Công nghệ
4 chỉ số giúp chọn màn hình laptop thích hợp họp video
Khoảng 30% màn hình LCD có điểm chết ngay khi xuất xưởng, trong khi Full HD 1920x1080 vẫn là mức chuẩn cho laptop 13-15 inch. Muốn chọn đúng màn hình laptop thích hợp họp video, cần nắm vài chỉ số trước khi chọn máy.
Một quán cafe đã ra thông báo cấm khách mang laptop vào ngồi làm việc. Lý do: có người yêu cầu quán tắt nhạc để họp trực tuyến trong khi chỉ gọi một ly nước. Câu chuyện gây tranh cãi trên mạng, nhưng phía sau nó là một thực tế: họp video qua laptop đã trở thành công việc hằng ngày của rất nhiều người, từ nhân viên văn phòng tới sinh viên bảo vệ đồ án.
Khi màn hình laptop trở thành nơi đón tiếp đồng nghiệp, khách hàng và giáo viên suốt nhiều giờ mỗi ngày, việc chọn máy không thể chỉ nhìn vào chip xử lý hay pin. Muốn tìm được màn hình laptop thích hợp họp video, người dùng cần nắm vài chỉ số cơ bản. May mắn là các chỉ số ấy đều đọc được trên thông số của máy trước khi xuống tiền, và cách chọn màn hình laptop cho công việc này không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu.
Màn hình laptop thích hợp họp video cần độ phân giải nào
Độ phân giải là số lượng điểm ảnh hiển thị trên màn hình, viết theo phép nhân số cột và số hàng, ví dụ 1920x1080; chỉ số càng lớn thì chữ và hình càng chi tiết.3 Người đọc báo cáo cả ngày nên quan tâm chỉ số này nhất, vì mắt mỏi nhanh hay chậm phụ thuộc rất nhiều vào việc chữ hiển thị nét hay mờ nhòe.
Mức phổ biến nhất hiện nay là Full HD, tức 1920x1080 điểm ảnh với tỷ lệ 16:9, và hiện là tiêu chuẩn của laptop. Nhiều đánh giá cho rằng đây là độ phân giải phù hợp nhất cho màn hình laptop hiện nay.3 Một laptop 14 inch với màn hình Full HD hiển thị rõ các slide thuyết trình, đồng thời không đốt pin như các mức phân giải cao hơn. Dưới mức này là HD 1366x768, thường thấy trên laptop giá rẻ, và bị đánh giá là chưa sắc nét cho việc đọc văn bản dài.
Trên Full HD là 2K, hay QHD, với 2560x1440 điểm ảnh. Màn 2K sắc nét hơn, nhưng mắt người khó nhận ra khác biệt so với Full HD ở kích thước laptop, nên nhiều chuyên gia từng đánh giá mức này là thừa thãi. Trên laptop, màn 2K tiêu biểu có thể kể Lenovo YOGA Slim 7 Carbon 13ITL5.3 Mức 2K hay 4K phát huy tác dụng khi cần mở nhiều cửa sổ cùng lúc hoặc ghép thêm màn hình rời 25 inch trở lên.
Riêng 4K có hai loại: 4K QHD với 4096x2160 điểm ảnh và 4K Ultra HD với 3840x2160 điểm ảnh. Trong truyền thông tiêu dùng, 3840x2160 là tiêu chuẩn thống trị, còn ngành chiếu phim dùng 4096x2160.6 Trên laptop, màn 4K tiêu biểu là Dell XPS 13 9310.3 Còn xa hơn nữa là 8K với 7680x4320 điểm ảnh, gấp đôi 4K, hiện vẫn còn xa lạ và chưa phổ biến. Điều cần nhớ là laptop có màn hình độ phân giải cao thì giá bán cũng cao hơn, và các mức này tiêu tốn pin nhiều hơn.
Độ phân giải thấp để lại hệ quả nhìn thấy được bằng mắt: hình ảnh mờ, nhòe, thậm chí vỡ hạt hay xuất hiện răng cưa khi trình chiếu trên màn hình lớn. Nhưng ngược lại, độ phân giải lớn không phải lúc nào cũng đồng nghĩa hình ảnh chi tiết hơn, vì chất lượng hiển thị còn phụ thuộc kích thước màn hình, kích thước điểm ảnh và công nghệ màn hình. Kinh nghiệm chọn theo kích thước khá rõ: máy dưới 15 inch chọn Full HD là đủ, máy 15-24 inch có thể lên 2K, còn màn hình trên 25 inch mới cần cân nhắc 4K.
