Xe điện giảm chi phí bảo dưỡng bao nhiêu so với xe xăng

Đoàn xe VinFast VF 8 rời Việt Nam ngày 8/10/2024, đi quãng đường khoảng 16.000 km trong dự kiến 30 ngày để tới Tây Tạng. Trại căn cứ Everest, nơi xe phải hoạt động ở -5 độ C và độ cao hơn 5.200 m, nhiệt độ pin vẫn được giữ ở mức 28-30 độ C. Chuyến đi được truyền thông đưa tin.

Tuy nhiên, điều nhiều người để ý lại là câu hỏi thực dụng hơn: xe điện giảm chi phí bảo dưỡng và nhiên liệu tới mức nào so với xe xăng.

Câu hỏi ấy đang nằm trên bàn cân của rất nhiều gia đình Việt chuẩn bị mua xe lần đầu hoặc đổi xe. Bài dưới đây soi từng khoản một: tiền bảo dưỡng định kỳ, tiền sạc, tiền lốp, các ưu đãi thuế và bảo hành. Sau đó tất cả được cộng lại trên một quãng đường 5 năm để trả lời việc mua xe điện có tiết kiệm không.

Xe điện giảm chi phí bảo dưỡng ra sao

Câu trả lời ngắn nhất nằm ở cấu tạo. Xe điện loại bỏ đến 20 bộ phận chuyển động so với xe truyền thống, không dùng pít-tông, không có van, và động cơ điện không cần dầu bôi trơn. Vì thế, chủ xe điện không phát sinh khoản thay dầu định kỳ quen thuộc của xe xăng. Các chi tiết cần bảo dưỡng ít đi, việc kiểm tra cũng đơn giản hơn.

Theo Văn phòng Hiệu suất năng lượng và Năng lượng tái tạo Mỹ (EERE), chi phí bảo dưỡng trung bình của ô tô con chạy động cơ đốt trong là 0,1 USD cho mỗi 1,6 km. Ô tô điện chỉ tốn 0,061 USD, tức tiết kiệm khoảng 40%. Tuy nhiên, cần nói thẳng: mức chênh này chưa có một con số chung được chấp nhận. Một số nguồn nêu khoảng 40%, nguồn khác cho 40-60%, lại có nơi tính 30-50%. Chưa có nguồn chính thức nào khẳng định một con số duy nhất, nên người đọc nên xem các mức này là khoảng tham chiếu thay vì con số chắc chắn.

Những hóa đơn thật của chủ xe khiến chênh lệch càng rõ. Một khách hàng VinFast VF 8 thực hiện 3 lần bảo dưỡng trong 3 năm với tổng cộng 1,5 triệu đồng, mỗi lần khoảng 500 nghìn đồng vì chủ yếu vệ sinh, không thay vật tư. Một chủ xe VF 5 cho biết lần bảo dưỡng gần nhất ở mốc 72.000 km chỉ tốn 300-400 nghìn đồng, chủ yếu thay lọc gió điều hòa và kiểm tra các hạng mục cơ bản.

Xe điện ngoài VinFast cũng cho mức tương tự. Ô tô điện Bestune Xiaoma có chi phí bảo dưỡng trung bình năm đầu khoảng 300-500 nghìn đồng, các năm sau khoảng 500-800 nghìn đồng mỗi năm, tương đương 40-70 nghìn đồng một tháng. Cộng thêm sửa chữa phát sinh, tổng chi phí bảo trì của mẫu này khoảng 1-1,5 triệu đồng mỗi năm, chưa tính thay pin.

Tần suất vào xưởng cũng thưa hơn. Các mẫu xe điện VinFast trước đây bảo dưỡng mỗi 12.000 km hoặc 12 tháng; từ ngày 1/1/2026, hãng kéo dài chu kỳ này lên 15.000 km hoặc 1 năm, tùy điều kiện nào đến trước. Nhờ vậy, số lần đưa xe vào xưởng dịch vụ giảm hẳn, và chi phí bảo dưỡng theo cả quãng đời sở hữu cũng giảm theo, chứ không chỉ ở từng lượt. Chính sách mới không áp dụng cho phiên bản đặc biệt Lạc Hồng chống đạn, cũng như xe vận hành trong điều kiện khắc nghiệt, vốn được khuyến nghị kiểm tra sớm hơn. Nước làm mát trên xe điện chỉ cần thay sau 7 năm sử dụng, vì điều kiện làm việc không khắc nghiệt như trên động cơ đốt trong.

