Phong cách
Bạn đã biết cách giặt áo khoác mùa đông đúng cách chưa?
Cách giặt áo khoác mùa đông đúng cách bắt đầu từ việc đọc kỹ nhãn giặt, xử lý vết bẩn, chọn giặt tay hay giặt máy theo từng chất liệu, rồi phơi sấy cho áo không vón bông, không hỏng form; cả quy trình bạn làm được tại nhà trong khoảng một buổi.
Một mẹo sấy áo phao mà nhiều người chưa thử: bỏ vào máy sấy cùng áo hai, ba quả bóng tennis, sấy 30 phút thì mở ra giũ nhẹ rồi sấy nốt, lớp lông bên trong bung đều và không vón thành cục. Còn việc nên giặt bằng tay hay bằng máy, nước ấm hay nước lạnh, thì câu trả lời nằm ở chính chiếc áo bạn cầm trên tay.
Bạn đã biết cách giặt áo khoác mùa đông chưa? Việc này không khó nếu làm đúng trình tự theo từng chất liệu: đọc nhãn trước, xử lý vết bẩn sau, rồi chọn cách giặt và cách khô phù hợp. Giả sử tủ có ba chiếc, một áo phao lông vũ, một áo nỉ và một áo măng tô dạ, thì mỗi chiếc cần một cách chăm khác hẳn nhau, và toàn bộ công việc gọn trong khoảng một buổi.
Bước 1: Đọc nhãn trước khi giặt áo khoác mùa đông
Trước khi giặt bất kỳ chiếc nào, hãy tìm tấm nhãn nhỏ may phía sau gáy áo hoặc chèn trong một đường may bên trong. Nhãn ghi rõ cách chăm mà nhà sản xuất khuyên dùng, có loại ghi hẳn hai chữ chỉ giặt khô, có loại ghi chỉ giặt tay. Nếu nhãn có biểu tượng cấm giặt máy, tuyệt đối không cho áo vào lồng giặt, dù máy trong nhà hiện đại đến đâu.
Quy tắc chung rất đơn giản: trừ khi nhãn nêu rõ được giặt máy, cách an toàn nhất là giặt tay hoặc giặt khô. Chiếc áo phao của bạn sắp cho vào máy mà nhãn lại ghi chỉ giặt khô, vậy là phải mang ra tiệm thay vì tự xử lý tại nhà.
Riêng áo lông vũ, còn một việc phải làm trước khi quyết định giặt ướt hay giặt khô: phân biệt lông tự nhiên với lông nhân tạo. Cách làm là rút hoặc cắt một sợi nhỏ rồi đốt thử. Lông vũ tự nhiên khi đốt tỏa mùi khét đặc trưng, loại này nên giặt khô ngoài tiệm, vì giặt ướt sẽ làm lông vón và áo mất độ mềm, giảm khả năng giữ ấm. Lông nhân tạo khi đốt sun lại như khối nhựa dẻo, loại này thấm nước, dễ khô, ít vón, nên giặt ướt tại nhà được.
Việc phân loại này quyết định toàn bộ các bước sau, nên đừng bỏ qua vì thấy mất vài phút.
Bước 2: Xử lý vết bẩn rồi mới vào máy
Áo được nhãn cho phép giặt máy vẫn cần vài công đoạn chuẩn bị, làm vội là hỏng áo và hỏng cả mẻ giặt.
Việc đầu tiên là xử lý sơ các vết bẩn cứng đầu. Thấm chút nước giặt hoặc xà phòng lên vết bẩn, chà nhẹ nhàng rồi để yên khoảng 10 phút, sau đó mới cho áo vào lồng giặt. Cổ áo phao dính dầu ăn, bạn thấm nước giặt lên chỗ đó trước, để đủ 10 phút, vết bẩn sẽ bung dễ hơn nhiều so với nhét áo vào máy ngay.
Tiếp theo là kiểm tra áo trước khi đóng lồng: kéo kín khóa áo, cài kín nút, kể cả khóa túi, và lục lại túi cho chắc không sót đồ vật. Một chiếc chìa khóa hay đồng xu sót trong túi có thể làm rách áo và trầy cả đồ giặt khác. Áo phao thì nên lộn mặt trong ra ngoài, để giảm áp lực nước lên lớp vải mặt ngoài.
Chọn chu trình giặt nhẹ nhàng dành cho vải mỏng, và dùng nước lạnh để bảo vệ sợi vải. Giặt riêng từng chiếc, vì các loại vải khác nhau khi giặt chung dễ vướng vào nhau gây hư hại lẫn nhau. Còn một chi tiết ít người để ý: nếu máy giặt nhà từng dùng bột giặt chứa chất tẩy mạnh, nên chạy trước một chu trình không quần áo ở nhiệt độ cao để tẩy sạch chất còn sót, rồi mới giặt áo với nước giặt dạng nhẹ.