Một lưu ý kỹ thuật ít ai nhắc: với màn hình tinh thể lỏng, muốn chữ sắc nét nhất phải đặt đúng độ phân giải thiết kế của nhà sản xuất, vì các điểm ảnh được thiết kế cố định.4 Đặt sai mức, chữ sẽ hơi mờ dù máy không hỏng gì. Ngoài ra, nhiều ứng dụng và giao diện chưa hỗ trợ độ phân giải cao, nên máy phân giải cao đôi khi gặp chữ và biểu tượng hiển thị quá nhỏ hoặc lệch tỷ lệ.
Tần số quét: 60 Hz là đủ
Tần số quét là số lần hình ảnh được quét lại mỗi giây, đo bằng Hz; phần lớn màn hình LED và LCD hiện nay quét khoảng 60 lần mỗi giây.2 Con số này nghe khiêm tốn, nhưng với nội dung tĩnh như tài liệu, bảng tính hay khung hình video gọi điện, nó hoàn toàn ổn.
Mắt người khó nhận biết sự khác biệt trên 60 Hz với các tác vụ thông thường, nên mức này phù hợp cho công việc văn phòng; màn 120 Hz chủ yếu phục vụ game thủ có yêu cầu khắt khe. Nhiều màn hình rời dành cho công việc cũng chỉ dừng ở 60 Hz và vẫn được đánh giá là đủ dùng cho văn phòng. Vì thế, khi chọn màn hình laptop thích hợp họp video, không cần trả thêm tiền cho tần số quét cao; ngân sách nên dồn cho độ phân giải và tấm nền.
Đây cũng là chỗ nhiều người mua hớ: bị con số 120 Hz hay 144 Hz trên trang sản phẩm hút mắt, trong khi nhu cầu của mình chỉ là đọc báo cáo và gọi video.
Độ sáng nits và lớp chống chói
Nit là đơn vị đo cường độ sáng màn hình laptop, một nit tương đương một candela trên mét vuông; các hãng dùng nit vì dễ đọc hơn ký hiệu gốc. Mức 200-300 nits là thông dụng nhất trên laptop hiện nay, hiển thị rõ trong phòng làm việc, công ty hay tại nhà, đủ cho nhu cầu học tập và văn phòng. Trong phòng bình thường, mức 120-180 nits đã là vừa phải, còn phòng tối thì chỉ cần khoảng 80 nits là thấy rõ nội dung.
Thang độ sáng đi lên từ đó. Mức 300-500 nits được đánh giá vượt bậc so với màn thông thường, dùng được ở nơi cường độ ánh sáng cao hay ngoài trời với ánh sáng không quá gắt. Trên 500 nits là mức hiện đại nhất, có mặt trên MacBook, laptop cao cấp và laptop gaming, hiển thị tốt trong bất kỳ điều kiện ánh sáng nào. Để hình dung, màn hình máy tính Dell UltraSharp U2720Q 27 inch đạt độ sáng tối đa khoảng 350 nit, phủ 95% màu DCI-P3 và hỗ trợ USB Type-C. Máy này có giá khoảng 14,5 triệu đồng tại thời điểm bài viết.1 Ngược lại, máy có tối đa 300 nits thì trong phòng bình thường chỉ cần để mức 60-70% là vừa; độ sáng để cao còn khiến máy nóng và tốn pin hơn.
Bên cạnh độ sáng là lớp phủ bề mặt. Màn hình chống chói, gọi là Anti Glare, là màn thường được phủ thêm lớp hấp thụ ánh sáng, nên không bóng gương, bề mặt hơi nhám và đục hơn. Ưu điểm của laptop màn hình chống chói là dễ nhìn nơi ánh sáng gắt, không lóe sáng hay phản chiếu bóng người dùng. Loại màn này còn giúp mắt đỡ mỏi khi nhìn liên tục, rất hợp dân văn phòng. Đổi lại, màu sắc không tươi bằng màn gương, nên trải nghiệm xem phim giảm đôi chút. Ai nghiền tài liệu và họp video thì một chiếc laptop màn hình chống chói thường đáng giá hơn.
Đọc thêm: Laptop nhẹ pin lâu cho sinh viên: chọn theo tiêu chí nào?
Kích thước, tỷ lệ và cổng kết nối
Laptop dạng vỏ sò truyền thống có màn hình từ 11 đến 17 inch, đo theo đường chéo.5 Máy 13 inch ưu tiên mỏng nhẹ, dễ mang đi, thường định vị cao cấp và pin trâu hơn máy 14 inch; máy 15 inch hợp người chạy đa nhiệm, cần so sánh dữ liệu trên không gian rộng; máy 14 inch là lựa chọn lai giữa hai loại.
