Tiền & nghề
Nên gửi tiết kiệm có kỳ hạn hay không kỳ hạn?
Cùng 100 triệu đồng, gửi không kỳ hạn lãi suất 0,3%/năm trong 30 ngày chỉ được khoảng 24.657 đồng lãi, còn sổ kỳ hạn 12 tháng ở mức 4,6-4,9%/năm cho khoảng 4,6-4,9 triệu đồng một năm. Từ 1/8/2022, rút một phần trước hạn chỉ làm phần rút mất lãi cao.
Cùng một khoản 100 triệu đồng, gửi tiết kiệm không kỳ hạn với lãi suất 0,3%/năm và giữ nguyên trong 30 ngày, tiền lãi chỉ khoảng 24.657 đồng. Bỏ số tiền ấy vào sổ có kỳ hạn, lãi thường cao gấp nhiều lần, nhưng đổi lại là tiền bị khóa theo thỏa thuận.
Tiết kiệm có kỳ hạn là khoản tiền của khách hàng gửi tại tổ chức tín dụng trong một thời hạn nhất định theo thỏa thuận, với nguyên tắc hoàn trả đầy đủ gốc và lãi, theo Khoản 1 Điều 4 Thông tư số 49/2018/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước. Còn gửi tiết kiệm không kỳ hạn thì khác: tiền vào ngân hàng và bạn muốn rút lúc nào cũng được, không phải chờ ngày đáo hạn, cũng không bị ràng buộc về thời gian gửi.
Vì thế, câu hỏi nên gửi tiết kiệm có kỳ hạn hay không kỳ hạn không có đáp án chung cho mọi người, mà phụ thuộc vào việc khoản tiền đó bao lâu nữa bạn cần dùng. Trả lời đúng câu này thì vừa giữ được lãi, vừa không rơi vào cảnh rút trước hạn phải nhận lãi không kỳ hạn.
Hai loại sổ khác nhau chỗ nào
Khác biệt lớn nhất nằm ở cam kết thời gian. Sổ có kỳ hạn yêu cầu khách hàng cam kết gửi trong khoảng thời gian nhất định, lãi suất cố định trong suốt thời gian gửi. Sổ không kỳ hạn thì khác: muốn rút, bạn đến tổ chức nhận tiền gửi vào bất kỳ ngày làm việc nào, không cần báo trước.
Về bản chất, khi khách hàng gửi tiền, ngân hàng đã vay số tiền đó và có nghĩa vụ hoàn trả theo thỏa thuận giữa hai bên. Ngân hàng dùng phần lớn số tiền này cho vay lại; lãi trả cho người gửi cũng sinh ra từ hoạt động cho vay ấy. Tiền có kỳ hạn giúp ngân hàng dự trữ được lâu hơn nên lãi trả cao hơn. Trong khi đó, tiền không kỳ hạn rút được bất cứ lúc nào nên chỉ hưởng lãi thấp.
Cách tính lãi cũng khác. Không kỳ hạn tính lãi hằng ngày theo số dư thực tế, có nơi tính trên số dư cuối tháng. Có kỳ hạn tính theo kỳ gửi, lãi suất cố định từ ngày mở sổ đến ngày đáo hạn.3 Ở ngân hàng số Timo (Timo by BVBank), khách hàng chỉ cần nạp tiền vào tài khoản thanh toán Spend Account là được tính gửi tiết kiệm không kỳ hạn với lãi suất 0,2%. Lãi tính trên số dư cuối tháng, không yêu cầu số dư tối thiểu để tính lãi.
Thử hình dung một người bán hàng online: tiền nằm trong tài khoản để xoay vốn mỗi ngày, hôm nhập hàng rút ra, hôm bán đắt lại nạp vào. Người này không thể khóa tiền vài tháng, nên phần vốn xoay vòng chỉ hợp với dạng không kỳ hạn hoặc để ngay trong tài khoản thanh toán.
Số tiền mở sổ cũng khác. Không kỳ hạn thường chỉ cần khoảng 50.000 đến 100.000 đồng tùy ngân hàng, còn có kỳ hạn thường yêu cầu khoảng 1.000.000 đồng. Về ưu đãi, dạng có kỳ hạn mở thêm cửa vay vốn với lãi suất ưu đãi, mở thẻ tín dụng bằng sổ tiết kiệm; dạng không kỳ hạn ít ưu đãi hơn.