Với áo phao, tránh máy giặt cửa trên, vì cánh khuấy trộn của loại máy này có thể làm rách lớp vải mỏng bên ngoài.

Bước 3: Giặt tay chiếc áo phao
Không phải chiếc áo phao nào cũng lên máy được, và nhiều người lại thích giặt tay cho yên tâm. Trình tự như sau.
Ngâm áo trong nước pha bột giặt nhẹ khoảng 20 đến 30 phút tùy độ bẩn. Sau đó chà kỹ chỗ bẩn bằng bàn chải lông mềm rồi vò nhẹ. Xả áo nhiều lần cho hết hẳn bọt, rồi vắt nhẹ tay. Vắt mạnh là lỗi hay gặp nhất: áo dễ mất form và lớp lông vũ bên trong rơi rụng. Trong trường hợp cấp bách không có bột giặt, dầu gội đầu là thứ thay thế được.
Nước giặt chứa chất tẩy mạnh là thứ cần tránh tuyệt đối với áo phao, vì nó làm hỏng lông vũ và làm mất lớp chống nước bên ngoài áo.
Ngày giặt cũng quan trọng như cách giặt. Giữa đợt nồm của miền Bắc, áo phao giặt tay sẽ lâu khô, dễ ẩm mốc và lông bên trong bết lại, nên đợi ngày nắng ráo mới giặt và phơi.
Bước 4: Phơi và sấy áo phao không vón bông
Giặt xong mới là nửa chặng đường, cách làm khô quyết định chiếc áo phao có giữ được độ phồng và ấm hay không.
Nếu phơi tự nhiên, treo áo nơi thoáng mát, bóng râm, khoảng 2 ngày và mỗi ngày trở một mặt cho áo khô đều. Tránh phơi nắng trực tiếp, vì nhiệt độ cao khiến lông vũ co lại và làm chảy lớp vải sợi hóa học bên ngoài. Tuy nhiên, áo phao ướt để khô tự nhiên rất lâu, dễ tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển và lông vũ dính bết. Vì thế nhiều người chọn sấy máy ở nhiệt độ thấp, thỉnh thoảng điều chỉnh lại lớp lông cho đều.
Mẹo sấy không vón bông làm như sau: cho áo vào máy sấy cùng hai, ba quả bóng tennis, hoặc một đôi giày bọc trong vớ sạch, cài đặt sấy 30 phút. Sau 15 phút mở máy ra, giũ nhẹ áo, làm phẳng lại rồi sấy tiếp 15 phút còn lại. Quả bóng tennis va đập liên tục trong lồng sấy sẽ đánh tách lớp lông, khiến lông bung đều thay vì vón thành cục.
Một lưu ý khi giặt máy: không dùng chế độ vắt với áo phao lông vũ, vì lực quay mạnh có thể làm hỏng, rách áo. Muốn áo kiệt nước, chạy chu trình vắt hai hoặc ba lần nhẹ là đủ.
Áo lông vũ khô mà còn hơi vón, bạn giũ và vỗ nhẹ cho lớp lông bung đều trở lại là xong.

Áo da, dạ, len: giặt khô tại nhà
Nhóm áo da, dạ và len là nhóm dễ hỏng nhất nếu mang đi giặt nước, nhưng lại là nhóm có thể làm sạch tại nhà mà áo không cần chạm nước nhiều. Cả nhóm áo Blazer, áo da, bomber, varsity và áo len có cấu trúc giữ form đều tuyệt đối tránh giặt máy. Lồng giặt quay mạnh khiến áo nhàu nát, làm hỏng cầu vai và lớp vải lót bên trong, đồng thời làm giãn hoặc co chất liệu. Cách tốt nhất cho nhóm này là giặt khô hơi, giúp áo giữ màu vốn có, không bạc màu, không mất nếp và bền hơn so với giặt nước.
Áo da không bao giờ ngâm nước, không giặt bằng xà phòng và không giặt máy. Cách làm sạch là dùng khăn ẩm ngâm nước ấm lau vết bẩn, chỗ bẩn cứng hơn thì chải nhẹ bằng bàn chải lông mềm tẩm xà phòng rồi lau lại bằng nước sạch, sau đó để áo khô hoàn toàn trước khi dùng. Muốn áo da giữ độ sáng bóng, có thể đánh xi sau khi áo khô. Tuyệt đối không dùng xăng để tẩy vết bẩn trên áo da, dù nghe nói nhiều.
