Âm lịch
Ở nhà một mình Giáng sinh, 8 việc đáng làm đêm 24/12
Katherine Fiori, giáo sư tâm lý học tại Đại học Adelphi ở New York, cho rằng với người cô đơn dịp lễ, “tiếp cận với người lạ để tạo sự kết nối với xã hội là một giải pháp khá phù hợp”. Nhưng nếu đêm 24/12 bạn ở nhà một mình Giáng Sinh, vẫn có cả một danh sách việc để buổi tối ấy rực rỡ theo cách riêng.
Tháng 12/2019, cụ bà Carrie ở Tulsa, bang Oklahoma, đăng một dòng tin trên Craigslist: “Có ai cần một bà già Noel không?”. Bà không còn ai thân thích để cùng đón Giáng sinh, nên chọn cách mời một người xa lạ vào bàn ăn của mình. Câu chuyện được báo chí Mỹ đưa tin và chạm đến nhiều người, bởi nỗi cô đơn ngày lễ là trải nghiệm có thật, không phải chuyện của riêng ai.
Ở Việt Nam cũng vậy. Một người viết nhật ký mạng từng kể về buổi chiều lang thang một mình trên con đường treo đèn Noel, thấy “trống vắng vô chừng” và chỉ muốn về nhà. Nhưng ở nhà một mình Giáng Sinh không đồng nghĩa với buồn. Đêm 24/12 là đêm vọng Lễ Giáng sinh, tính từ hoàng hôn ngày 24 tháng 12, còn lễ chính rơi vào ngày 25/12. Nhiều hoạt động cao điểm diễn ra đêm này, khiến không ít người nhầm đó là ngày lễ chính.8
Xét theo khía cạnh xã hội thế tục, đêm vọng là dịp trang trí nhà cửa, sum họp, ăn uống, vui chơi và tặng quà cho nhau.8 Ông già Noel đi tặng quà là hình tượng tiêu biểu nhất của đêm này.8 Nếu đang tự hỏi làm gì đêm Giáng Sinh cho khỏi phí, tám gợi ý dưới đây xếp theo trình tự một buổi tối, từ lúc chiều muộn đến trước giờ ngủ.
Mở màn bằng phim và truyện
Với nhiều người, mùa Giáng sinh chỉ thực sự bắt đầu khi nghe bản nhạc nền của phim “Ở nhà một mình”.5 Phim do John Hughes làm đạo diễn kiêm nhà văn và nhà sản xuất, ra mắt năm 1990, kể về cậu bé Kevin bị bỏ lại một mình khi cả gia đình bay đi Paris mùa lễ. Đúng như cái tên của hoàn cảnh ấy: một mình, nhưng phim vẫn làm nên chuyện lớn.
Con số nói thay tất cả. “Ở nhà một mình” đạt tổng doanh thu phòng vé quốc tế 530 triệu USD, chưa tính doanh thu băng đĩa.5 Với mức ấy, phim xứng đáng là bộ phim Giáng sinh thành công nhất mọi thời đại.5 Tại Ba Lan, truyền hình chiếu lại phim mỗi năm và thu hút 5 triệu khán giả trong 4 năm qua.5 Nhiều người ở đó bảo mùa lễ chưa bắt đầu nếu chưa nghe tiếng nhạc ấy.
Hậu trường của phim cũng đáng kể như nội dung. Diễn viên nhí Macaulay Culkin bị đưa ra khỏi trường học trước khi phim bấm máy và không bao giờ quay lại.5 Sau thành công ấy, anh đóng “Richie Rich” năm 1994 nhưng không tạo thêm phim ăn khách nào khác. Anh từ mặt cha là ông Christopher khi bước vào tuổi 15 và chưa từng nói chuyện với cha từ đó. Đạo diễn John Hughes đột ngột qua đời năm 2009 vì đau tim, để lại di sản mà mỗi mùa lễ lại được xem lại.5
Có một chi tiết ít ai để ý: Michael Jackson thân thiết với Culkin và từng tới thăm cậu tại trường quay phim.5 Người xem lại cảnh Kevin tự lo liệu căn nhà, tự nấu ăn, tự trang trí, dễ thấy mình trong đó hơn là trong những cảnh sum vầy đông người.