Tổng hợp cập nhật mới nhất đưa ra bức tranh cả năm: xe xăng tốn khoảng 6-10 triệu đồng bảo dưỡng mỗi năm, xe điện khoảng 3-5 triệu đồng. Mỗi lần bảo dưỡng xe điện VinFast VF e34 hiện khoảng 1-1,5 triệu đồng. Phía xe xăng, mỗi lần bảo dưỡng ở mốc 10.000-20.000 km tốn 1,5-3 triệu đồng, đại tu lớn sau 40.000-80.000 km tốn 3-6 triệu đồng, còn sửa động cơ hay hộp số có thể lên tới 8-20 triệu đồng tùy xe. Đặt cạnh những hóa đơn VF 8, VF 5 hay Bestune Xiaoma đã nêu ở trên, phần chênh lệch đủ để thấy xe điện giảm chi phí nuôi xe ở khoản định kỳ.

Sạc tại nhà rẻ hơn một phần ba

Nhiên liệu là khoản mà xe điện thắng rõ nhất, nhưng chi phí sạc xe điện ở Việt Nam lại tùy chỗ sạc. Theo Quyết định 1279/QĐ-BCT ngày 9/5/2025 của Bộ Công Thương, giá bán lẻ điện sinh hoạt bình quân áp dụng từ 10/5/2025 là 2.204,0655 đồng/kWh chưa VAT, chia 6 bậc. Bậc 1 (0-50 kWh/tháng) là 1.984 đồng/kWh, bậc 6 (từ 401 kWh/tháng trở lên) là 3.460 đồng/kWh. Sạc tại nhà theo giá bậc 3, mức 2.380 đồng/kWh chưa VAT, rẻ hơn khoảng một phần ba so với giá sạc tại trạm công cộng VinFast là 3.855 đồng/kWh. Nhiều chủ xe vì thế chọn gắn trụ sạc tại nhà nếu nhà có chỗ để xe riêng.

Ở trạm công cộng không thuộc hãng xe, mức giá còn cao hơn: 3.000-10.000 đồng/kWh tùy loại trụ sạc AC hay DC, thời điểm sạc và đơn vị vận hành. Ví dụ, Charge+ thu khoảng 6.000 đồng/kWh cho sạc AC 22 kW và khoảng 8.000 đồng/kWh cho sạc nhanh DC 180 kW. Riêng trụ sạc xe điện đã có biểu giá điện riêng theo Quyết định số 14/2025 của Thủ tướng Chính phủ, từ 1.565 đến 4.298 đồng/kWh tùy cấp điện áp và thời gian trong ngày.

Đặt cạnh nhau trên cùng một quãng đường, chênh lệch hiện rõ. Một mẫu ô tô điện pin 49,92 kWh với tầm hoạt động khoảng 410 km, sạc đầy tại nhà tốn khoảng 150 nghìn đồng, còn sạc nhanh công cộng có thể lên tới 500 nghìn đồng. Xe xăng bình 42 lít, đổ đầy khoảng 840 nghìn đồng với giá RON95 khoảng 20.000 đồng/lít, đi được 600-700 km. Tính trên mỗi km, xe điện tiết kiệm nhiên liệu rõ rệt, đặc biệt khi sạc tại nhà.

Hạ tầng sạc cũng đang dày lên. Đến tháng 3/2025, mạng trụ sạc V-Green đã phủ hơn 150.000 cổng tại 34 tỉnh, thành, hiện chỉ phục vụ xe VinFast và đang miễn phí đến giữa 2027. Với người dùng xe của hãng này, khoản tiền sạc công cộng gần như bằng không trong giai đoạn miễn phí. Sau đó, họ vẫn có lựa chọn sạc tại nhà để giữ chi phí thấp. Ai đang cân nhắc mua xe điện có tiết kiệm không thì nên tính trước chỗ sạc thường xuyên của mình, vì chính chỗ sạc ấy quyết định phần lớn khoản nhiên liệu hằng tháng.

Lốp đắt hơn, phanh bù lại

Có khoản lại nghiêng về xe xăng: lốp. Lốp xe điện đắt hơn và hao mòn nhanh hơn lốp xe xăng, vì xe điện nặng hơn, cần lốp tiết kiệm nhiên liệu và độ ồn thấp. Chi phí lốp trung bình khoảng 0,06 USD mỗi dặm, nhỉnh hơn mức bảo dưỡng xe xăng dầu khoảng 0,05 USD mỗi dặm. Vì lốp hao nhanh, lịch đảo bánh trên xe điện có thể cần thường xuyên hơn.

Bù lại, phanh là nơi xe điện giảm chi phí bảo dưỡng rõ rệt. Nhờ dùng phanh tái sinh nhiều, má phanh xe điện mòn chậm hơn 30-50% so với xe xăng. Nhiều tài xế cho biết má phanh xe điện gần như không hao mòn sau hơn 320.000 km. VinFast VF 8 còn dùng lốp đa dụng mọi mùa, nên đi băng tuyết cũng không khó khăn, như chuyến Tây Tạng đã chứng minh. Cộng trừ hai đầu, phụ tùng của xe điện chỉ tăng nhẹ, không đủ xóa nhòa phần tiết kiệm ở bảo dưỡng và năng lượng.

