Nuôi 2 con mèo hòa thuận sau 5 bước làm quen

Nuôi con mèo một mình lâu ngày, nhiều gia đình thấy bé nằm ì cả ngày và nghĩ rằng mua thêm một bạn mới về là mèo cũ sẽ vui ngay lập tức.

Thực tế không đơn giản như vậy. Mèo là loài rất coi trọng lãnh thổ: khi chỉ có một con trong nhà thì không chuyện gì xảy ra, nhưng khi con thứ hai được đưa đến, mèo cũ thường coi bạn mới là kẻ lạ xâm chiếm nhà mình. Vì thế, nuôi 2 con mèo cùng lúc đòi hỏi thời gian và kiên nhẫn, đôi khi là rất nhiều kiên nhẫn. Quá trình làm quen thông thường kéo dài từ 6 đến 12 tuần, và có thể lâu hơn nếu hai con không hợp nhau ngay từ đầu.

Câu hỏi mà người chuẩn bị nuôi thêm một thành viên bốn chân hay đặt ra là: cần chuẩn bị gì để hai con hòa thuận? Câu trả lời gồm ba phần. Thứ nhất là chuẩn bị không gian và đồ dùng riêng cho từng con. Thứ hai là đi qua trình tự làm quen 5 bước theo đúng thứ tự. Thứ ba là biết đọc dấu hiệu của mèo, để quyết định lúc nào nên tiến, lúc nào nên chậm lại.

Vì sao đáng nuôi 2 con mèo

Mèo có nhu cầu xã hội, cần đồng loại để vui chơi và giữ cân bằng tâm lý. Một con mèo ở nhà một mình vẫn có chủ chơi cùng, nhưng điều đó không thay thế được một bạn cùng giống. Có bạn cùng nhà, mèo được đồng hành ăn, ngủ, chơi đùa suốt ngày, nhờ đó tránh cô đơn và giảm căng thẳng.

Sống cùng nhau còn giúp hai mèo tự rèn luyện nhiều kỹ năng. Chúng học đi vệ sinh, tập săn mồi, liếm chải lông và chăm sóc nhau qua chơi đùa hằng ngày. Chơi nhiều giúp cơ bắp rắn chắc, hạn chế các bệnh về tiêu hóa và xương khớp. Mèo cũng ăn ngon miệng hơn, ăn nhanh hơn và dễ cho ăn hơn khi có bạn cùng nhà.

Nuôi 2 con mèo còn thấy rõ lợi ích ở tính nết. Sống thành đôi giúp giảm các đặc tính xấu thường thấy ở mèo nuôi một con, như dữ tợn, ích kỷ, nhút nhát, khó hòa đồng. Đến giờ ngủ, chúng ấp hơi ấm của nhau như những chiếc gối tựa, thay cho việc chủ phải ở bên suốt cả ngày làm việc. Sức khỏe cũng tốt hơn, vì mèo có bạn cùng nhà thích nghi với môi trường xung quanh dễ hơn. Cùng lớn lên và chung sống hằng ngày giúp hai con hiểu tính nhau, biết nhường nhịn và gắn bó suốt đời.

Ngược lại, mèo chỉ có một con khi già dễ bị phân tâm, hay đòi hỏi, phụ thuộc chủ và giảm tuổi thọ. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên nuôi hai con. Người bận rộn, nhà chật hoặc chưa sẵn sàng cho hai bát ăn, hai khay cát mỗi ngày thì nuôi một con vẫn là lựa chọn hợp lý. Số lượng nên đi theo khả năng chăm sóc của mình. Ai cần hỏi thêm về sức khỏe và hành vi của mèo hãy mở ứng dụng của FVET Vietnam, nơi chủ nuôi được hỏi đáp bác sĩ thú y miễn phí.

Đã rõ lợi ích, giờ vào phần quan trọng nhất: làm sao để hai con quen nhau mà không gây chiến.

Mèo cũ phản ứng thế nào khi có mèo mới

Muốn hiểu vì sao mèo cũ phản ứng mạnh với mèo mới, cần biết chúng đánh dấu lãnh thổ bằng những cách nào. Mèo phun nước tiểu lên bề mặt thẳng đứng, cào để lại dấu thị giác và khứu giác trên bàn ghế. Chúng còn cọ xát người và đồ vật để kích hoạt tuyến mùi ở trán, má, cằm và gốc đuôi, hoặc rít gừ để khẳng định ưu thế. Ngoài ra còn có tín hiệu vật lý như nhìn chằm chằm, xù lông, lưng cong.