Cách chọn màn hình laptop cho công việc đa nhiệm nên bắt đầu từ tỷ lệ khung hình. Chuẩn 16:9 phổ biến trên hầu hết máy, nhưng tỷ lệ 3:2 hiển thị nhiều nội dung hơn theo chiều dọc. Tiêu biểu là Huawei MateView 28,2 inch độ phân giải 4K+ tỷ lệ 3:2, giúp theo dõi thêm dữ liệu trong các ứng dụng và website, hợp người hay đọc tài liệu. Trong khi đó, màn hình rộng 21:9 như LG UltraWide 34WN80C 34 inch QHD phục vụ người hay đa nhiệm nhờ tầm nhìn mở rộng. Phía cao cấp, LG UltraFine 27MD5KA 27 inch độ phân giải 5K tỷ lệ 16:9, do LG phối hợp cùng Apple sản xuất, hợp người dùng MacOS, giá khoảng 25 triệu đồng tại thời điểm bài viết. Một laptop 15,6 inch với tỷ lệ dọc hơn cho phép mở đồng thời vài cửa sổ bảng tính mà không phải thu nhỏ quá mức. Ai soạn báo cáo dài sẽ cảm nhận rõ khác biệt này so với máy 13 inch.
Khi cần ghép thêm màn hình rời cho bàn làm việc cố định, cổng kết nối là chi tiết dễ bị bỏ qua. Màn hình ngày nay dùng chuẩn HDMI, DisplayPort và Thunderbolt, trong khi D-Sub và DVI đã lỗi thời.4 Màn hình có cổng USB Type-C như LG UltraWide 34WN80C giúp kết nối và sạc pin cho laptop qua cùng một sợi cáp, gọn gàng hơn hẳn.1
Tấm nền IPS cho họp nhóm
Hiện có ba công nghệ tấm nền chủ đạo là TN, VA và IPS.2 Màn TN giá rẻ và phản hồi nhanh nhưng góc nhìn hẹp, hình ảnh đổi màu khi nhìn lệch; màn VA tương phản cao, màu trung thực nhưng dễ gặp hiện tượng bóng ma; màn IPS cho góc nhìn rộng gần tuyệt đối cùng màu sắc và độ tương phản tốt.2
Chính góc nhìn rộng của IPS tạo ra khác biệt trong cuộc họp: khi laptop của người thuyết trình đặt giữa bàn, mọi thành viên quanh bàn vẫn đọc rõ nội dung mà không bị màu lệch. Ai luôn di chuyển giữa các phòng họp nên đặt tấm nền IPS lên trước cả thiết kế máy. Đây cũng là chi tiết phân biệt màn hình laptop thích hợp họp video với máy chỉ hợp dùng một mình.
Đọc thêm: Cách nhận biết điện thoại có NPU thật trước khi xuống tiền mua máy
Kiểm tra điểm chết trước khi nhận máy
Điểm chết là những điểm trên màn hình không thể hiển thị đúng màu và không thể sửa chữa; tỷ lệ màn hình LCD có điểm chết khi xuất xưởng chiếm khoảng 30%, nên việc kiểm tra ngay khi mua là bước không nên bỏ.4 Cách làm đơn giản: mở phần mềm kiểm tra chuyên dụng hoặc hiển thị ảnh toàn màu ở chế độ toàn màn hình, lần lượt qua trắng, đen, đỏ, xanh để mắt dò từng vùng. Thử hình dung một người dùng vừa nhận máy mới, chạy ảnh trắng toàn màn hình và phát hiện một chấm đen nhỏ ở góc trên bên trái. Phát hiện sớm như vậy giúp việc đổi máy thuận lợi hơn nhiều so với sau vài tuần.
Cùng lúc, nên quan sát viền màn hình lúc máy khởi động để phát hiện lọt sáng tại viền biên, hiện tượng khiến hiển thị không đồng đều với ảnh tối.4 Người ngồi họp video trong phòng tối mà màn hình lọt sáng viền sẽ thấy khó chịu dai dẳng mà khó lý giải được.
Khi nhận máy, có bốn việc cần nhớ: dùng ảnh toàn màu để soi điểm chết, xem viền màn hình lúc máy khởi động, để ý chữ nhỏ trên tài liệu xem có nét đều, và thử góc nhìn lệch để xác nhận tấm nền. Máy nào qua được cả bốn vòng ấy thì màn hình của nó xứng đáng đồng tiền, và những buổi họp dài sẽ nhẹ nhàng hơn hẳn cho đôi mắt.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Nguồn tham khảo
- 5 mẫu màn hình máy tính phù hợp cho công việc (tech.zingnews.vn) ↩a ↩b
- Chọn màn hình máy tính cho game thủ (thethao.sggp.org.vn) ↩a ↩b ↩c
- Độ phân giải màn hình là gì? Những quy chuẩn về màn hình (teky.edu.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d
- Màn hình máy tính (Wikipedia) ↩a ↩b ↩c ↩d
- Máy tính xách tay (Wikipedia) ↩
- Độ phân giải 4K (Wikipedia) ↩