Nếu thích đọc hơn xem, hãy mở “Hồn ma đêm Giáng sinh” của Charles Dickens. Tác phẩm xuất bản lần đầu ở London năm 1843, kể về ông lão ích kỷ Ebenezer Scrooge được các hồn ma thăm và trở thành người tử tế hơn. Ấn bản đầu bán hết ngay trong đêm lễ.9 Một cuốn phim, một cuốn sách, hai giờ đầu tiên của tối nay coi như đã có chỗ dựa.
Tự nấu bữa tối lễ
Bữa tối là phần dễ thấy nhất của đêm 24/12, và cũng là phần người một mình hay bỏ qua. Nhà hàng cao cấp dịp này kín khách từ đầu tuần, giá mỗi suất cho một người thường từ hơn một triệu đến khoảng 5 triệu đồng.7 Tự nấu vừa rẻ hơn, vừa có phần thưởng là cả căn nhà thơm mùi bơ và thảo mộc.
Số liệu đặt bàn cho thấy sức nóng của bữa tối 24/12. Khách sạn Pan Pacific trên đường Thanh Niên, Hà Nội cho biết khách đặt tiệc Giáng sinh tăng gần 40% năm ngoái, trong đó khách Việt chiếm khoảng 60% và nhiều nhóm là gia đình. Nhà hàng Miên trên đường Đặng Dung, TP.HCM có thực đơn nếm thử 2,5 triệu đồng mỗi khách, kín chỗ từ đầu tuần, lượng khách tăng 30% so với cùng kỳ.
Nghệ nhân ẩm thực Đoàn Thu Thủy hướng dẫn món gà nướng hương thảo cho 6 người, gồm gà nguyên con, bơ, hương thảo, cỏ xạ hương, nhục đậu khấu và tỏi. Gà nướng lần 1 ở 100 độ C trong 45 phút.1 Sau đó để gà nghỉ 10 phút, phết lớp giấm mật ong trộn tỷ lệ 1-1 rồi nướng lần 2 ở 250 độ C trong 5 phút cho da vàng giòn. Người một mình có thể chia 6 khẩu phần ấy thành phần ăn cho vài ngày, hoặc mời hàng xóm ghé cùng dùng bữa.
Ngoài gà nướng, các món truyền thống khác đều làm được một mình. Có gà nướng mật ong, bánh khúc cây Bûche de Noël xuất xứ từ Pháp, bánh quy gừng làm từ bột mì, gừng, quế và mật mía có từ thời Trung Cổ, hay bánh kem nhỏ phủ kem và kẹo. Bánh gừng nên làm trước Giáng sinh khoảng 14-20 ngày vì để được lâu, giúp không khí lễ khởi động sớm. Kẹo gậy tự đổ khuôn thì điều chỉnh được độ ngọt và hương vị, dùng làm quà tặng bạn bè.
Rồi đến phần đồ uống.
Rượu vang nóng là rượu vang đỏ đun ở mức nhiệt vừa với cam máu, cam vàng, chanh vàng, vani, quế, hồi và bạch đậu khấu; sắc đỏ tươi của món này theo truyền thống mang may mắn cho năm mới. Sữa trứng là đồ uống béo ngọt từ sữa, kem tươi, trứng, đường và vani, nấu gần sôi rồi phủ lớp trứng đánh bông. Cả hai món đều chứa rượu nên cần cân nhắc nếu trong nhà có trẻ nhỏ; ai không uống được thì thay bằng sữa nóng với quế cũng đủ ấm.
Trang trí nhỏ cho nhà ấm
Không cần cây thông to mới có không khí lễ. Trên một sàn thương mại điện tử, cây thông để bàn Ghome 45cm kèm phụ kiện và đèn LED giảm 40% còn 355.000 đồng.6 Nến thơm hình cây thông giảm còn 59.500 đồng, vòng nguyệt quế trang trí giảm còn 195.000 đồng, giá tại thời điểm nguồn đăng. Ai ngại mua sắm thì tự dựng phiên bản mini từ đồ có sẵn trong nhà, nên vẽ ý tưởng phối màu và cách sắp xếp ra giấy trước khi bắt tay vào làm.
