Uống collagen bao lâu thì ngưng, nghỉ bao lâu rồi uống lại

Thử hình dung: uống collagen được gần ba tháng, da đỡ khô hơn hẳn, nhưng đứng trước hộp còn nửa lọ thì phân vân. Dừng ở đây hay uống tiếp cho hết? Câu hỏi uống collagen bao lâu thì ngưng không có một mốc cố định cho tất cả mọi người. Thời điểm dừng còn tùy bạn bao nhiêu tuổi, uống để làm gì, sức khỏe ra sao và cơ thể hấp thu được bao nhiêu.

Điều may là các nguồn đã gom được những khung thời gian khá thống nhất, đủ để ai đang cầm hộp collagen trên tay cũng tự quyết được. Với người 25-35 tuổi, lời khuyên là 2.500-5.000 mg mỗi ngày trong 2-3 tháng; nhóm từ 35 tuổi trở lên dùng 5.000-10.000 mg mỗi ngày. Thử nghiệm 24 tuần cho thấy kết quả móng được giữ khá tốt sau khi ngưng. Nghỉ đúng cách, vậy là không làm mất sạch những gì đã tích được.

Uống collagen bao lâu thì ngưng: ba tháng rồi nghỉ là khung phổ biến

Câu trả lời ngắn gọn nhất: phần lớn mọi người nên uống collagen liên tục khoảng 2-3 tháng, sau đó tạm ngừng 1 tháng để collagen được hấp thụ và phát huy hiệu quả tối ưu, rồi lặp lại nếu vẫn cần bổ sung. Các bác sĩ cũng khuyên dùng trong vòng 3 tháng, rồi ngưng khoảng một tháng. Vừa để dưỡng chất ngấm vào cơ thể, vừa kiểm tra xem sản phẩm có thật sự hiệu quả với da mình hay không trước khi quyết định tiếp.

Vì sao phải nghỉ? Khoảng nghỉ cho cơ thể tự điều chỉnh lại, lấy trọn phần collagen đã nạp vào, đồng thời thúc đẩy khả năng tự sản sinh collagen. Chuyên gia sức khỏe Phan Thanh Dần còn lưu ý ngược lại: không nên ngưng giữa liệu trình, vì sau 1-2 tháng da vừa cải thiện mà dừng đột ngột sẽ gây hao hụt lượng collagen cơ thể đang cần.

Nói cách khác, nghỉ đúng lúc thì tốt, nghỉ ngang thì dở.

Con số hấp thụ giải thích rõ hơn vì sao không nên uống dồn dập. Cơ thể chỉ hấp thụ khoảng 1-1,5 g collagen mỗi ngày. Phần vượt quá sẽ bị tích trữ trong mô, cơ quan hoặc đào thải qua hệ tiết niệu, vừa lãng phí vừa dễ tác động tiêu cực đến sức khỏe. Uống nhiều gấp đôi không có nghĩa là da nhận được gấp đôi.

Liệu trình còn tách được theo độ tuổi. Cụ thể: người 25-30 tuổi uống 3 tháng rồi nghỉ 1 tháng; người 30-40 tuổi uống 4 tháng rồi nghỉ 1 tháng; từ 40 tuổi trở lên uống 6 tháng rồi nghỉ 1 tháng, sau đó lặp lại. Riêng liều lượng theo từng giai đoạn tuổi, dược sĩ tại Vivita tư vấn chi tiết hơn:

Lấy ví dụ 32 tuổi: uống đúng ba tháng thì dừng một tháng, trong tháng nghỉ quan sát da rồi mới quyết định có lặp lại hay không. Riêng người bị nám nặng do sắc tố melanin, lời khuyên là dùng liều tấn công duy trì 6 tháng rồi chuyển sang liều duy trì. Ai dùng collagen để hỗ trợ xương khớp lâu dài thì tiếp tục duy trì liên tục được, không nhất thiết phải nghỉ.