Cần phân biệt thêm tài khoản thanh toán. Tiền gửi thanh toán chỉ có chức năng giao dịch, hưởng lãi không kỳ hạn và nạp thêm bất cứ lúc nào; tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn thì phải tất toán khi đáo hạn. Hầu hết người dùng dịch vụ ngân hàng đều kết hợp cả hai: tài khoản thanh toán để chi tiêu hằng ngày, tài khoản tiết kiệm để dành dụm.
Lãi chênh nhau bao nhiêu
Lãi suất không kỳ hạn thường dao động 0,1% đến 0,5%/năm tùy thời điểm. Mức này do từng ngân hàng tự ấn định, nhưng theo Quyết định 1812/QĐ-NHNN năm 2022 của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất tối đa với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng là 1%/năm.
Vì sao mặt bằng ấy thấp? Dòng tiền gửi không kỳ hạn đang tăng mạnh, nhiều ngân hàng đẩy mạnh huy động loại này.1 Ngân hàng huy động 100 đồng mới cho vay được 76,6 đồng. Tiền gửi dư thừa, nên các ngân hàng cố hạ chi phí huy động bằng nguồn tiền không kỳ hạn.
Số liệu từng ngân hàng ở thời điểm so sánh cho thấy mặt bằng khá sát nhau.
- Vietcombank và VietinBank 0,2%/năm; Sacombank và Techcombank 0,3%/năm
- VPBank 0,5%/năm, HDBank 0,7%/năm
- Cuối năm 2022: ACB, Bắc Á, Agribank, TPBank 1%/năm
- VietinBank 0,8%/năm, BIDV 0,5%/năm
Lãi suất có kỳ hạn cao hơn bao nhiêu
Còn phía có kỳ hạn, khảo sát biểu lãi suất hơn 30 ngân hàng thương mại công bố tháng 8/2025 cho thấy lãi suất tiền gửi cá nhân tại quầy kỳ hạn 3 tháng dao động 1,9% đến 4,35%/năm, cao nhất là VCBNeo 4,35%/năm. Kỳ hạn 12 tháng cùng thời điểm, nhóm Big4 gồm Agribank, VietinBank và BIDV cùng 4,7%/năm, Vietcombank 4,6%/năm. Riêng BIDV có lãi suất gửi online có thể đạt 4,9%/năm.5
Phép tính minh họa cho dạng không kỳ hạn: Số tiền lãi = (Số tiền gửi × Số ngày gửi × Lãi suất năm)/365. Ví dụ có nguồn: gửi 100.000.000 đồng với lãi suất 0,3%/năm, duy trì 30 ngày thì lãi khoảng 24.657 đồng. Cùng số tiền ấy gửi kỳ hạn 12 tháng ở mức 4,6% đến 4,9%/năm, tiền lãi một năm khoảng 4,6 đến 4,9 triệu đồng. Tức là gấp gần 200 lần khoản lãi 30 ngày của sổ không kỳ hạn. Chênh lệch đó là cái giá của sự linh hoạt.
Đừng chỉ nhìn con số lãi suất để chọn ngân hàng.2 Với khoản tiền không quá lớn, chênh lệch lãi suất nhỏ giữa hai ngân hàng cho tiền lãi thực nhận không chênh nhiều như tưởng; cần xem cả mức tiền tối thiểu, phương thức nhận lãi và điều kiện đi kèm.2
Đọc thêm: Lãi suất Agribank tháng 10 kỳ hạn nào sinh lời cao nhất
Rút trước hạn mất gì
Với sổ có kỳ hạn, nếu rút trước thời gian quy định, khách hàng không được hưởng lãi suất như ban đầu, thậm chí có thể mất phí phạt do rút trước hạn. SeABank khuyến cáo nếu không thực sự cần thiết thì không nên rút tiền gửi có kỳ hạn trước hạn, vì khi đó chỉ nhận được lãi suất không kỳ hạn thay vì lãi suất cam kết ban đầu.
Tuy nhiên, quy định đã thay đổi theo hướng có lợi hơn cho người gửi. Theo Thông tư 04/2022 của Ngân hàng Nhà nước, có hiệu lực từ 1/8/2022, khi rút trước hạn một phần tiền gửi, chỉ phần tiền rút trước kỳ hạn bị tính theo lãi suất không kỳ hạn thấp nhất của tổ chức tín dụng, phần còn lại vẫn được tính lãi theo thỏa thuận ban đầu.3 Trước đó, chỉ rút một phần mà toàn bộ số tiền gửi đều bị tính lãi không kỳ hạn.3
Trường hợp rút toàn bộ thì khác.3 Cũng theo Thông tư 04/2022, khi rút toàn bộ tiền gửi trước hạn, tổ chức tín dụng áp dụng mức lãi suất tối đa bằng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn thấp nhất của chính tổ chức đó.3 Mức này tính theo đối tượng khách hàng và loại đồng tiền đã gửi, tại thời điểm rút.3
Khác biệt ấy lớn đến mức nào?