Đọc thêm: Vì sao phải tiết kiệm điện năng và cách làm ngay tại nhà

Thuế, phí và bảo hành dài hạn

Phía chính sách, Nghị định 10/2022/NĐ-CP cho ô tô điện chạy pin đăng ký trong 3 năm từ ngày 1/3/2022 mức lệ phí trước bạ lần đầu bằng 0%. Hai năm sau đó, mức thu chỉ bằng một nửa ô tô chạy xăng, dầu cùng số chỗ ngồi. Theo đó, xe điện chạy pin không phải nộp lệ phí trước bạ trước ngày 28/2/2025, rồi chỉ đóng nửa mức của xe xăng trong 2 năm kế tiếp. Thuế tiêu thụ đặc biệt của xe điện cũng chỉ ở mức 1-3%, thấp hơn hẳn xe xăng. Mức phí áp dụng sau khi giai đoạn giảm 50% kết thúc vẫn đang chờ quyết định chính thức.

Từ phía nhà sản xuất, VinFast áp dụng chính sách bảo hành lên tới 10 năm/200.000 km cho cả xe và pin, kéo dài đáng kể thời gian chủ xe không phải lo chi phí sửa chữa lớn. Hãng cũng nới chu kỳ bảo dưỡng định kỳ lên mốc 15.000 km hoặc 1 năm. Mạng lưới của hãng có hơn 400 xưởng dịch vụ trên toàn quốc, cứu hộ 24/7 miễn phí cho xe trong thời hạn bảo hành, và hỗ trợ 500.000 đồng mỗi ngày nếu việc sửa chữa kéo dài hơn dự kiến. Khách hàng còn được sạc miễn phí tại trạm V-Green. Nhờ đó, một chủ xe VF 8 chia sẻ chi phí nuôi xe hạng D chỉ ngang xe hạng A.

Cộng lại năm năm

Đặt tất cả vào một phép tính 5 năm của bảng tổng hợp vừa nêu, xe xăng tốn khoảng 35-50 triệu đồng bảo dưỡng định kỳ và khoảng 150 triệu đồng nhiên liệu, cộng lại 185-200 triệu đồng. Xe điện tốn 15-25 triệu đồng bảo dưỡng và khoảng 60 triệu đồng điện năng, tức 75-85 triệu đồng. Chênh lệch tổng hai khoản này vào khoảng 100-125 triệu đồng nghiêng về xe điện. Nói cách khác, xe điện giảm chi phí vận hành khoảng 20-25% khi chưa tính thay pin. Với người đang cân nhắc mua xe điện có tiết kiệm không, đây là con số gần nhất với thực tế sử dụng hằng ngày.

Đọc thêm: Giá cước container 20ft HCM Port Klang và tổng chi phí thực tế

Khoản chưa có số liệu

Vẫn còn một biến số lớn: pin. Giá thay mới pin ô tô điện trên thị trường dao động khoảng 1.000-6.000 USD, tuổi thọ trung bình 8-10 năm, nhưng tần suất thay thực tế và chi phí cụ thể tại Việt Nam chưa có thống kê toàn quốc. Riêng pin lithium iron phosphate (LFP) trên Bestune Xiaoma có tuổi thọ 8-10 năm hoặc 150.000-200.000 km trước khi dung lượng giảm xuống khoảng 80%, được bảo hành 5 năm hoặc 100.000-120.000 km tùy chính sách của FAW Việt Nam. Giá thay pin nguyên cụm của mẫu này ước tính khoảng 80-120 triệu đồng, chưa có báo giá chính thức tại Việt Nam. Con số ấy giúp hình dung khoản rủi ro lớn nhất của xe điện bằng tiền Việt cụ thể, thay vì chỉ quy đổi từ USD.

Nhiệt độ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ pin. Pin lithium-ion hoạt động lý tưởng trong khoảng 15-27 độ C; dưới 4 độ C pin làm việc kém, trên 46 độ C pin nhanh xuống cấp, quá nóng còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Đối chiếu với khí hậu nóng ẩm của Việt Nam, những ngày nắng đỉnh điểm có thể vượt xa ngưỡng lý tưởng. Vì thế, người dùng nên cân nhắc đậu xe nơi mát và duy trì thói quen sạc hợp lý để chậm quá trình xuống cấp của pin.

Trước khi chốt phương án, người mua nên cộng cả khoản này vào bài toán và đối chiếu thời hạn bảo hành pin của từng hãng. Cần nhớ rằng phần lớn con số tiết kiệm ở trên chỉ đúng khi xe được sạc chủ yếu tại nhà với giá điện sinh hoạt. Chừng nào chưa phải thay pin, xe điện giảm chi phí bảo dưỡng lẫn năng lượng so với xe xăng gần như là điều chắc chắn. Khoản rủi ro lớn duy nhất nằm ở cụm pin sau khi hết bảo hành.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.