Mèo đánh dấu nhiều hơn khi cảm thấy lo âu hoặc căng thẳng. Ví dụ rõ nhất là khi thói quen hàng ngày thay đổi đột ngột, hoặc khi một người hay một con vật lạ xuất hiện trong nhà. Con mèo mới chính là sự thay đổi lớn nhất mà mèo cũ từng gặp.

Lãnh thổ của mèo còn có cấu trúc riêng gồm ba khu. Khu vực hoạt động là nơi mèo ăn và chơi. Khu cách ly là nơi mèo nằm một mình, ngủ và tránh căng thẳng. Khu vực xâm nhập là nơi mèo sẵn sàng tấn công nếu thấy cần. Hiểu được điều này, người nuôi sẽ thấy vì sao phải cho mèo mới một phòng riêng, và vì sao mỗi con cần không gian của riêng mình trước khi hai con có thể chia sẻ cả căn nhà.

Chọn mèo mới hợp với mèo cũ

Trình tự làm quen sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều nếu ngay từ đầu đã chọn được mèo mới hợp với mèo cũ. Theo hướng dẫn hòa nhập mèo, tốt nhất chọn mèo khác giới hoặc đã triệt sản, trẻ hơn và nhỏ hơn con mèo hiện có. Về tính cách, nên chọn bé tương tự con mèo đang nuôi: hai con cùng tính nết thì ít va chạm hơn hai con đều cá tính mạnh.

Nền tảng của mèo mới cũng ảnh hưởng đến việc hòa nhập. Mèo hoang có xu hướng giành lãnh thổ, cạnh tranh và hung dữ; mèo mồ côi được nuôi trong gia đình thường sợ hãi, nhút nhát và cần nhiều thời gian thích nghi hơn. Cả hai nguồn gốc đều khó hòa hợp với mèo đang nuôi có cá tính mạnh, nhưng nếu mèo cũ tính cách hiền hòa thì không quá đáng ngại. Trước khi quyết định, nên cân nhắc cả nguồn gốc của bé mới lẫn tính nết của bé cũ.

Bước 1: Chuẩn bị không gian riêng

Việc chuẩn bị bắt đầu trước cả ngày mèo mới về. Cần tạo một không gian riêng biệt cho bé mới: một phòng nhỏ hoặc góc yên tĩnh ít người qua lại. Trong góc đó nên có chỗ ẩn nấp như hộp các-tông hay ổ có mái che để mèo cảm thấy an toàn. Trong 2 đến 3 ngày đầu, giới hạn mèo mới trong khu vực đó để bé làm quen dần, sau đó mới mở rộng không gian sinh hoạt từng bước. Đi chậm như vậy giúp mèo bớt căng thẳng và tránh cảnh hoảng loạn chạy trốn.

• Cất vật sắc nhọn, đồ dễ vỡ, dây điện lộ thiên; để hóa chất tẩy rửa và thuốc men ngoài tầm với của mèo.
• Tránh trồng cây cảnh độc trong nhà, đóng kín cửa sổ và ban công.
• Chuẩn bị cho mỗi con một bát ăn, một bát nước và một khay vệ sinh riêng, vì mèo không thích dùng chung.
• Đặt khay cát xa khu vực ăn uống; nhà chật thì mua hai khay nhỏ để tránh một trong hai con đi vệ sinh bên ngoài.
• Sắm thêm ổ nằm mềm, bàn cào móng và đồ chơi đơn giản cho bé mới.

Bước 2: Trao đổi mùi

Sau tuần tách riêng, việc đầu tiên là cho hai mèo biết mùi của nhau, chưa vội gặp mặt. Cách làm là đổi chăn, khăn hoặc đồ chơi mềm giữa hai phòng, để mỗi con làm quen với mùi của đối phương mà chưa phải nhìn thấy nhau.

