Học vẽ anime đơn giản cho người mới từ tỷ lệ đầu

Một người mới chép được một gương mặt nghiêng rất đẹp của nhân vật trong truyện, ngắm mãi cũng ưng. Đến khi muốn vẽ chính gương mặt ấy quay ba phần tư để vào khung cảnh khác, tay bút đặt trên giấy mà không biết đường nào nên chạy trước. Chuyện này xảy ra với khá nhiều người bắt đầu, và nguyên nhân không nằm ở thiếu tài năng.

Theo giảng viên Quang Lam Hoa của Arcline Academy, người có hơn 10 năm cầm tay chỉ việc cho học viên, cách vẽ người anime đúng không bắt đầu từ phong cách mà từ khả năng quan sát hình khối con người. Nếu thiếu nền tảng về tỷ lệ, sáng tối, màu sắc và bố cục, nhân vật dễ bị méo, cứng và thiếu sức sống.^{11 Hướng Dẫn Cách Vẽ Người Anime (arcline.edu.vn)} Học vẽ anime đơn giản hướng dẫn cho người mới vì thế nên đi theo đúng thứ tự ấy: quan sát trước, rồi khuôn mặt, mắt, tóc, tỷ lệ cơ thể, bàn tay, cuối cùng là lịch luyện tập tại nhà.

Quan sát trước khi cầm bút

Lần đầu vẽ anime, việc đầu tiên không phải là vẽ.

Hãy dành thời gian nhìn nhân vật mẫu từ khái quát đến chi tiết: dáng người đứng hay ngồi thế nào, biểu cảm khuôn mặt ra sao, ngũ quan đặt ở vị trí nào, rồi mới đến nếp quần áo. Khi phác họa cũng đi theo đúng hướng ấy, khái quát trước, chi tiết sau. Người nhìn kỹ nhân vật mẫu và khoanh dáng tổng thể bằng vài đường thẳng thường có điểm tựa vững hơn người mải mê nắn từng lọn tóc ngay từ đầu.

Lộ trình học cũng nên chia thành ba lớp. Lớp đầu là tỷ lệ cơ thể, nền móng của mọi bức vẽ sau này. Lớp hai là thiết kế nhân vật, nơi tóc, trang phục và phụ kiện bắt đầu mang cá tính. Lớp ba là biểu cảm và câu chuyện, lúc nhân vật có tâm trạng thật chứ không đơn thuần đứng đẹp.

Một mẹo dựng hình quen thuộc trong các lớp vẽ: coi đầu là khối cầu, thân là khối hộp, tay và chân là khối trụ. Nhân vật được xây từ những khối đơn giản này sẽ chắc tay hơn nhiều so với việc vẽ đường viền ngoài ngay từ đầu. Anime là phong cách nghệ thuật của Nhật Bản với đôi mắt to biểu cảm, mái tóc đa dạng và đường nét thanh thoát, nhưng nền tảng bên dưới vẫn là khối người như mọi môn vẽ khác. Ai muốn học vẽ anime đơn giản thì nên bắt đầu từ khối trước, nét sau.

Khuôn mặt chia ba phần

Khuôn mặt anime thường bắt đầu từ một hình tròn hoặc bầu dục, rồi điều chỉnh độ dài hay thêm nét góc cạnh tùy giới tính và độ tuổi nhân vật. Trên hình nền ấy, vẽ một đường ngang chia đôi để xác định vị trí mắt, và một đường dọc ở giữa để định mũi cùng cằm. Hai đường chuẩn này tưởng đơn giản nhưng quyết định cả cân đối của gương mặt.

Tỷ lệ khuôn mặt chia thành ba phần bằng nhau. Khoảng cách từ chân tóc đến đường mắt bằng khoảng cách từ chân mày đến chân mũi, và khoảng từ chân mày đến mũi bằng khoảng từ mũi đến cằm. Môi nằm giữa đoạn từ mũi xuống cằm. Ai nắm được ba phần này thì vẽ chính diện hay nghiêng đều có điểm tựa.

Cằm nhọn quá mức là lỗi gần như ai mới vẽ cũng mắc ít nhất một lần.