Áo măng tô dạ nên giặt khô thay vì giặt tay hay giặt máy, vì giặt ướt làm vải xù và gãy form. Cách giặt khô tại nhà rất gọn: treo áo nơi thoáng gió, đập nhẹ cho bụi bay ra, rồi trải một chiếc khăn ẩm lên áo và ủi bằng bàn là. Hơi nước sẽ kéo bụi bẩn ra khỏi lớp dạ, bám lên khăn; khăn bám nhiều bụi thì thay chiếc khác, xong phơi áo nơi thoáng cho khô hết hơi nước. Chiếc măng tô chỉ dính bụi đường thì cách này gần như thay thế hoàn toàn việc giặt nước. Riêng áo nhung dạ, dùng khăn hoặc mút ngâm nước dưới 45 độ để thấm bụi trên bề mặt, và không giặt chung với đồ bông sợi vì dễ bám lông và sợi vải.
Áo len lông cừu giặt tay bằng nước lạnh để tránh tổn thương sợi vải: hòa bột giặt nhẹ vào chậu nước, ngâm áo chừng 10 phút, bóp nhẹ vài lần rồi xả lại bằng nước sạch. Không vắt, không xoắn áo; trải áo lên khăn tắm lớn rồi cuộn khăn lại để hút nước thừa, sau đó phơi nằm phẳng. Nếu giặt máy, phải xem kỹ mác áo, chọn chế độ giặt len, hoặc chế độ giặt nhẹ dành cho sản phẩm tinh xảo khi máy không có chế độ giặt len; tháo hết khuy cài và khóa kéo, cho áo vào túi giặt lớn. Sau khi giặt máy, không vắt khô mà để áo khô tự nhiên, không sấy bằng máy. Với áo len nói chung, tránh bột giặt tẩy mạnh chứa clo, oxy hay chất tẩy sinh học, và không phơi trực tiếp dưới nắng.
Còn áo nỉ, cách giữ bền nằm ở hai việc: luôn lộn mặt trong ra ngoài trước khi giặt để bảo vệ mặt vải nỉ, và không sấy khô, vì nhiệt độ cao có thể làm hư hại chất liệu. Riêng áo Blazer nếu phải giặt tay, cũng lộn trái áo; hai lần giặt đầu tiên không ngâm, không dùng xà phòng và chỉ dùng nước lạnh, các lần sau dùng nước xả vải thay cho bột giặt tẩy mạnh. Sau khi giặt, giữ nguyên nước rồi treo lên móc để khô tự nhiên, tránh vắt áo bằng tay.
Bảo quản cho áo bền
Giặt đúng cách chỉ giữ áo sạch, còn cất đúng cách mới giữ áo bền qua nhiều mùa.
Áo phao lông vũ cất nơi sạch sẽ, khô ráo, nhiệt độ lý tưởng khoảng 21 độ C và độ ẩm không khí 45 đến 55%, gấp áo bỏ trong túi vải thoáng mát thay vì nhét vào bao nilon kín. Với áo măng tô dạ, treo áo trên móc ngang có kích thước bằng vai để giữ form, nên có hơn một chiếc để luân phiên mặc tránh lưu mùi mồ hôi, và đặt túi than hoạt tính trong tủ để hút ẩm, phòng ẩm mốc. Sau khi giặt, không cất áo vào tủ ngay mà phơi ngoài một lát cho hơi nước bốc hơi hết.
Tần suất giặt cũng nên nắm rõ để không giặt thừa làm hỏng áo: áo phao chỉ giặt một đến hai lần mỗi mùa trừ khi bị bẩn bất ngờ, áo nỉ giặt sau khi mặc từ 6 đến 7 lần vì bề mặt nỉ dễ hút bụi hơn vải trơn, áo gió và áo suit giặt sau 4 đến 5 lần mặc, còn áo len chỉ cần làm sạch một hoặc hai lần mỗi năm tùy mức độ sử dụng.

Khi nào nên mang ra tiệm
Có những chiếc áo, tự giặt tại nhà là rủi ro không cần thiết, dù bạn đã thuộc cách giặt áo khoác mùa đông từng bước.
Áo lông vũ tự nhiên, áo da, da lộn, áo măng tô dạ và các áo có cấu trúc giữ form như blazer nên được giặt khô ở tiệm có chuyên môn, vì giặt ướt làm hỏng form và chất liệu. Blazer chẳng hạn có cầu vai và lớp vải lót bên trong, một lần giặt máy đủ khiến áo nhàu nát, giãn hoặc co vải. Chiếc blazer công sở dính vệt cà phê lớn, mang ra tiệm giặt khô là lựa chọn an toàn hơn tự xử lý bằng nước tại nhà.
Một dấu hiệu cần nhớ: áo lông vũ có mùi hôi nghĩa là phần lông bên trong bị ẩm, chưa cần giặt mà chỉ cần phơi áo trước quạt cho khô, mùi sẽ hết. Nắm được điểm này, bạn sẽ biết chiếc áo nào tự lo được, chiếc áo nào nên trao cho thợ, và mùa đông nào áo khoác cũng giữ được dáng như mới mua.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.