Cây thông xanh quanh năm tượng trưng cho sự sống, sức mạnh và niềm tin; ngôi sao trên đỉnh cây là hình ảnh ngôi sao Bethlehem, còn các quả châu và đèn lấp lánh đại diện cho ánh sáng và hạnh phúc lan tỏa. Đặt vài nến thơm nhỏ ở các góc nhà, treo vòng nguyệt quế ngoài cửa ra vào là gian phòng đã khác hẳn một buổi chiều thường.
Một việc nữa cũng rẻ mà ấm: in những bức ảnh chụp khoảnh khắc trong năm và treo vào khung ảnh gỗ, để điểm lại các cột mốc cùng gia đình, bạn bè ngay trên tường nhà mình. Với người sống xa nhà, dãy khung ảnh ấy làm căn phòng bớt trống trải hơn hẳn.
Treo tất Giáng sinh bên cửa sổ hay kệ sách cũng đáng làm, vì đằng sau nó có tích cũ. Thánh Nicholas từng thả 3 túi tiền vàng xuống ống khói nhà một gia đình quý tộc nghèo, và những túi vàng rơi vào các đôi tất treo phơi cạnh lò sưởi. Từ đó, quan niệm dân gian cho rằng treo tất đêm Giáng sinh sẽ có ông già Noel đến đặt quà.2 Tất thường đựng trái cây, bánh kẹo, một cuốn sách hay đồ trang trí. Quà không cần đắt tiền, đôi tất giản đơn cũng mang sự ấm áp.2
Hai việc cuối cùng của nhóm này dành cho người thích chậm rãi. Thiệp Giáng sinh viết tay ra đời từ thế kỷ 19 ở Anh. Dù công nghệ phát triển, tấm thiệp viết tay vẫn mang giá trị đặc biệt vì là một phần tâm hồn người gửi. Lịch Mùa Vọng là tấm lịch đếm ngược từ ngày 1/12 đến 24/12, mỗi ô chứa một món quà nhỏ hoặc lời chúc; nếu bắt đầu muộn, có thể tự làm vài ô cho những ngày còn lại. Kèm theo đó là vòng lá Mùa Vọng, vòng tròn kết từ nhành cây xanh gắn 4 cây nến tượng trưng hy vọng, bình an, niềm vui và tình yêu. Mỗi tuần trước lễ thắp sáng một ngọn.
Ra phố hay ở nhà một mình
Ở nhà một mình không có nghĩa là khóa cửa cả tối. Nhiều nhà thờ mở cửa trong dịp Giáng sinh và thường tổ chức lễ cùng đêm hát thánh ca vào tối 23 và 24/12.3 Người muốn vào cảm nhận không khí nên đi sớm hơn, vì những nơi này đông và dòng người qua lại liên tục.
Ở thành phố lớn, chỉ cần đi bộ cũng đủ thấy lễ. Đêm 24/12, các khu vực trung tâm TP.HCM như quanh Nhà thờ Đức Bà, công viên 30-4, đường Nguyễn Huệ và Lê Lợi đông nghịt người, trang hoàng đèn hoa rực rỡ. Đây là điểm ngắm cảnh cho người ra phố một mình đêm Giáng Sinh. Một thực khách 37 tuổi ở TP.HCM từng chia sẻ rằng không gian ấm cúng, đèn lung linh và nến thơm kết hợp món ăn ngon là cách để Giáng sinh thêm ý nghĩa. Điều ấy đúng với cả góc phố lộng đèn lẫn bàn ăn tự nấu tại nhà.
Nếu chọn ra ngoài, tính trước giờ về để không phải chen chúc lúc cao điểm. Một vòng phố chừng một tiếng, rồi về nhà với ly sữa nóng, xem như đã tự lo cho mình một buổi tối trọn vẹn.
Giữ tâm trạng ngày lễ
Với người đón Giáng Sinh một mình, cảm giác buồn ngày lễ là hiện tượng có thật nhưng không phải bệnh lý. Chuyên gia tâm lý Elaine Rodino tại ĐH Bang Pennsylvania cho biết hơn một nửa số người cảm thấy tâm trạng đi xuống trong những tuần cuối cùng của năm. Nhà tâm lý học hành vi Pauline Wallin thì cho rằng Giáng sinh cũng chỉ là một ngày trong năm, mỗi ngày đều có 24 giờ, và nhận ra điều đó giúp người ta nghĩ tích cực hơn. Cảm giác ấy rồi sẽ hết, có thể ngay trong kỳ nghỉ hoặc sau kỳ nghỉ.