Một gương mặt bị vẽ cằm như lưỡi dao sẽ mất cân đối ngay: phần dưới trông dài lê thê trong khi trán bị nén lại. Sửa lại theo tỷ lệ ba phần bằng nhau, cho cằm bo tròn vừa phải, gương mặt lập tức ổn. Đây là lưu ý mà chính các hướng dẫn dành cho người mới đều nhắc riêng, đáng nhớ hơn bất kỳ kiểu tóc nào.

Ngoài góc chính diện, người mới sớm sẽ gặp các góc nghiêng, trong đó chủ yếu là góc ba phần tư và góc một phần hai. Nguyên tắc ba phần vẫn giữ nguyên, chỉ cần dịch các đường chuẩn theo hướng nghiêng của đầu. Vẽ góc nghiêng là bước đầu cho thấy giá trị của việc hiểu tỷ lệ thay vì chép mẫu: cùng một nhân vật, đổi góc mà vẫn nắn được vị trí mắt, mũi, miệng đúng chỗ. Nhiều bài học vẽ anime đơn giản hướng dẫn cho người mới chỉ dừng ở góc chính diện, nhưng nắm được góc nghiêng mới vẽ được nhân vật trong các tư thế khác nhau.

Đôi mắt và miệng tối giản

Đôi mắt là linh hồn của nhân vật anime, và cũng là phần khiến nhiều người mới nản nhất. Cách làm lại khá rõ ràng: bắt đầu bằng một đường cong làm mí trên, từ đó vẽ hình tròn hoặc bầu dục làm con ngươi, sau đó vẽ mống mắt, chú ý hai mống mắt thường cùng chiều với nhau. Mắt anime có hình thuôn dài hoặc bầu dục, con ngươi và đồng tử lớn chiếm phần lớn diện tích. Thêm một đốm sáng nhỏ là mắt long lanh ngay.

Một tỷ lệ đáng nhớ: khoảng cách giữa hai mắt thường bằng chiều rộng của một mắt. Đặt mắt quá gần hay quá xa đều làm gương mặt lệch tính cách. Lông mi trên vẽ dày và cong, còn lông mi dưới chỉ vài nét mảnh hoặc bỏ hẳn. Với nhân vật nam, chân mày nên đậm và dày hơn so với nhân vật nữ; độ lớn của mắt phụ thuộc độ tuổi nhân vật, nên trước khi vẽ nên nhìn kỹ mẫu để quyết định mắt to hay nhỏ.

Miệng và mũi thì ngược lại với mắt, tối giản đến mức bất ngờ. Mũi thường chỉ là một nét gạch nhỏ hoặc hình tam giác nhỏ; có nhân vật mũi chỉ là một đường thẳng làm sống mũi với độ nghiêng nhẹ, kèm chóp mũi theo quan sát mẫu. Miệng có thể chỉ là một đường cong, hoặc hình chữ o nhỏ khi nhân vật ngạc nhiên, có nhân vật được vẽ rõ môi trên môi dưới, tùy kiểu nhân vật mà chọn. Phần tối giản này là điều không phải bài hướng dẫn học vẽ anime đơn giản nào cũng nói kỹ, nhưng lại là thứ giúp bức vẽ đỡ rối.

Tay còn run thì đừng vẽ đậm ngay.

Khi tay còn run, người mới nên phác nhẹ bằng chì trước, thấy nét đã ổn thì đè chì đậm lên hoặc dùng bút Artline để chốt. Cách này cứu được nhiều bản nháp lẽ ra phải bỏ đi.

Đọc thêm: Tiểu thư bệnh nan y cầu hôn sát thủ được thuê giết mình trong anime Firefly Wedding

Tóc thành mảng lớn

Tóc là nơi nhiều người mới sa lầy nhất. Ngồi tỉ mỉ vẽ từng sợi, nhìn lại thấy đầu nhân vật như một tổ bẩn, vì các sợi mảnh chồng chéo lên nhau không còn khối. Cách vẽ đúng ngược hẳn: phác cả khối tóc bao quanh đầu như một chiếc mũ, rồi chia thành các lọn lớn. Tóc anime đẹp nhờ những lọn lớn cứng cáp, không phải từng sợi riêng lẻ, và đây là điều các bài hướng dẫn học vẽ anime đơn giản cho người mới đều nhắc ngay từ đầu.