Cũng cần nói rõ chỗ các nguồn chưa gặp nhau về chuyện uống collagen bao lâu thì dừng. Collagen peptide được ghi nhận an toàn khi dùng liên tục thời gian dài, hơn 6 tháng hoặc nhiều năm, nếu tuân theo liều khuyến nghị 2,5-15 g mỗi ngày. Nhưng nhiều nguồn khác lại khuyên không nên dùng liên tục thời gian dài vì sẽ gây thừa collagen. Các nguồn y khoa uy tín chưa khẳng định dứt khoát bên nào đúng, nên cứ theo khung có nghỉ, đừng uống miên man nhiều năm mà không ai theo dõi.

Bao lâu thấy hiệu quả

Điều đáng nói là nhiều người bỏ cuộc quá sớm. Da cải thiện cần ít nhất 4 tuần, và 6-12 tuần để da mịn màng, giảm nếp nhăn. Uống được hai tuần chưa thấy khác biệt rồi vứt hộp vào góc tủ, thực ra là chưa chạm mốc đánh giá tối thiểu.

Con số này có nền nghiên cứu rõ ràng. Một phân tích tổng hợp 19 nghiên cứu công bố năm 2021 trên tạp chí da liễu quốc tế cho thấy collagen peptide 2,5-10 g mỗi ngày trong 8-12 tuần giúp da đàn hồi và ẩm hơn rõ rệt. Nếp nhăn ở nhóm bổ sung cũng mờ bớt so với nhóm chỉ dùng giả dược. Nhiều chuyên gia khuyến khích duy trì uống collagen ít nhất khoảng 24 tuần, tức gần 6 tháng, để cải thiện sức khỏe và làn da.

Với các bộ phận khác, thời gian còn dài hơn. Nghiên cứu trên 191 tình nguyện viên cho thấy sức khỏe khớp cải thiện sau 180 ngày uống collagen. Còn móng: trong thử nghiệm lâm sàng cho tình nguyện viên dùng 2,5 g collagen peptide mỗi lần trong 24 tuần, móng chắc khỏe hơn và 88% vẫn duy trì kết quả sau 1 tháng ngưng dùng. Ai đang uống vì móng giòn, gãy thì nên biết mốc này trước khi sốt ruột đổi sản phẩm.

Vì thế, thời gian sử dụng collagen cần liên tục ít nhất 8-12 tuần để đánh giá hiệu quả, không nên kỳ vọng kết quả sau vài ngày. Hết khung đó mà chưa thấy gì thay đổi, đó mới là lúc xem lại sản phẩm và liều dùng.

Cách uống cho hiệu quả

Uống đúng cách trong mỗi liệu trình cũng quyết định việc có đáng dừng ở mốc ba tháng hay không. Giờ uống đáng chú ý: collagen nên dùng sau bữa ăn 30 phút đến 1 giờ. Với collagen dạng nước, thời điểm hay được chọn là trước khi ngủ 30 phút hoặc trước bữa sáng 30 phút. Sản phẩm dạng nước nên uống ngay sau khi mở nắp vì thường không chứa chất bảo quản, để lâu sẽ hỏng.

Liều lượng tham khảo: dạng bột uống 2,5 đến 15 gram mỗi ngày, dạng viên khoảng 3-6 gram mỗi ngày tùy loại, theo hướng dẫn của nguồn y khoa Hello Bacsi. Với collagen viên, theo Healthline nên uống 1-2 lần mỗi ngày thay vì dồn hết vào một lần.

Một lưu ý dễ bỏ qua: tránh uống collagen cùng thực phẩm giàu canxi hoặc sắt vì cản trở hấp thụ. Ai có thói quen uống collagen viên cùng ly sữa giàu canxi buổi sáng rất dễ vô tình làm giảm hiệu quả mà không hay. Cách đơn giản là xê dịch bữa nhiều canxi, sắt ra khỏi lúc uống collagen vài tiếng.