Một người gửi sổ 12 tháng, sau 5 tháng cần gấp một nửa số tiền. Trước 1/8/2022, cả sổ bị kéo về lãi không kỳ hạn.3 Sau ngày đó, chỉ nửa số tiền rút ra bị tính lãi thấp, nửa còn lại vẫn giữ nguyên lãi suất cao ban đầu.3
Còn nếu rút ngay trong ngày gửi thì thiệt hơn nữa. Theo Vikki Bank, khi rút vốn trước hạn, toàn bộ số tiền gửi được hưởng theo lãi suất không kỳ hạn thấp nhất tại thời điểm rút; rút trong ngày gửi phải chịu phí rút trong ngày và không được hưởng lãi.3
Kỳ hạn 1 tháng và thói quen sau lương
Với người chọn kỳ hạn ngắn, có một cách dùng tiền hợp lý hơn việc mặc định gửi 2 hay 3 tháng. Hầu hết ngân hàng áp dụng lãi suất các kỳ hạn 1 đến 3 tháng tương đương nhau, nên cứ sau 1 tháng rút cả gốc lẫn lãi rồi quyết định gửi tiếp.
Cách chọn kỳ hạn theo nhu cầu dùng tiền được khuyến nghị cụ thể: cần dùng trong 3-5 tháng tới thì gửi kỳ hạn 1 tháng; chắc chắn 6-7 tháng không dùng thì chọn 6 tháng; chưa cần dùng trong 1 năm thì gửi 12 tháng.
Lấy ví dụ người đi làm hằng tháng để dành được 3 triệu sau lương. Mỗi kỳ lương, người ấy mở một sổ 1 tháng cho khoản chắc chắn chưa cần dùng. Sổ này nhanh đến ngày đáo hạn, phù hợp người thường xuyên cần xoay tiền, mà lãi không thua kém gì gửi 2-3 tháng. Trước khi chọn kỳ hạn, nên hỏi khoản tiền có thực sự cần dùng trong 1-2 tháng tới không.2
Cách làm bền hơn là biến việc gửi thành thói quen: tháng nào có tiền dư thì sau khi nhận lương, gửi phần chắc chắn chưa cần dùng.2 Gửi đều đặn hằng tháng sẽ tạo nhiều sổ với ngày đáo hạn khác nhau, dễ rút đúng khoản đến hạn. Xem thêm cách lập ngân sách cuối năm cho gia đình để biết trước mỗi tháng dư bao nhiêu.
Đọc thêm: Lợi nhuận kỳ vọng là gì và vì sao gắn với khẩu vị rủi ro
Chia tiền nhiều sổ, nhiều kỳ hạn
Không nên gửi toàn bộ tiền vào một kỳ hạn; hãy giữ một phần trong tài khoản cho chi tiêu và dự phòng, phần chưa cần dùng lâu hơn gửi kỳ hạn dài hơn.
Lý do nằm ở ngày đáo hạn. Nhiều sổ mở ở các thời điểm khác nhau sẽ đáo hạn lệch nhau, nên khi cần tiền, bạn chỉ rút đúng khoản đã đến hạn mà không phải đụng vào sổ dài hạn đang hưởng lãi cao. Một gia đình chia 200 triệu thành bốn sổ 50 triệu, đáo hạn cách nhau 3 tháng: cứ ba tháng lại có một sổ về, hoặc gửi tiếp, hoặc dùng cho việc lớn sắp tới.
Cách chia này cũng trả lời câu hỏi gửi một ngân hàng hay nhiều ngân hàng. Chia tiền nhiều sổ, nhiều kỳ hạn giúp dòng tiền gia đình luôn có điểm tựa, không rơi vào thế chọn giữa rút trước hạn và xoay xở vay mượn. Ghi nhớ ngày đáo hạn để chủ động tiếp tục gửi hoặc dùng tiền cho chi lớn sắp tới.