Sau đó, vẽ đường nét dọc theo từng lọn để tạo cảm giác chuyển động. Với tóc nam, có thể chia thành ba phần gồm tóc trước, tóc bên và tóc sau; tóc được vẽ chồng lên các chi tiết đã vẽ sẵn, rồi xóa phần bị che khuất. Thứ tự này giúp tóc ôm khớp với đầu thay vì trông như đội một bộ tóc giả tách rời.

Chốt lại phần mặt bằng một nguyên tắc chung: mắt là nơi đầu tư chi tiết, còn mũi, miệng và tai là nơi biết rút gọn. Tai thường được vẽ đơn giản, nằm khoảng giữa mắt và mũi, vài nét là đủ. Biết chỗ nào dừng tay cũng quan trọng như biết chỗ nào phải chăm chút.

Tỷ lệ cơ thể theo đầu

Đi từ khuôn mặt ra toàn thân, đơn vị đo chuẩn trong vẽ anime là chính cái đầu, gọi là đơn vị đầu. Cả cơ thể cao gấp mấy lần đầu, con số ấy quyết định nhân vật trông trẻ hay già, thật hay hoạt hình. Dáng nam chuẩn cao bảy đến tám đầu; nhân vật trưởng thành hoặc hành động thường ở mức này.^{11 Hướng Dẫn Cách Vẽ Người Anime (arcline.edu.vn)} Dáng cao tám đến chín đầu dành cho nhân vật phi thường hoặc thần thánh. Dáng ngắn năm đến sáu đầu thường là trẻ em hoặc phong cách chibi, còn dáng cơ bắp sáu đến bảy đầu dành cho võ sĩ, siêu anh hùng.

Muốn vẽ một cậu học sinh trung học, chọn tỷ lệ sáu đến bảy đầu thay vì bảy đến tám đầu của người trưởng thành, nhân vật lập tức có tuổi. Đây là cách các họa sĩ định tuổi nhân vật mà không cần nói một chữ.

Cách dựng dáng đứng cơ bản cũng theo đơn vị này: vẽ một đường thẳng dọc chia thành bảy đến tám phần tương ứng số đầu, rồi đánh dấu vị trí các khớp. Vai nằm ở phần thứ hai, khuỷu tay ở phần thứ tư, đầu gối ở phần thứ sáu, mắt cá chân ở phần thứ bảy. Khối vai vẽ rộng hơn khối hông với tỷ lệ khoảng 1,5 so với 1, rồi nối các khớp bằng đường thẳng. Chỉ với một đường dọc và vài vạch ngang, dáng đứng đã có khung trước khi áo quần được vẽ vào.

Một số mốc phụ hữu ích khi nắn tỉ mỉ hơn. Cổ cao khoảng 0,2 đến 0,3 đầu, hai vai rộng 1,5 đến 2 đầu. Eo cách đỉnh đầu 2 đến 2,5 đầu, rộng bằng một phần ba đến một nửa vai. Hông ở mức 3 đến 3,5 đầu, đùi và cẳng chân mỗi phần 1 đến 1,5 đầu, bàn chân 0,25 đến 0,3 đầu. Không cần nhớ thuộc lòng ngay, nhưng khi nhân vật trông sai sai, quay lại các con số này là tìm ra chỗ lệch. Nắm được tỷ lệ theo đầu, người học vẽ anime đơn giản đã đi được nửa đường.

Đọc thêm: Code Anime Zero mới nhất và cách nhập mã nhận quà trong Roblox

Bàn tay và chi tiết khó

Tay là bộ phận khó vẽ nhất trên cơ thể người, dù trong anime tay có ít chi tiết hơn cả gương mặt. Khó ở chỗ tỷ lệ các ngón rất dễ lệch một li đi một dặm. Nguyên tắc cơ bản: khi xòe hoàn toàn, các ngón tay và lòng bàn tay có độ dài gần bằng nhau. Đầu ngón cái đặt ở góc 45 độ sẽ chạm tới ngay dưới xương ngón tay của ngón trỏ. Mỗi ngón gồm ba phần, trong đó đoạn từ đầu ngón đến khớp trên cùng ngắn nhất, đoạn từ đốt ngón tay đến khớp dưới dài nhất.

