Cách lắp bồn cầu không rò rỉ từ khâu đo tâm xả 305mm

Một chiếc bồn cầu lắp đúng kỹ thuật có thể kín nước trong nhiều năm, còn lắp sai thì chỉ vài ngày sau chân bồn đã thấm ướt sau mỗi lần xả. Việc lắp không khó, nhưng đòi hỏi độ chuẩn xác cao ở từng bước, từ đo tâm xả đến siết ốc.

Lắp sai kỹ thuật là nguyên nhân hàng đầu khiến bồn cầu lung lay, rò rỉ nước âm thầm tốn tiền nước và bốc mùi hôi dai dẳng. Nguồn rò thường nằm ở kết nối không siết chặt hoặc vòng đệm lệch vị trí, kèm theo đó là nguy cơ tắc nghẽn và chi phí sửa chữa về sau.

Một buổi chiều thay xong bồn cầu cũ bằng mẫu mới, nhưng nếu bỏ qua khâu cạo keo cũ và đo lại tâm xả thì chỉ vài ngày sau, chân bồn đã thấm nước sau mỗi lần xả.

Cách lắp bồn cầu đúng kỹ thuật gồm bốn bước theo trình tự; làm chậm từng bước là tránh được hầu hết rắc rối. Một điểm an tâm trước khi bắt đầu: bồn cầu một khối và hai khối có tiêu chuẩn lắp đặt gần như giống nhau, chủ yếu theo tâm xả 305mm từ tường phía sau, nên thay loại này bằng loại khác không đòi hỏi quy trình khác biệt.

Chuẩn bị dụng cụ và vị trí

Trước khi bắt đầu, cần có đủ dụng cụ và vật tư trong tầm tay. Bộ đồ cơ bản gồm những thứ dưới đây, đều mua được ở cửa hàng vật liệu xây dựng hay thiết bị vệ sinh.

Về vị trí, cần chọn chỗ lắp phù hợp với hệ thống thoát nước hiện có, không vướng đường ống hay thiết bị khác. Bồn cầu thông minh cần thêm điều kiện: ổ điện âm tường cách chỗ đặt bồn khoảng 15-20cm, nguồn 220V ổn định và tránh khu vực ẩm ướt.

Ngoài vị trí, kích thước cũng cần xác định ngay từ đầu: đo khoảng cách từ tường đến tâm lỗ thoát nước trên sàn và đường kính tâm xả, đối chiếu với thông số của bồn cầu định mua. Việc này tránh tình trạng mang bồn về rồi mới phát hiện tâm xả không khớp ống chờ trong sàn.

• Thước thủy, thước dây, bút đánh dấu để đo và đánh dấu vị trí
• Bộ cờ lê mỏ lết, tua vít, kìm để tháo lắp ốc và mối nối
• Máy khoan, dao đục để khoan lỗ bắt ốc và xử lý nền
• Keo silicone chống nấm mốc hoặc xi măng trắng, băng tan, khăn lau, găng tay
• Vật tư kèm theo: vòng đệm, miếng đệm cao su, bu lông, van xả nước, ống nước

Bước 1: Tháo bồn cầu cũ

Khâu tháo dỡ quyết định mặt sàn có sạch phẳng hay không, mà mặt sàn chính là nền cho mối nối mới. Trình tự tháo an toàn như sau.

1. Khóa van nước cấp bằng cách vặn theo chiều kim đồng hồ, rồi nhấn nút xả nhiều lần để xả hết nước trong két và ống nước
2. Tháo ống nước cấp bằng tua vít hoặc tuýp chì: vặn đai ốc kẹp, dùng kìm giữ chặt đai ốc rồi vặn ống nối ra khỏi bồn cầu
3. Tháo ống xả nối với sàn và các ốc vít cố định chân bồn cầu
4. Dùng dao cắt lớp keo silicone hoặc xi măng trắng quanh chân bồn cầu rồi nhấc thiết bị ra ngoài
5. Cạo sạch keo cũ, bụi bẩn và mảng xi măng bám quanh lỗ xả

Bước 2: Kiểm tra tâm xả

Tâm xả là khoảng cách từ tường đến tâm lỗ thoát nước trên sàn, và đây là thông số quyết định chiếc bồn cầu mới có lắp khớp hay không. Số 305mm tính từ tường hoàn thiện là chuẩn phổ biến nhất tại Việt Nam, hầu hết bồn cầu của TOTO, INAX, Viglacera đều thiết kế theo tâm thoát này. Bồn cầu thông minh cũng theo chuẩn 305mm; riêng nguồn cấp nước cách tâm cầu 250mm và cao từ nền lên 150-200mm.