Đọc thêm: Bí quyết dưỡng móng tay khỏe đẹp tại nhà mà bạn cần biết

Ai không nên uống

Có những nhóm nên ngưng hẳn, hoặc tốt hơn là đừng bắt đầu. Người dưới 20 tuổi, người viêm loét dạ dày nặng, huyết áp thấp, bệnh thận mãn tính, người đang dùng thuốc tránh thai hoặc thuốc đặc trị không nên uống collagen. Người dị ứng collagen từ cá biển, thịt bò, thịt lợn hoặc có bệnh gan, thận cũng không nên bổ sung.

Phụ nữ mang thai và cho con bú cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng; người dị ứng hải sản nên tránh collagen từ cá. Bệnh thận mãn tính mà muốn uống collagen cho đẹp da thì phải hỏi bác sĩ trước, vì thuộc nhóm không nên dùng, chứ không phải chỉ cần hạ liều là xong.

Mỗi năm mấy liệu trình

Xét trên cả năm, một năm nên uống collagen theo 3-4 liệu trình, mỗi liệu trình kéo dài khoảng 2-3 tháng, giữa các liệu trình nghỉ 1-2 tháng. Ở tuổi 40, chẳng hạn, chia năm thành ba đợt uống, mỗi đợt ba tháng, giữa các đợt nghỉ hơn một tháng.

Riêng độ dài thời gian nghỉ, các nguồn chưa thống nhất. Nơi thì khuyên nghỉ 1-2 tháng sau 2-3 tháng dùng, nơi thì nghỉ 2-3 tháng sau ít nhất 3 tháng dùng, thậm chí có hướng dẫn chỉ uống liên tục tối đa khoảng 1 năm rồi để cơ thể nghỉ 3-6 tháng. Đến nay chưa có nguồn y khoa uy tín nào chốt được mốc nghỉ chuẩn, nên khung dễ áp dụng nhất là giữ khoảng nghỉ ít nhất một tháng giữa hai liệu trình.

Từng sản phẩm lại có liệu trình riêng do nhà sản xuất đặt ra, và người dùng nên đọc kỹ trước khi tự chia đợt. Có loại hướng dẫn dùng 3-4 tháng, mỗi năm bổ sung 2 lần với nữ dưới 30 đến 60 tuổi, còn nữ trên 60 tuổi nên dùng thường xuyên cả năm vì cơ thể không còn khả năng tự tổng hợp collagen. Có loại khác lại khuyên dùng liên tục 2 tháng rồi ngưng 1 tháng để đạt hiệu quả tốt nhất. Rõ ràng không có công thức chung cho mọi hộp collagen trên thị trường.

Còn động cơ để bắt đầu thì khá rõ. Từ khoảng 25 tuổi trở đi, quá trình tạo collagen bắt đầu suy giảm với tốc độ mất khoảng 1-1,5% mỗi năm. Phụ nữ còn mất collagen da nhanh hơn sau mãn kinh, lên đến 30% trong 5 năm đầu sau mãn kinh, theo Cleveland Clinic.^{11 Hướng dẫn cách sử dụng collagen đúng cách • Hello Bacsi (hellobacsi.com)} Đó là lý do nhiều người chọn uống theo đợt đều đặn mỗi năm thay vì uống một lần rồi bỏ.

Thời điểm ngưng hẳn còn tùy mục đích. Ai dùng collagen để cải thiện da, tóc, móng nên xem xét ngừng sau 2-3 tháng nếu đã đạt mục tiêu rõ rệt; ai hỗ trợ xương khớp lâu dài vẫn tiếp tục duy trì được.