Một chiếc khăn mềm có thể chấm nhẹ lên vùng má và cằm của con mèo đang nằm thư giãn, rồi đem đặt vào phòng con kia để nó tự mò mẫm khám phá. Không cần đưa khăn áp sát mũi mèo. Con mèo ngửi rồi bỏ đi, hoặc tỏ ra thờ ơ với chiếc khăn, chính là tín hiệu tích cực mà người nuôi mong chờ.

Bước 3: Ăn chơi hai bên cánh cửa

Song song với trao đổi mùi, hai mèo có thể cùng ăn, nhận thưởng hoặc chơi ở hai phía của cánh cửa đang đóng. Nhờ vậy, mùi và âm thanh của đối phương gắn liền với trải nghiệm dễ chịu. Đây là cách cho 2 con mèo làm quen giúp chúng gần nhau mà chưa phải nhìn mặt nhau.

Bắt đầu ở khoảng cách mà cả hai vẫn ăn hoặc chơi bình thường. Nếu một con ngừng ăn hoặc nhìn chằm chằm vào cửa, tăng khoảng cách lên. Nguyên tắc xuyên suốt của cả quá trình: không chuyển bước theo số ngày đã trôi qua, chỉ tiếp tục khi cả hai mèo đã tương đối thoải mái với bước hiện tại.

Bước 4: Nhìn nhau qua rào chắn

Khi cả hai đã bình tĩnh bên cửa đóng, chuyển sang bước cho chúng nhìn thấy nhau: qua cửa kính, cửa lưới hoặc một rào chắn cao và chắc chắn. Mỗi phiên đầu chỉ kéo dài vài phút, và cả hai phải có đủ khoảng cách cùng lối rời đi nếu thấy không chịu nổi. Nếu hai con vẫn thư giãn, tăng dần thời gian qua các phiên sau. Người chủ nên ở gần quan sát từng phiên, để kịp nhận ra lúc nào cần dừng lại.

Bước 5: Gặp trực tiếp có giám sát

Lần gặp trực tiếp đầu tiên nên diễn ra trong phòng rộng, không có góc cụt, có nhiều lối thoát và vị trí trên cao để con nào cũng có đường lui. Đừng bế hai con mèo đối mặt hay ép mũi chúng sát vào nhau; kiểu giới thiệu đó rất dễ khiến mèo mới ghét nhau với mèo cũ và gây chiến ngay từ đầu. Phiên đầu chỉ nên chừng 5 đến 10 phút nếu cả hai còn thoải mái; các phiên sau mới kéo dài thêm dần, không nên vội.

Nếu hai mèo đánh nhau, hãy phun nước hoặc dùng vải trùm để tách chúng ra. Chưa nên để hai con ở riêng với nhau không giám sát cho đến khi chúng đã trải qua nhiều phiên bình tĩnh, không còn canh chặn, truy đuổi hay dồn nhau vào góc.

Cần nhớ rằng nếu ngay từ lúc mới tiếp xúc đã có quá nhiều xung đột như gầm gừ hoặc gây chiến, hai mèo có nguy cơ không bao giờ tạo dựng được tình bạn mà trở thành kẻ thù. Thấy chúng gừ gừ hay xù lông thì tách ra, quay lại bước trước và chậm lại, thay vì ép hai con ở chung cho qua.

Dấu hiệu hai mèo đã hòa thuận

Kết quả tốt không nhất thiết là hai con ngủ chung một ổ hay liếm lông cho nhau. Đôi khi hai con chỉ nhìn nhau rồi quay đi, ăn hoặc chơi trong cùng một phòng, đi ngang qua nhau bình thường, ngửi nhau rồi rời đi, hay nghỉ ngơi trong cùng không gian. Chúng bình thản ở cùng một nhà mà không làm phiền nhau đã là thành công. Việc hai mèo liếm lông cho nhau sẽ tạo ra mùi hương riêng cho nhóm, giúp chúng nhận ra nhau qua mùi này; đó là dấu hiệu gắn bó tốt, nhưng không phải điều kiện bắt buộc.

• Nhìn chằm chằm hoặc bám theo nhau.
• Một con không dám ăn khi con kia có mặt.
• Chặn cửa, lối đi hoặc khay vệ sinh.
• Phục kích, truy đuổi, hoặc trốn nhiều hơn bình thường.
• Đi vệ sinh ngoài khay.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.