quốc tế Lao động 1/5 một ngày; Quốc khánh 2 ngày, gồm 2/9 và một ngày liền kề trước hoặc sau; Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương 1 ngày, tức 10/3 âm lịch.3
Danh sách này khép kín. Ngày 20/11 không có mặt trong đó, nên câu hỏi 20/11 có phải ngày lễ không được trả lời dứt khoát ngay ở điều luật: không. Người lao động không có quyền nghỉ hưởng nguyên lương vào ngày Nhà giáo, trừ khi cơ quan có quy định riêng.3
Một ngoại lệ đáng biết: người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam được nghỉ thêm một ngày Tết cổ truyền của dân tộc mình và một ngày Quốc khánh nước họ.3 Ngoại lệ này không liên quan đến ngày 20/11, nhưng hay bị bỏ sót khi tra cứu.
Con số 11 ngày là mức sàn.2 Doanh nghiệp có thể cho nghỉ nhiều hơn qua thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế nội bộ. Nếu một công ty cho nhân viên nghỉ ngày 20/11, đó là chính sách của công ty, không phải quyền phát sinh từ ngày lễ theo Bộ luật Lao động.
Phân biệt hai khái niệm giúp tránh nhầm. Ngày kỷ niệm là dịp để tưởng nhớ, tôn vinh, tổ chức lễ. Ngày nghỉ lễ là ngày luật buộc người sử dụng lao động cho nghỉ và trả lương.2 Một ngày có thể là ngày kỷ niệm mà không là ngày nghỉ lễ; ngày 20/11 nằm đúng trường hợp ấy.
Ảnh minh họa được tạo bằng AI

Ngày 20 11 có được nghỉ không?
Học sinh, sinh viên không được nghỉ học vào ngày 20/11.1 Các em vẫn đến trường như mọi ngày; nhà trường thường tổ chức buổi lễ tri ân và tôn vinh thầy cô ngay trong ngày. Sinh viên cao đẳng, đại học cũng đến trường, có thể gửi lời chúc giảng viên và tham gia hoạt động tri ân.
Giáo viên và cán bộ trường học vẫn làm việc theo lịch của đơn vị. Nhiều trường xếp giờ tổ chức lễ vào một buổi, phần còn lại vẫn là giờ lên lớp. Công chức, viên chức ở cơ quan nhà nước cũng đi làm bình thường, vì danh sách nghỉ chung không có ngày 20/11.
Ngày 20/11/2026 rơi vào thứ Sáu, tức 12 tháng 10 âm lịch năm Bính Ngọ. Rơi vào ngày làm việc nên không ai phải tính chuyện nghỉ bù. Nếu dịp này rơi vào thứ Bảy hay Chủ nhật, lịch cũng giữ nguyên, không có ngày nghỉ bù.
Chỉ những nơi có quy định nội bộ mới cho nghỉ riêng, và cách sắp xếp mỗi đơn vị một khác. Điều đó không tạo ra lịch nghỉ chung cho cả nước.
Đọc thêm: Cách viết lời chúc mừng ngày Nhà giáo 20/11 hay và ý nghĩa đủ ba phần
Chuyện lương và nghỉ bù
Cơ chế nghỉ bù chỉ dành cho ngày nghỉ lễ, tết theo luật. Ngày lễ, tết nào rơi trúng thứ Bảy, Chủ nhật thì người lao động nghỉ bù ở ngày làm việc kế tiếp. Nếu Quốc khánh 2/9 trùng Chủ nhật, thứ Hai kế tiếp là ngày nghỉ bù.
Về tiền lương, người lao động làm thêm giờ vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương được trả ít nhất bằng 300% tiền lương, chưa kể tiền lương ngày lễ, tết đối với người hưởng lương ngày.
Vậy 20/11 có nghỉ làm không? Với phần lớn người lao động, ngày này vẫn là ngày làm việc bình thường, và bảng lương tháng 11 tính theo ngày công thường.3 Nếu phải làm thêm vào hôm đó, mức 300% không áp dụng, trừ khi cơ quan tự nguyện trả cao hơn.
Cách tra nhanh: mở quy chế nội bộ hoặc hỏi bộ phận nhân sự xem đơn vị có xếp ngày 20/11 vào dịp nghỉ riêng không. Câu trả lời thường nằm ngay trong thông báo nghỉ cuối năm của cơ quan, nơi liệt kê các ngày lễ, tết và các dịp nghỉ đặc biệt.

Đề xuất thêm ngày 24/11
Cuối tháng 11 có hai ngày dễ lẫn khi tra lịch. Chính phủ vừa đề nghị đưa ngày 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam - vào danh sách nghỉ lễ, tết trong Bộ luật Lao động.2 Nếu được thông qua, mỗi năm người lao động có 12 ngày nghỉ hưởng nguyên lương thay vì 11.2
Mốc được lấy làm căn cứ là Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất năm 1946, do Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì.2
Nghị quyết của Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, ngày 24/4, quy định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm và hưởng nguyên lương.2
Dự án Luật sửa đổi Bộ luật Lao động dự kiến có hiệu lực từ 1/3/2027.3 Riêng nội dung về Ngày Văn hóa Việt Nam có hiệu lực từ ngày Quốc hội thông qua.
Với người tra lịch nghỉ lễ, cần nhớ ngày được bổ sung là 24/11, không phải 20/11. Hai ngày cách nhau bốn hôm, cùng nằm trong tháng 11, nên thông báo của cơ quan thường ghi gộp và dễ đọc nhầm.
Nếp kỷ niệm ngày nay
Cách tổ chức ngày 20/11 đang đổi. Bộ Giáo dục và Đào tạo có công văn gửi các sở giáo dục và cơ sở giáo dục về việc kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam, trong đó lưu ý đừng để dịp này sinh thêm việc và thêm sức ép cho nhà giáo.
Nhiều trường học tại Thành phố Hồ Chí Minh từ chối nhận hoa, quà ngày 20/11, mong chuyển thành học bổng, sách vở hỗ trợ học sinh khó khăn. Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh cũng thông báo không nhận hoa, quà chúc mừng vào dịp này.
Ở tầm địa phương, Đồng Nai đã thông qua chính sách hỗ trợ 1 triệu đồng mỗi người làm trong ngành giáo dục nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, dự kiến hơn 73.000 người được hưởng.
Hoạt động tri ân cấp cao cũng diễn ra quanh mốc này. Ngày 19/11, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nhân 20/11.
Người xem lịch có thể tra thêm Lịch vạn niên để đối chiếu ngày âm - dương, hoặc xem 24 tiết khí khi cần biết mốc chuyển mùa. Còn câu hỏi mở đầu bài có một lời đáp duy nhất qua các năm: sáng 20/11, sân trường vẫn đông, bảng lương tháng 11 vẫn tính như tháng thường.

Nhớ nhanh
- Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 cho nghỉ nguyên lương 11 ngày lễ, tết; ngày 20/11 đứng ngoài danh sách.
- Ngày 20/11, lớp học vẫn diễn ra bình thường; tri ân thầy cô thường gói trong một buổi.
- Ngày nghỉ mới được đề xuất là 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam, không phải 20/11.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Nguồn tham khảo
- Chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026 (vietnamnet.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d
- Luật hóa quy định người lao động có 12 ngày nghỉ lễ (hatinh.gov.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d ↩e ↩f
- Chính phủ đề xuất thêm 1 ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương vào Bộ luật Lao động (cafef.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d ↩e
- Ngày Nhà giáo Việt Nam (Wikipedia) ↩a ↩b ↩c ↩d ↩e ↩f ↩g ↩h ↩i