Công nghệ
Cách lấy lại tài khoản Facebook bị hack, bị khóa bằng CMND, email
Nick Facebook bị chiếm đoạt, quên mật khẩu, hay nhận dòng thông báo “Chúng tôi đã vô hiệu hóa tài khoản của bạn”, tình trạng nào cũng cắt đứt bạn khỏi bạn bè, hội nhóm và cả công việc hằng ngày. Cách lấy lại tài khoản Facebook khác nhau ở từng trường hợp, nhưng tất cả đều bắt đầu từ một thông tin chung: email hoặc số điện thoại từng đăng ký với tài khoản.
Thời gian chờ tính trước được. Ảnh giấy tờ chụp rõ giúp Facebook trả lời chỉ sau khoảng 24 tiếng, còn ảnh thiếu chi tiết khiến quá trình xét duyệt kéo dài 3-10 ngày. Các bước dưới đây đi theo thứ tự từ trường hợp đơn giản nhất tới trường hợp phải gửi kháng nghị.
Bước 1: Chuẩn bị và nhận diện
Trước khi bắt đầu, người dùng nên xác định mình làm trên máy tính hay trên điện thoại, vì trang khôi phục trên hai thiết bị mở khác nhau. Một chiếc điện thoại hay máy tính còn đăng nhập được tài khoản Google hoặc hộp thư Gmail đã đăng ký với Facebook sẽ giúp việc nhận mã xác nhận nhanh hơn nhiều.
Soạn sẵn ba thứ: email hay số điện thoại đã dùng lập tài khoản, một giấy tờ tùy thân như CMND/CCCD hoặc giấy phép lái xe, và mật khẩu cũ trước khi bị hack nếu còn nhớ. Facebook chấp nhận nhiều loại giấy tờ ngoài CMND: hộ chiếu, giấy khai sinh gốc, giấy phép lái xe hợp lệ, giấy kết hôn, thẻ bảo hiểm cá nhân hay thẻ thuế cá nhân. Giấy phép lái xe và CMND giúp quá trình khôi phục nhanh hơn so với các loại khác.
Nhận đúng tình trạng tài khoản mới chọn được con đường phù hợp. Bị hack thì có dấu hiệu rõ: không đăng nhập được, email hoặc số điện thoại đăng ký bị thay đổi, tên và thông tin cá nhân bị đổi, có tin nhắn hoặc bài viết được đăng mà chủ tài khoản không hề thực hiện, xuất hiện lời mời kết bạn với người lạ. Gặp những dấu hiệu này, con đường ở bước 3 là phù hợp nhất.
Ngược lại, nếu đăng nhập được nhưng Facebook hiện thông báo khóa tài khoản hoặc yêu cầu xác minh thông tin như bạn bè hay nhật ký hoạt động gần đây, tài khoản đang bị khóa chứ không bị hack. Khi đó, bước 2 với giấy tờ tùy thân là con đường chính. Ví dụ ai đó dùng iPhone, tài khoản đã đăng ký cả email lẫn số điện thoại nhưng quên mật khẩu: chỉ cần mở hộp thư trên điện thoại để nhận mã, không phải chờ ai. Còn ai mất hẳn quyền truy cập vào email hay số điện thoại cũ thì chuẩn bị sẵn một địa chỉ thư mới, vì các bước sau sẽ yêu cầu nhập email đó để Facebook liên hệ.
Bước 2: Xác minh bằng CMND/CCCD
Facebook nghi ngờ tài khoản là giả mạo khi tên hiển thị không giống tên thật hoặc ảnh đại diện không phải chân dung; lúc đó con đường chính là xác minh bằng giấy tờ. Truy cập trang xác nhận danh tính của Facebook, chọn tệp tải lên ảnh chân dung cùng hai mặt CMND/CCCD, điền email hoặc số điện thoại đã đăng ký rồi gửi đi.
Chất lượng ảnh quyết định thời gian chờ.
Chụp trực diện giấy tờ, không chỉnh sửa bằng Photoshop sẽ giúp Facebook phản hồi trong khoảng 24 tiếng. Ảnh mờ, bị che một phần hay đã qua chỉnh sửa khiến quá trình xét duyệt kéo dài tới 3-10 ngày.
Facebook chấp nhận cả giấy phép lái xe, nên ai không tiện dùng CMND có thể chụp thẻ này thay thế. Ảnh chụp phải là bản gốc, không sao chép hay công chứng nếu dùng giấy khai sinh.
Lần gửi đầu bị từ chối thì chụp lại ảnh cho rõ hơn hoặc đổi sang loại giấy tờ khác rồi gửi lại, sau đó chờ email phản hồi vào hộp thư đã cung cấp.
Hai giao diện khi bị khóa cần phân biệt. Giao diện có nút tháo gỡ thì xử lý nhanh hơn nhiều: ấn “Bắt đầu”, chọn xác minh bằng số điện thoại hoặc email, nhận mã xác minh, nhập mã rồi thiết lập mật khẩu mới. Giao diện không có nút gỡ thì có thể chờ một thời gian rồi đăng nhập lại để Facebook cho xác minh tài khoản. Hoặc tải lên ba ảnh gồm mặt trước CCCD, mặt sau CCCD và ảnh chính diện khuôn mặt, kèm số điện thoại hay email đã đăng ký, rồi chờ phản hồi.