Ai nên gửi tiết kiệm có kỳ hạn, ai hợp không kỳ hạn
Gửi tiết kiệm không kỳ hạn hợp với người có vốn nhàn rỗi ngắn hạn, cần linh hoạt rút hoặc nạp tiền mọi lúc, thường xuyên chi trả các khoản không dự tính trước như kinh doanh, chi tiêu, mua sắm. Cũng nên cân nhắc dạng này khi chưa có kế hoạch chi tiêu cụ thể trong tương lai gần, ví dụ tiền dự phòng cho sửa nhà hay chi phí y tế bất ngờ.
Nếu đang tích lũy dài hạn và không cần dùng số tiền trong thời gian gần, nên chọn gửi có kỳ hạn. Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam từ 6 tháng trở lên cũng được gửi tiết kiệm có kỳ hạn, nên nhóm này cần biết điều kiện cư trú khi chọn sổ. Người sắp nghỉ hưu nên chia khoản dự phòng y tế: phần để linh hoạt, phần chắc chắn chưa dùng mới gửi kỳ hạn dài.
Có một cái bẫy cần cảnh giác khi ra quầy. Đã có tình trạng khách bị đòi tiền hoặc bị thuyết phục biến khoản gửi tiết kiệm thành hợp đồng mua bảo hiểm; người gửi cần đọc kỹ điều khoản và biết quyền không tiết lộ thông tin với người đòi tiền. Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh trái phiếu doanh nghiệp không phải là tiền gửi tiết kiệm ngân hàng và không được bảo hiểm tiền gửi. Vì thế, đừng nhầm hai sản phẩm khi được tư vấn chào bán.
Câu hỏi nên gửi tiết kiệm có kỳ hạn hay không kỳ hạn vì thế quy về một phép thử: dòng tiền của bạn có đều hay không, và khoản này bao lâu nữa mới cần dùng.
Bảo hiểm tiền gửi và câu hỏi tự đặt
Tiền gửi được bảo vệ bởi hệ thống bảo hiểm tiền gửi. Hạn mức trả tiền bảo hiểm tiền gửi tối đa là 125 triệu đồng, gồm cả gốc và lãi, cho tất cả các khoản tiền gửi được bảo hiểm của một người tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi; mức này tăng 50 triệu đồng so với mức 75 triệu đồng theo Quyết định 21/2017 và có hiệu lực từ ngày 12/12/2021.
Tính đến cuối năm 2019, bảo hiểm tiền gửi có 1.282 tổ chức tham gia: 95 ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, một ngân hàng hợp tác xã, 1.182 quỹ tín dụng nhân dân, 4 tổ chức tài chính vi mô.4 Một số ngân hàng đã áp dụng kiểm tra tiền gửi tiết kiệm bằng mã QR, ví dụ Kienlongbank, để người gửi xác minh sổ thật giả mà không cần ra quầy.
Trước khi ký sổ, câu hỏi đáng tự đặt vẫn là: khoản tiền này bao lâu nữa tôi cần dùng.2 Chọn kỳ hạn theo nhu cầu thường quan trọng hơn việc tìm một kỳ hạn tốt nhất cho mọi người.2 Đừng gửi tiết kiệm chỉ vì không biết làm gì với tiền.2
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Hỏi đáp nhanh
Có nên gửi tiết kiệm chỉ vì không biết làm gì với tiền?
Không. Tiền cần chi ngắn hạn nên để nơi sử dụng thuận tiện, tiền dự phòng cần tính đến khả năng dùng bất ngờ, chỉ khoản thực sự chưa cần đến lâu dài mới cân nhắc kỳ hạn dài hơn. Gửi vì thấy tiền nằm không, rồi đến lúc cần lại rút trước hạn, thì phần lãi mất đi còn lớn hơn khoản lãi không kỳ hạn kiếm được.
Nguồn tham khảo
- Nguồn tiền gửi không kỳ hạn tăng mạnh (baodautu.vn) ↩
- Lời khuyên cho người gửi tiết kiệm kỳ hạn 1 tháng (cafef.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d ↩e ↩f ↩g
- Quy định mới về rút tiền gửi tiết kiệm trước hạn: Rút một phần tính lãi không kỳ hạn, phần còn lại vẫn giữ nguyên lãi suất cao (infonet.vietnamnet.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d ↩e ↩f ↩g ↩h ↩i
- Tăng hạn mức trả tiền bảo hiểm tiền gửi lên 125 triệu đồng (thanhnien.vn) ↩
- Lãi suất tiết kiệm Agribank, BIDV, VietinBank và Vietcombank tháng 8: Ngân hàng nào có lãi suất 12 tháng cao nhất? (antt.nguoiduatin.vn) ↩
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.