Tranh tô màu gia đình cho bé theo từng tuổi và cách in tại nhà không lem màu

Tranh tô màu gia đình là hình ảnh họa sĩ ghi lại từ hoạt động sinh hoạt hằng ngày của một nhà, nơi các thành viên quan tâm nhau qua từng cử chỉ và các thế hệ quây quần gần gũi. Cả nhà ngồi quanh mâm cơm, đi du lịch, vui đùa hay cháu sum vầy bên ông bà đều có thể thành một tờ tranh đơn giản cho bé cầm bút tô màu.

Chủ đề này được cha mẹ tìm kiếm nhiều vì vừa là trò chơi, vừa là bài học. Bé rèn kỹ năng cầm bút, học nhận biết và phân biệt màu sắc. Đồng thời, con hiểu về sự gắn kết, yêu thương, kính trọng giữa anh chị em, giữa con với cha mẹ, cháu với ông bà. Từng nét tô còn nâng cao khả năng phối hợp tay với mắt và rèn sự tỉ mỉ, cẩn thận, tức kỹ năng vận động tinh mà trẻ mẫu giáo đang cần mỗi ngày.

Một tác dụng khác ít khi được nhắc tới: tranh giúp bé biểu đạt cảm xúc qua màu sắc và hình ảnh, kể cả khi con chưa diễn đạt được bằng lời. Buồn hay vui, thích hay sợ, bé đều có thể quẹt lên tờ giấy trước khi biết nói thành câu. Bài dưới đây hướng dẫn chọn mẫu theo lứa tuổi, chuẩn bị giấy bút, in tranh tô màu cho bé tại nhà và cùng bé tô cho đẹp.

Chọn mẫu theo lứa tuổi

Bé 2 tuổi mới làm quen với nét tô, mục tiêu lúc này chỉ là làm quen màu, chưa đòi hỏi tô đúng nét. Ở tuổi 2 đến 3, nên cho con tô hình khối lớn đơn giản, để bé thoải mái quẹt màu mà không lo vẽ ra ngoài. Tranh phù hợp nhất là hình ảnh dễ hình dung, dễ tô như bố mẹ và bé chơi đùa hoặc cùng ăn cơm, với hình vẽ to, đường viền dày và chi tiết càng ít càng tốt.

Đến 3 tuổi, bé nhận diện được nhiều chi tiết hơn, nên chọn tranh có các thành viên gia đình nấu ăn, đi dạo hoặc vui chơi ngoài trời. Bé 4 tuổi tập trung và phối hợp mắt với tay tốt hơn, có thể thử tranh phức tạp hơn như cảnh gia đình tổ chức sinh nhật hoặc đi du lịch.

Bé 5 tuổi tiếp thu được những tình huống phong phú hơn: gia đình đi picnic, tham gia lễ hội, mẹ và bé cùng làm vườn. Còn bé 6 tuổi đã tô màu khéo léo, chính xác. Tranh ở độ tuổi này đòi hỏi kỹ năng cao hơn như tô từng phần nhỏ, phối hợp nhiều màu sắc, qua đó con phát triển tính tự lập và suy nghĩ độc lập.

Khổ giấy cũng nên theo tuổi. Từ 3 đến 5 tuổi, khổ A4 có hình vẽ to, đường nét rõ ràng giúp bé dễ tô và không lem màu ra ngoài. Từ 6 tuổi trở lên, con đã vừa sức với tranh nhiều chi tiết hoặc nhiều hình ghép trong một trang, độ thử thách cũng nhờ đó mà tăng lên. Riêng trẻ 2 đến 4 tuổi, ngoài A4, một số gia đình in cả khổ A3 với hình đơn giản, đường viền dày cho con thoải mái quẹt màu. Trẻ trên 8 tuổi thì dùng linh hoạt nhiều khổ từ A5 đến tranh lớn tùy mục đích.

Một cách chọn đơn giản khác là dựa vào thói quen hằng ngày của con. Bé nào mê cảnh nấu ăn thì chọn tranh cả nhà vào bếp, bé nào thích đi chơi thì chọn cảnh dã ngoại hay tắm biển. Nội dung đúng sở thích khiến bé hứng thú và chủ động tô màu hơn nhiều so với mẫu đẹp nhưng xa lạ.

Các nhóm mẫu tranh tô màu cho bé đáng tải

Mẫu tranh chia theo số thành viên: gia đình 3 người, 4 người, 5 người, có cả những trang ông bà, bố mẹ, anh chị em cùng xuất hiện. Tranh gia đình 3 người, 4 người còn giúp bé học đếm số thành viên trong nhà, là tài liệu học tập giàu tính tư duy cho trẻ từ 2 đến 8 tuổi.