Một lưu ý về dữ liệu cá nhân: Facebook có thể lưu thông tin người dùng gửi khi khiếu nại trong khoảng một năm để cải thiện hệ thống tự phát hiện thông tin giả. Nếu không muốn, người dùng điều chỉnh cài đặt xác nhận danh tính để Facebook xóa trong vòng 30 ngày kể từ ngày gửi.
Bước 3: Cách lấy lại tài khoản Facebook qua email, số điện thoại
Quên mật khẩu nhưng vẫn còn email hoặc số điện thoại đăng ký thì con đường ngắn nhất là trang khôi phục chính thức. Đây là cách lấy lại tài khoản Facebook nhanh nhất khi còn mở được hộp thư. Truy cập www.facebook.com/hacked, chọn “Tài khoản của tôi đã bị xâm phạm”, nhập email hoặc số điện thoại đã dùng đăng ký, nhập mật khẩu cũ trước khi bị hack, rồi chọn phương thức nhận mã.
Mã bảo mật sẽ gửi qua tài khoản Google, email hoặc số điện thoại. Nhập mã, đặt mật khẩu mới là xong. Trên điện thoại, thao tác tương tự: nhấn “Quên mật khẩu”, tìm tài khoản bằng email hay số điện thoại, chọn nhận mã qua Google, email hoặc SMS.
Vào lại được tài khoản rồi, Facebook cho phép rà soát những hoạt động như Like, Comment hay kết bạn không phải do mình thực hiện trong thời gian bị hack, để xóa chúng đi.
Mất hẳn email khôi phục, ví dụ kẻ gian đã đổi thông tin, thì nhấp “Quên tài khoản” trên trang đăng nhập, chọn “Không còn truy cập được nữa”, rồi nhập một địa chỉ email hay số liên hệ mới để Facebook liên hệ.
Một cách ít người biết khi không vào được trang khôi phục của chính mình: dùng một tài khoản Facebook khác để vào trang cá nhân của tài khoản cần khôi phục, chọn dấu ba chấm dưới ảnh đại diện, vào “Báo cáo trang cá nhân”, chọn “Lý do khác” rồi “Khôi phục tài khoản này”. Cách này hữu ích khi người thân cùng dùng chung một thiết bị hoặc khi còn một tài khoản phụ.
Đọc thêm: Cách bật xác thực hai yếu tố Facebook không cần số điện thoại
Bước 4: Nhờ bạn bè tin cậy
Ai đã thêm trước đó 3-5 người bạn thân thiết vào danh sách liên hệ đáng tin cậy thì Facebook cho phép dùng danh sách này để khôi phục tài khoản khi mất quyền truy cập. Cách lấy lại tài khoản Facebook này không cần giấy tờ, chỉ cần nhờ người thân.
Cách làm: vào Forgotten Password, chọn “No longer have access to this”, nhập email hoặc số điện thoại mới, chọn “Reveal My Trusted Contacts”, nhập tên người liên hệ tin cậy. Những người bạn trong danh sách nhận được mã từ Facebook, vào facebook.com/recover lấy mã khôi phục rồi gửi lại cho chủ tài khoản qua tin nhắn riêng.
Chưa từng thiết lập danh sách này thì con đường còn lại là trả lời câu hỏi bảo mật để đặt lại mật khẩu, và có thể phải chờ 24 tiếng trước khi vào lại tài khoản. Vì thế, khi tài khoản còn bình thường, người dùng nên thêm ngay vài người bạn tin cậy vào danh sách khôi phục.
Bước 5: Làm trên điện thoại
Toàn bộ quá trình khôi phục làm được ngay trên điện thoại, chẳng cần máy tính. Mở ứng dụng Facebook, nhấn “Quên mật khẩu” ở trang đăng nhập, tìm tài khoản bằng email hay số điện thoại đã đăng ký, rồi chọn nhận mã qua SMS hoặc Google.
Một phụ huynh lớn tuổi chỉ cần nhập số điện thoại đã đăng ký, nhận mã xác nhận qua tin nhắn, nhập mã và đặt mật khẩu mới ngay trên thiết bị. Với người không rành máy tính, đây là cách lấy lại tài khoản Facebook đơn giản nhất vì mọi bước đều hiện rõ trên màn hình.
Cần mở trang khôi phục trên trình duyệt máy tính thì dùng tab ẩn danh với tổ hợp Ctrl + Shift + N trên Chrome hoặc Ctrl + Shift + P trên Firefox. Trên điện thoại không cần bước này, vì ứng dụng Facebook đã dẫn thẳng tới từng màn hình.