- Kỳ vọng phi thực tế khi so sánh với hình ảnh gia đình hạnh phúc trên mạng xã hội
- Cạn kiệt “pin xã hội” ở người hướng nội
- Áp lực tài chính khi phải sắm quà
- Sự cô đơn, nhất là với người sống xa nhà hoặc vừa trải qua mất mát, khi không khí sum vầy của người khác càng khứa sâu nỗi đau
Viết thư gửi chính mình
Khi tâm trạng chùng xuống, có vài kỹ thuật làm được ngay. Kỹ thuật tiếp đất “5-4-3-2-1” là nhìn 5 thứ quanh mình, chạm 4 thứ, nghe 3 thứ, ngửi 2 thứ và nếm 1 thứ, giúp kéo tâm trí về thực tại. Còn thở hộp là hít vào 4 giây, nín 4 giây, thở ra 4 giây, nín 4 giây, lặp 4-5 vòng để hạ nhịp tim.
Ngoài ra, dành 1-2 tiếng mỗi ngày ngắt mạng hoặc bỏ theo dõi những tài khoản khiến mình tự ti. Thời gian riêng thì tùy sức: thức dậy sớm hơn 30 phút uống cà phê một mình, đi dạo 15 phút, hay ngâm bồn nước nóng cuối ngày. Nếu cảm giác không gượng dậy nổi kéo dài nhiều tuần sau kỳ nghỉ, đó là dấu hiệu nên tìm đến bác sĩ tâm lý.
Việc cuối cùng là một lệ mượn từ nước ngoài. Ở Đức, trẻ em đặt thư gửi ông già Noel dưới cây thông; sáng Giáng sinh, bức thư biến mất và có món quà để lại.4 Người lớn có Giáng Sinh một mình hoàn toàn có thể làm tương tự: viết một bức thư gửi chính mình, kể những gì đã qua trong năm và mong điều gì ở năm sau, giấu dưới cây thông mini rồi mở ra sáng 25/12.
Cũng có thể chuẩn bị “bữa ăn cho ông già Noel” theo phong tục các nước, coi như một trò chơi nhỏ cho chính mình. Trẻ em Anh để bánh nhân mứt trái cây và ly sữa ấm, trẻ Iceland để bia Guinness, trẻ Pháp đặt cà rốt cho tuần lộc và bánh quy trong giày, còn trẻ Mỹ để bánh quy gừng và sữa. Giáng sinh mang ý nghĩa vượt lên trên tôn giáo, là dịp sum họp, chia sẻ và lan tỏa yêu thương với cả cộng đồng. Nên đêm nay, dù chỉ có một người trong nhà, phần yêu thương vẫn có nơi để gửi: một tấm thiệp viết tay, một phần gà nướng chia cho hàng xóm, hay một bức thư chờ sáng mai mở.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Nhúng đồng hồ đếm ngược đến Giáng sinh vào trang của bạn. Miễn phí, chỉ cần sao chép một đoạn mã, dùng được trên mọi trang web.
Nguồn tham khảo
- Gà nướng hương thảo cho đêm Giáng sinh (dansinh.dantri.com.vn) ↩
- Ý nghĩa của những chiếc tất đêm giáng sinh (dantocmiennui.baotintuc.vn) ↩a ↩b
- Đêm Giáng sinh an lành (sggp.org.vn) ↩
- Bạn có muốn biết vào đêm Giáng sinh, ông già Noel sẽ... ăn gì không? (hoahoctro.tienphong.vn) ↩
- Ở nhà một mình – Phim Giáng sinh thành công nhất mọi thời đại (vtv.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d ↩e ↩f ↩g
- Phụ kiện Giáng sinh trang trí nhà cửa với giá giảm một nửa trên Shopee (tuoitre.vn) ↩
- Nhà hàng cao cấp kín khách đêm Giáng sinh (vnexpress.net) ↩
- Đêm vọng Lễ Giáng sinh (Wikipedia) ↩a ↩b ↩c
- Hồn ma đêm Giáng sinh (Wikipedia) ↩
- Đón Giáng sinh trong cô quạnh ở Mỹ (vnexpress.net)