Nhóm được tìm nhiều nhất là tranh tô màu gia đình hạnh phúc với các cảnh quen thuộc: cả nhà bên mâm cơm, đi du lịch, đi dã ngoại, tắm biển, con cháu sum vầy cùng ông bà, hoặc gia đình trong ngày Tết Nguyên đán. Tranh gia đình ngày Tết cho bé cái nhìn về cảnh nhà những ngày năm cũ qua đi, năm mới đến, từ đó cảm nhận tình cảm gia đình thiêng liêng hơn.

Ngoài tranh người thật, nhóm nhân vật hoạt hình cũng rất được yêu thích. Có mẫu gia đình mèo, cảnh ăn cơm, đi chơi; có bộ tranh Anya chibi cùng gia đình; có cả gia đình siêu nhân với những nhân vật mạnh mẽ mà nhiều bé trai mê mẩn; và tranh tô màu gia đình Peppa với các thành viên heo hồng quen thuộc của phim hoạt hình dành cho trẻ em.

Nguồn tải cũng không thiếu. Có bài tổng hợp hơn 100 tranh gia đình vui vẻ cho bé tập tô, có bài giới thiệu hơn 25 mẫu tải miễn phí, chưa kể những bộ sưu tập hàng chục mẫu chia theo chủ đề. Cha mẹ chỉ cần tải vài mẫu mỗi nhóm, in thử rồi xem bé mê loại nào để in tiếp.

Chuẩn bị giấy và bút

Giấy quyết định gần nửa trải nghiệm tô màu của bé.

Định lượng giấy, ký hiệu là GSM, tức số gam trên mỗi mét vuông giấy, là chỉ số quan trọng nhất quyết định độ dày và độ bền của tờ giấy in. Giấy càng dày thì màu càng ít thấm qua mặt sau, tờ tranh càng bền khi bé tô mạnh tay.

Loại giấy kinh tế nhất cho việc in hằng ngày là giấy Ford, còn gọi là giấy Offset, với những tên phổ biến như Double A hay PaperOne. Bề mặt không tráng phủ nên bám mực tốt, không chói mắt, bảo vệ thị lực của bé trong những buổi tô dài. Nên chọn loại 100 đến 120gsm thay vì 70gsm thông thường để màu không thấm qua mặt sau. Tuy nhiên, giấy in ảnh bóng thì nên tránh xa: lớp phủ bóng khiến bút chì, bút sáp không bám màu, mực bút dạ lâu khô dễ lem, giá lại cao gấp nhiều lần giấy Ford và độ bóng dễ gây mỏi mắt trẻ.

Còn bút thì chọn theo tuổi. Bé dưới 4 tuổi cầm sáp màu to ngắn là tiện nhất, vì màu ra dễ, thân bút to dễ nắm. Bút chì màu đòi hỏi lực nhấn và sự kiểm soát tốt hơn, phù hợp trẻ từ 5 tuổi trở lên. Dù loại nào, nên ưu tiên màu dễ cầm nắm và an toàn như bút sáp, bút chì màu hoặc màu nước không độc hại.

Trước khi in giấy dày, cần kiểm tra giới hạn của máy. Hầu hết máy in phun gia đình xử lý được giấy đến 200 đến 250gsm, còn máy in laser thường giới hạn 160gsm. Máy in laser dùng nhiệt sấy mực bột, vì thế tuyệt đối không dùng giấy có lớp phủ nhựa dễ nóng chảy, nếu không cụm sấy của máy có thể hỏng.

• Bút dạ: giấy tối thiểu 120-160gsm, tô chồng nhiều lớp thì 200-250gsm.
• Màu nước: giấy 250-300gsm chịu nước tốt.

Bước 1: Tải tranh về máy

Cách tải đơn giản nhất là từ hình ảnh trên web. Đưa chuột vào hình, click chuột phải chọn lưu hình; máy sẽ tự lưu vào thư mục download của ổ C, hoặc hiện hộp thoại cho phép chọn thư mục muốn lưu rồi bấm Lưu.

Nhiều trang cho tải trọn bộ file PDF miễn phí, ví dụ bấm mục Tải File Miễn Phí thì file PDF tự động tải về máy. Sau đó, một số trang chuyển hướng đến gian hàng mua sắm một lần trong ngày, qua đó cha mẹ có thể quay lại tải tiếp.

Muốn tranh đúng ý hơn, cha mẹ có thể tự thiết kế. Vào canva.com, chọn Tạo, nhập kích thước A4 là 210 x 297 mm. Sau đó gõ từ khóa như animal line art vào ô tìm kiếm trong mục Thành phần, chọn Đồ họa, kéo thả hình vẽ viền đen trắng vào khung A4 rồi tải xuống để in. Cách này phù hợp khi bé mê một chủ đề riêng mà các mẫu có sẵn không có, ví dụ gia đình đi câu cá hay cả nhà nuôi chó.