Người mới nên bắt đầu với lòng bàn tay mở, các ngón xòe rộng, vì tư thế này dễ hình dung tỷ lệ nhất. Mẫu để tham khảo thì sẵn ngay trước mắt: chính bàn tay của mình, đặt lên bàn, nhìn theo mà phác từng ngón theo ba phần. Ảnh chụp và bản vẽ của người khác cũng là mẫu tốt. Khi vẽ nắm đấm, các ngón được vẽ hơi dày hơn bình thường và hơi hướng về gốc ngón cái để thể hiện độ siết. Tay nam và tay nữ về cơ bản giống nhau, nhưng cận cảnh thì tay nữ thường mảnh mai, cong hơn, tay nam lớn và thô hơn. Muốn vẽ tay chuẩn, trước hết cần nắm cấu trúc bàn tay và cánh tay, biết vị trí các khớp nối để chia tỷ lệ trước khi đặt bút.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng phải vẽ tay kỹ.

Khi nhân vật đứng trong khung cảnh lớn, chỉ cần phác hình dáng đơn giản và trạng thái bàn tay, thậm chí bỏ qua cả móng. Biết chọn độ kỹ cho vừa với tầm nhìn của khung tranh là một kỹ năng, không phải lười biếng.

Lộ trình luyện tại nhà

Về dụng cụ, người mới không cần chuẩn bị nhiều. Bộ vật liệu tối thiểu gồm bút chì HB để dựng hình bằng nét nhẹ, bút 2B để làm nổi các nét chính, gôm mềm không làm rách giấy. Bút line đen cỡ 0,1, 0,3 hoặc 0,5 dùng để đi nét, cỡ mảnh cho mắt và lông mi. Đến khi nền tảng vững, việc chuyển sang bảng vẽ điện tử hay phần mềm vẽ trên máy tính sẽ dễ hơn nhiều so với học nhảy cóc.

Lịch tự học tại nhà có thể chia theo tuần: tuần đầu luyện nét và hình phẳng, tuần thứ hai học khối cơ bản, tuần thứ ba học sáng tối, tuần thứ tư vẽ tĩnh vật đơn giản. Sau giai đoạn nền này mới tăng độ khó với chất liệu khác, màu nước, chân dung, phong cảnh hoặc phối cảnh không gian. Nhịp bốn tuần ấy giúp người mới không nhảy cóc sang vẽ nhân vật khi tay chưa quen nét và khối, vốn là lý do nhiều bản vẽ dở dang giữa chừng.

Nhịp tiến bộ cũng có mốc tham khảo: theo giảng viên Quang Lam Hoa của Arcline Academy, luyện tập đều đặn khoảng hai đến ba tháng, người mới có thể hoàn thành các bài tĩnh vật chì, hình khối và bố cục đơn giản. Muốn đi xa hơn sang chân dung, màu nước hay phối cảnh, cần thêm thời gian luyện mắt, luyện tay và quan trọng nhất là có người sửa bài thường xuyên. Đổ bóng cũng theo trình tự ấy: xác định nguồn sáng trước, rồi thêm vùng tối ở những nơi khuất để nhân vật có chiều sâu, thay vì tô đen tùy hứng. Ngoài ra, học thêm về lý thuyết màu sắc, cách kết hợp màu tương đồng và tương phản, cùng cách vẽ nền, phong cảnh sẽ giúp bức tranh sinh động và hài hòa hơn.

Khi nền tảng có rồi, việc chép mẫu không còn là con đường duy nhất mà trở thành cách lấy cảm hứng. Người vẽ đã biết vì sao nhân vật mẫu đẹp và làm sao đưa vẻ đẹp ấy vào nhân vật của mình. Chỉ cần dành một khoảng thời gian cố định mỗi tối theo lịch bốn tuần, tay đã quen nét, mắt đã quen nhìn, các bài vẽ sau đó đỡ chật vật hơn hẳn. Học vẽ anime đơn giản, hướng dẫn cho người mới thực ra là học nhìn trước khi học vẽ.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.

Nguồn tham khảo

• Hướng Dẫn Cách Vẽ Người Anime (arcline.edu.vn) ↩^a ↩^b
• Học vẽ tranh cơ bản: Hướng dẫn chi tiết cho người mới bắt đầu (arcline.edu.vn)