Đọc thêm: Mua tài khoản game esports và mức phạt 3 triệu đồng ít ai biết
Bước 6: Kháng nghị khi bị vô hiệu hóa
Tài khoản bị đình chỉ hoặc vô hiệu hóa là trường hợp khó nhất: không ai nhìn thấy tài khoản, và khi đăng nhập sẽ hiện dòng chữ “Chúng tôi đã đình chỉ tài khoản của bạn” hoặc “Chúng tôi đã vô hiệu hóa tài khoản của bạn”. Facebook gửi thông báo qua email cùng lúc đó. Có trường hợp Facebook vô hiệu hóa ngay mà không cần đình chỉ trước, chẳng hạn khi vi phạm nghiêm trọng hoặc cần xử lý kịp thời.
Theo trang trợ giúp chính thức, người dùng có thể kháng nghị quyết định này trong vòng 180 ngày bằng cách đăng nhập và làm theo lời nhắc kháng nghị. Nếu không kháng nghị sau 180 ngày hoặc kháng nghị không thành công, tài khoản bị vô hiệu hóa vĩnh viễn và không thể yêu cầu xem xét lại.1
Facebook cung cấp hơn 100 biểu mẫu liên hệ báo cáo lỗi, trong đó có biểu mẫu “My Personal Account Was Disabled” để gửi kháng nghị khi tài khoản bị vô hiệu hóa do nhầm lẫn, và biểu mẫu “Disabled Account Appeal - ID Request” để xác minh danh tính khi Facebook yêu cầu ID nhằm kích hoạt lại tài khoản. Điền email hoặc số điện thoại đăng ký, tên tài khoản và tải ảnh giấy tờ hai mặt lên.
Facebook không phản hồi thì gửi thêm email, tên trên CMND/CCCD và ba ảnh gồm mặt trước giấy tờ, ảnh cầm giấy tờ tự chụp cùng mặt, bằng lái hoặc giấy tờ khác có tên, ảnh và ngày sinh để tăng khả năng lấy lại. Thời gian xét duyệt thường trong khoảng 3-10 ngày.
Ngoài biểu mẫu, còn vài kênh hỗ trợ khác. Trang hướng dẫn trong nước cập nhật ngày 18/10/2024 nêu số tổng đài Facebook hỗ trợ tại Việt Nam hoạt động 24/24 là 18006942600 hoặc 18006010077, dùng khi gặp sự cố tài khoản bị khóa, hack nick hay thiết bị lạ đăng nhập. Trang trợ giúp chính thức của Facebook cũng nêu kênh chat với Trợ lý hỗ trợ Meta AI để giải quyết vấn đề và nhận hỗ trợ theo thời gian thực.
Riêng trường hợp bị khóa do nghi ngờ tên không thật, cần gửi mặt trước, mặt sau CCCD cùng 2-3 loại giấy tờ khác, nhập số điện thoại và email đăng ký; quá trình xét duyệt có thể mất vài ngày.
Bảo mật sau khi khôi phục
Lấy lại được tài khoản mới chỉ là nửa việc.
Kẻ gian từng vào được một lần sẽ thử lại, nên ngay sau khi đăng nhập, cách làm là đổi mật khẩu mới tại Cài đặt và quyền riêng tư, chọn Cài đặt, mục Mật khẩu và bảo mật.
Mật khẩu nên dài từ 8 đến 16 ký tự, kết hợp chữ in hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt, tránh tên, ngày sinh hay số điện thoại. Bật xác minh hai yếu tố, dùng ứng dụng xác thực như Google Authenticator, đăng xuất khỏi thiết bị không quen và không click link lạ là các lớp bảo vệ tiếp theo.
Nguyên nhân khiến tài khoản bị khóa cũng nên rà soát để không lặp lại: gửi quá nhiều lời mời kết bạn trong ngày, đăng nhập đồng thời trên nhiều thiết bị, spam tin nhắn, tham gia quá nhiều hội nhóm trong thời gian ngắn, bị nhiều người report, click vào link lạ dạng phishing, hay nhập sai mật khẩu nhiều lần. Tránh được những hành vi này, tài khoản ít khi rơi vào vòng xác minh lần nữa.
Một trò đùa từng khiến nhiều tài khoản bị khóa vĩnh viễn là “đổi ảnh đại diện nhận tiền”, hứa thưởng 282 nghìn đồng trong 24 giờ. Nguyên nhân nằm ở việc ảnh logo Meta thuộc dạng ID bị nền tảng truy quét, có thể bị quy vào lỗi giả mạo doanh nghiệp.1 Chia sẻ ảnh theo phong trào mà không rõ nguồn gốc vì thế tiềm ẩn rủi ro thật sự.
Dấu hiệu sắp bị hack cần nhớ: mật khẩu đăng nhập lúc sai lúc đúng, thông tin cá nhân tự thay đổi, nhận mã kích hoạt Facebook qua email hoặc SMS dù không tự yêu cầu. Gặp những dấu hiệu này, hãy báo cáo cho Facebook ngay, vì báo muộn sẽ khó lấy lại tài khoản hơn.
Một điều cần tỉnh táo: Facebook không bao giờ yêu cầu cung cấp mật khẩu hay thông tin nhạy cảm khi trao đổi hỗ trợ; nếu bị đòi mật khẩu, đó là dấu hiệu lừa đảo. Các dịch vụ bên thứ ba tự nhận khôi phục tài khoản nhanh hơn cũng nên tránh, chỉ liên hệ kênh chính thức của Facebook.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.