Bước 2: In tranh tô màu cho bé tại nhà

Sau khi lưu tranh về máy, mở file bằng trình xem ảnh, nhấn Ctrl + P, điều chỉnh khổ giấy, thường là A4, rồi nhấn Print là xong. Nếu trang cho tải PDF, mở file PDF và in theo cách tương tự.

Khi in giấy dày hơn giấy thường, cần vào Printer Properties chọn đúng loại giấy, ví dụ Heavy Paper, Cardstock hay Matte Paper, để máy điều chỉnh lượng mực và tốc độ kéo giấy. Bỏ qua bước này, giấy dễ kẹt hoặc mực in nhòe.

Một lưu ý nhỏ trước khi bấm in: kiểm tra xem mẫu tranh có đường viền đủ đậm và chi tiết phù hợp tuổi của bé không, vì in xong mới phát hiện tranh quá rối thì tờ giấy coi như bỏ. In thử một tờ, xem bé phản ứng rồi in tiếp cả bộ là cách không lãng phí giấy.

• Máy in phun chịu được giấy 200-250gsm, máy in laser giới hạn 160gsm.

Bước 3: Tô cùng bé cho đẹp

Trước khi bé cầm bút, cha mẹ chỉnh giúp con tư thế ngồi: lưng thẳng, không tỳ ngực vào cạnh bàn, hai chân song song trên mặt sàn, mắt cách giấy 25 đến 30cm. Ánh sáng nên chiếu từ phía ngược với tay cầm bút để không đổ bóng lên tranh.

Dạy bé cách cầm bút 3 ngón: ngón cái và ngón trỏ giữ hai bên thân bút, ngón giữa đỡ dưới, bút nghiêng 45 đến 60 độ so với mặt giấy. Bé 3 đến 4 tuổi nên tập với tranh có đường viền đậm dày và được dạy tô từ ngoài vào trong để hạn chế lem.

Bí quyết giúp màu đều và không lem là nguyên tắc viền trước, lòng sau. Dùng bút màu đậm tô một đường viền bên trong sát đường ranh giới rồi mới tô phần ruột, và tô theo một hướng nhất định, ngang hoặc dọc, để mặt màu mịn. Bé 4 đến 6 tuổi đã có thể tô tranh chi tiết hơn và được khuyến khích tự phối màu.

Cách cha mẹ ngồi cạnh cũng quan trọng không kém nét tô. Cùng con tô màu, trò chuyện là cách tăng cường kết nối, giúp người lớn hiểu hơn thế giới nội tâm của con, nhất là với những bé chưa diễn đạt hết cảm xúc bằng lời. Khi khen, cha mẹ khen nỗ lực cụ thể, ví dụ mẹ thấy con đã rất cố gắng để không làm lem màu ra ngoài chiếc lá, thay vì khen chung chung. Còn nếu bé muốn tô voi màu hồng, cứ để bé sáng tạo.

Sai lầm hay gặp

Lỗi đầu tiên và tốn tiền nhất là dùng giấy in ảnh bóng làm tranh tô màu; màu không bám, mực lâu khô, mắt bé lại mỏi. Lỗi thứ hai là chọn giấy quá mỏng, màu thấm qua mặt sau, tờ dưới bị dính màu và bé dễ rách giấy khi tô mạnh.

Còn hai lỗi ít ai để ý đều nằm ở ánh sáng và lời nói. Để bé tô trong ánh sáng đổ bóng, bé phải nheo mắt nhìn theo đường viền, nét dễ lệch. Áp đặt màu theo thực tế, ví dụ bắt lá cây phải xanh, voi phải xám, thì con mất đi phần sáng tạo riêng của mình.

Chỉnh được bốn điểm này, một buổi tô màu ở nhà đã trọn vẹn, và tờ tranh hoàn thành có thể dán lên tủ lạnh làm kỷ niệm của cả nhà.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.

Hỏi đáp nhanh

Bé học được gì từ những tờ tranh tô màu về gia đình?

Qua những cảnh cả nhà bên mâm cơm, đi du lịch hay cháu sum vầy bên ông bà, bé nhận ra hạnh phúc gia đình là điều quan trọng nhất, từ đó biết trân trọng, yêu thương mọi người và sống có trách nhiệm hơn. Ba mẹ cũng có thể nuôi dưỡng đức tính hiếu thảo và bài học yêu thương, lễ nghĩa kính trên nhường dưới với người thân.