Tuy nhiên không phải mẫu nào cũng theo số chuẩn. Tâm xả thường gặp là 300mm hoặc 400mm. Khi lắp đường ống nước thải, khoảng cách từ tường đến tâm lỗ thoát nước trên sàn thường dao động 30-40cm. Một số mẫu đặc biệt yêu cầu tâm thoát 220mm hoặc 400mm nhưng không phổ biến, nên phải kiểm tra thông số kỹ thuật của nhà sản xuất trước khi đặt ống chờ. Khi đo, tính từ tường đã ốp gạch hoàn thiện; đường ống thoát cần cắt cao hơn mặt sàn khoảng 5-7mm để bồn cầu lắp kín, tránh rò rỉ khi sử dụng.

Lệch tâm thường xuất hiện từ lúc xây thô, khi thợ đặt ống thoát quá sát hoặc quá xa tường, hoặc do đo đạc sai vì chưa tính lớp gạch ốp tường. Trường hợp phổ biến hơn là thay bồn cũ bằng mẫu mới có tâm xả khác, ví dụ bồn cũ cần khoảng cách 250mm trong khi bồn mới đòi hỏi 300mm. Dấu hiệu nhận biết gồm những dòng dưới đây.

Bước 3: Cố định thân bồn cầu

Đây là bước dài nhất của cả quá trình lắp. Trước tiên, xả hết đất, cát, rác ra khỏi đường ống cấp và thoát nước, vì dị vật sót lại trong ống sẽ gây sự cố khi sử dụng. Sau đó đặt thử thân bồn cầu xuống, đảm bảo tâm lỗ chờ thoát nước dưới sàn và tâm lỗ thoát của bồn trùng khớp để hệ thống thoát nước hoạt động hiệu quả.

Khi bồn đã khớp vị trí, đánh dấu các lỗ bắt vít, nhấc bồn ra và khoan lỗ lắp tắc kê. Với bích nối, khoan lỗ ốc vít, bơm keo silicone quanh miệng ống thoát nước, đặt bích nối đúng vị trí, siết chặt ốc rồi khoan và cố định đế thải với sàn. Lắp gioăng cao su vào ống thoát để tạo lớp đệm kín ngăn rò rỉ; gioăng phải nằm đúng vị trí và vừa vặn.

Đặt bồn cầu trở lại đúng vị trí đã đánh dấu, kiểm tra khớp với bích nối, rồi vặn chặt ốc vít. Nguyên tắc siết là đều hai bên và vừa đủ lực để bồn không xê dịch, nhưng tránh siết quá mạnh làm nứt vỡ phần sứ. Khi bưng bê và đặt bồn, thao tác chậm và cẩn thận, vì một va chạm nhỏ cũng đủ sứt mẻ hay làm bể bồn cầu.

Sau khi thân đã cố định, bơm một lớp keo silicone quanh chân. Với nhà vệ sinh ẩm ướt, nên chọn silicone chống nấm mốc, hoặc dùng xi măng trắng cũng được. Bồn liền khối sau khi trét keo cố định chân cần chờ ít nhất 2-4 tiếng cho keo khô hẳn rồi mới chuyển sang lắp đường cấp nước. Keo silicone thông thường cần 4-6 tiếng để khô, tối thiểu 4 tiếng là an toàn cho mối dán; nếu trám chân bằng keo hay xi măng trắng, chờ khô hoàn toàn khoảng 6-8 tiếng rồi mới xả nước kiểm tra.

Trong thời gian chờ keo khô, tránh di chuyển hay va vào thân bồn cầu, vì mối keo chưa khô bị rung lắc sẽ mất độ kín. Dùng khoảng chờ này để kiểm tra lại danh sách vật tư còn thiếu cho bước tiếp theo, như băng tan và ống cấp ren.