Dấu hiệu nên đi khám

Có những dấu hiệu nói rõ đã đến lúc dừng ngay, không đợi hết liệu trình. Đó là khi da có tổn thương bất thường như nốt ruồi thay đổi, vết loét không lành, phát ban kèm sốt; đau khớp kéo dài trên 2 tuần kèm sưng nóng đỏ; cứng khớp buổi sáng trên 30 phút. Hoặc có phản ứng dị ứng sau khi dùng collagen như phát ban, ngứa, khó thở.

Bị phát ban và ngứa sau lần uống collagen thì cần dừng ngay và đi khám, thay vì cố uống hết liệu trình cho đủ ba tháng. Khi đi khám, bác sĩ da liễu hoặc bác sĩ dinh dưỡng sẽ xem xét tình trạng da, xương khớp rồi tư vấn cách chăm sóc phù hợp, kể cả chuyện có nên tiếp tục bổ sung collagen hay không.

Chi phí khám cũng không quá cao nếu chọn bệnh viện công. Tại Bệnh viện Da liễu Hà Nội, địa chỉ 79B Nguyễn Khuyến, khám theo yêu cầu hoặc ngoài giờ ngày thường là 250.000 đồng; khám phó giáo sư hoặc tiến sĩ 200.000 đồng; khám bác sĩ chuyên khoa cấp 2 là 150.000 đồng. Một buổi khám như vậy rẻ hơn nhiều so với việc uống sai liệu trình suốt nhiều tháng.

Ngưng đột ngột có sao không

Nhiều người lo ngưng collagen là da sẽ xấu lại ngay. Có một giả thuyết được nêu ra: theo tiến sĩ Jaliman, sau khi bổ sung collagen từ bên ngoài, cơ thể sản sinh enzyme collagenase ăn mòn collagen nội sinh nhiều hơn. Từ đó nảy sinh nghi vấn dùng lâu sẽ khiến người dùng phụ thuộc collagen ngoại sinh. Song đây mới chỉ là giả thuyết, chưa được khẳng định.

Thực tế dễ thấy hơn: collagen là thực phẩm bổ sung, không phải thuốc, không có yêu cầu pháp lý hay y tế nào nhất thiết phải dừng sau một thời gian nhất định. Kết quả thử nghiệm về móng đã nêu ở trên cho thấy phần lớn người dùng vẫn giữ được kết quả sau khi ngưng. Người lo da lão hóa nhanh khi dừng cứ yên tâm phần nào, miễn là đã uống đủ liệu trình thay vì bỏ ngang giữa chừng.

Điều đáng mang theo sau tất cả là nguyên tắc uống đủ 8-12 tuần, nghỉ một tháng, quan sát da trong tháng nghỉ rồi mới quyết định tiếp. Cách này vừa tiết kiệm tiền, vừa cho cơ thể thời gian tự cân bằng, thay vì chạy theo cảm giác mỗi tuần lại đổi một sản phẩm mới.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.

Hỏi đáp nhanh

Uống collagen dài hạn có tác dụng phụ không?

Dùng collagen quá lâu có thể gây các vấn đề như sỏi thận do tăng hydroxyproline, đầy bụng, táo bón, tăng canxi huyết và đẩy nhanh quá trình xơ gan. Vì thế đừng uống liên tục quá một năm mà không nghỉ. Còn vài ngày đầu thì chỉ hay gặp chuyện đầy bụng nhẹ, như đã nêu ở trên.

Bao lâu có thể bắt đầu lại liệu trình collagen?

Sau khi ngưng collagen 1-2 tháng, quan sát da và cơ thể, nếu vẫn muốn bổ sung thì bắt đầu liệu trình mới. Mỗi năm nên lặp lại 3-4 liệu trình như vậy, còn ai đã đạt mục tiêu cải thiện da, tóc, móng rõ rệt sau 2-3 tháng thì ngừng hẳn.

Nguồn tham khảo

• Hướng dẫn cách sử dụng collagen đúng cách • Hello Bacsi (hellobacsi.com) ↩
• Có nên uống collagen thường xuyên? (kinhte.congthuong.vn)