Bước 4: Lắp két nước và van cấp

Bồn cầu hai khối bắt đầu bằng việc đặt gioăng cao su vào lỗ thoát, rồi đặt két nước lên thân. Siết bu lông xen kẽ đều hai bên để két nằm phẳng, không bị nghiêng. Kết nối két với bồn cầu và van cấp nước theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Bồn liền khối đã có sẵn két, nên ở bước này chỉ còn việc nối van cấp.

Ở van cấp nước, vặn chặt mối nối để tránh rò rỉ, có thể quấn băng tan quanh mối nối. Đường cấp dùng ống ren M21, quấn băng tan trước khi vặn; không dùng ống mềm hay dây cấp kết nối van cấp nước.

Riêng bồn cầu thông minh có thêm nguyên tắc an toàn điện: không kết nối nước hoặc điện khi chưa hoàn tất lắp đặt để tránh hỏng mạch. Sau đó mới mở van nước, bật nguồn và kiểm tra toàn bộ chức năng xả, rửa, sấy và bảng điều khiển. Ổ điện âm tường phải đặt cách vị trí bồn cầu 15-20cm, tránh khu vực ẩm.

Kiểm tra rò rỉ sau khi lắp bồn cầu

Mở van cấp nước và xả nước nhiều lần, soi kỹ tất cả các điểm nối gồm dây cấp, ốc vít két nước và chân bồn cầu để phát hiện rò rỉ kịp thời. Kiểm tra lại độ chắc chắn của cả bộ phận, các ốc vít, gioăng cao su và nắp bồn cầu để không có gì bị lỏng.

Một cách kiểm tra kỹ hơn là lau khô quanh chân và các mối nối, rồi xả nước và quan sát vết ẩm mới xuất hiện ở đâu. Thử hình dung sau ba lần xả thấy nước thấm nhẹ ở chân bồn cầu: khi đó tháo bồn ra, bơm thêm keo silicone quanh miệng ống thoát, chờ keo khô rồi mới xả lại. Mối nối nào thấm thì xử lý đúng chỗ đó; không nên bôi thêm keo phủ lên ngoài để che, vì nước vẫn rò bên dưới.

Khi mọi mối nối đã kín, vệ sinh sạch sẽ khu vực lắp đặt và lắp nắp bồn cầu. Lưu ý khi lắp nắp là siết ốc vừa đủ lực để chắc chắn, nhưng không làm nứt phần sứ. Về sau, để bền men, không dùng vật sắc nhọn cọ rửa vì sẽ trầy xước men sứ, và không dẫm lên bệ ngồi.

Khi nào nên gọi thợ

Có ba trường hợp nên dừng tay và nhờ thợ. Thứ nhất, khi ống thoát sàn lệch tâm nhiều đến mức phải đục sửa nền, việc này vượt quá khả năng của mặt bích chuyển tâm. Thứ hai, khi muốn lắp bồn cầu treo tường: loại này cần khung giá đỡ âm tường và tường đủ sâu. Tường 10cm thường mỏng quá, đục âm trực tiếp dễ làm yếu kết cấu; phổ biến hơn là xây thêm hộp kỹ thuật, dùng tường 20cm hoặc ốp thạch cao chống ẩm.

Bồn cầu treo tường chịu lực qua hai thanh ti ren truyền vào khung thép bắt chắc xuống sàn và tường, khung chất lượng tốt thiết kế chịu tải lên đến khoảng 400kg khi lắp đúng kỹ thuật. Trước khi lắp, vệ sinh đường ống bằng cách xả hết đất, cát, rác ra ngoài, và tường bao bồn cầu âm tường cần tối thiểu 200mm. Loại treo tường giúp vệ sinh dễ và tiết kiệm diện tích, nhưng chi phí lắp đặt và sửa chữa cao hơn bồn cầu đặt sàn.

Quy trình lắp bồn cầu treo tường gồm các thao tác sau.

1. Đánh dấu vị trí khung giá đỡ trên tường
2. Dùng thước nivo hoặc thước thủy kiểm tra khung đã cân bằng chưa, cả theo phương ngang lẫn phương đứng
3. Khoan tường và gắn khung giá đỡ bằng vít nở
4. Kết nối ống cấp và ống thoát nước
5. Xả nước kiểm tra rò rỉ trước khi ốp gạch hoàn thiện

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.