Cách giữ hạnh phúc vợ chồng từ 10 phút bầu bạn mỗi tối

Năm 2023, Việt Nam ghi nhận trên 60.000 vụ ly hôn trong một năm, chiếm khoảng 30% tổng số cặp đôi kết hôn cùng thời điểm. Con số do đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Tâm dẫn từ thống kê của Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới, tại phiên thảo luận ngày 9/12/2025. Điều tra dân số giữa kỳ năm 2024 của Tổng cục Thống kê cũng cho thấy tỷ trọng dân số ly hôn đạt 2,6%.^{44 Tại Việt Nam, người dân ở đâu có tỷ lệ ly hôn cao nhất? (vietnamnet.vn)} Từ 2019 đến nay, cả nước có thêm khoảng 1,3 triệu người góa hoặc đã ly hôn, tương đương mức tăng 1,3 điểm phần trăm.⁴

Sự gia tăng đó không đều khắp nơi. Thành thị cho thấy tỷ lệ ly hôn 2,9%, nhỉnh hơn mức 2,4% của nông thôn.^{44 Tại Việt Nam, người dân ở đâu có tỷ lệ ly hôn cao nhất? (vietnamnet.vn)} Tính theo vùng, Đồng bằng sông Cửu Long đứng đầu với 3,4%, kế đến là Đông Nam Bộ với 3,2%.⁴ Độ tuổi dễ đổ vỡ hôn nhân nhất rơi vào khoảng 40-44: nam giới có tỷ lệ ly hôn 4,2%, còn nữ giới ở nhóm 40-44 và 45-49 đều đạt 4,6%.⁴

Những con số đó đặt ra câu hỏi thật: cách giữ hạnh phúc vợ chồng nằm ở đâu, khi hôn nhân ít khi vỡ vì một biến cố lớn mà thường mòn mỏi qua từng ngày. Câu trả lời của nhiều chuyên gia và cả nghiên cứu dài nhất thế giới về hạnh phúc đều hội tụ về một chỗ: những việc nhỏ làm đều đặn.

Có cặp chỉ cần mười phút bầu bạn mỗi tối cũng đủ đổi khác cả bầu không khí trong nhà.

Hiểu nhu cầu hai bên

Mỗi người bước vào hôn nhân với một mong muốn khác nhau, và phần lớn mâu thuẫn ban đầu chỉ vì hai người chưa nói ra điều mình cần. Muốn giữ hạnh phúc vợ chồng lâu bền, việc đầu tiên là đặt các nhu cầu ấy lên bàn. Người này muốn có thời gian riêng để tập thể thao, gặp bạn bè; người kia mong được chia sẻ việc nhà, được hỏi han sau một ngày mệt. Chừng nào hai nhu cầu đó chưa được nói ra, chúng sẽ hóa thành lời cằn nhằn tích tụ.

Cách vợ chồng sống hạnh phúc thường bắt đầu từ một buổi ngồi lại rất đơn giản: mỗi người kể điều mình cần, điều mình sợ, rồi hai bên thống nhất lịch trình mỗi tuần. Chuyên gia tâm lý Đào Lê Hòa An, phó giám đốc Trung tâm Đào tạo Ý tưởng Việt, khuyên vợ chồng chốt những quy định chung ngay từ khi mới cưới.^{11 Tuyệt chiêu giữ hạnh phúc gia đình (suckhoedoisong.vn)} Ví dụ chuyện chồng đi nhậu thì báo trước để nhà không phải chờ cơm, hẹn giờ về trước 22h.¹

Một quy tắc nhỏ nói trước như vậy cứu được rất nhiều buổi tối khó chịu.

Quy tắc do hai người cùng đặt thì cả hai mới cùng giữ.

Bước 1: Giao tiếp để giữ hạnh phúc vợ chồng

Giao tiếp là kỹ năng đầu tiên và dài nhất trong cách giữ hạnh phúc vợ chồng, vì hầu hết rạn nứt đều đi qua một cuộc nói chuyện thất bại. Số liệu về giao tiếp được dẫn trong bài của chuyên gia cho thấy nội dung lời nói chỉ chiếm 7% thông điệp, cách nói chiếm 38%, còn nét mặt, ánh mắt, cử chỉ chiếm tới 55%.^{11 Tuyệt chiêu giữ hạnh phúc gia đình (suckhoedoisong.vn)} Nghĩa là cùng một câu “Em về muộn quá”, nói với ánh mắt lo lắng hay ánh mắt trách móc cho hai kết quả khác hẳn nhau.

Một khoảng cách nữa cần biết: thống kê được dẫn cho thấy mỗi ngày phụ nữ nói trung bình 18 nghìn từ, nam giới chỉ khoảng 2 nghìn từ.^{11 Tuyệt chiêu giữ hạnh phúc gia đình (suckhoedoisong.vn)} Khi chồng vừa về và còn đọng lại việc công ty, người vợ kể cả một câu dài cũng khó vào tai. Vì thế, người vợ nên chắt lọc điều thật sự cần nói, chọn thời điểm chồng đã rời tay lái, tay màn hình. Còn người chồng nên nhắc mình bỏ điện thoại xuống khi vợ bắt đầu câu chuyện.

Nói nhu cầu thay vì càu nhàu là một nghệ thuật nhỏ nhưng đáng học. Ví dụ của chuyên gia Đào Lê Hòa An rất đời: chồng hút thuốc nhiều, thay vì cằn nhằn mỗi ngày, người vợ mua một chai nước súc miệng mùi quế.^{11 Tuyệt chiêu giữ hạnh phúc gia đình (suckhoedoisong.vn)} Chồng súc xong thấy miệng thơm hơn, rồi tự thấy thuốc lá đắng miệng.¹ Cùng một mục đích, đường vòng khéo léo chạm được tới điều cằn nhằn mãi không với tới.

Không ít gia đình tìm lại được sự êm ấm chỉ nhờ mười phút bầu bạn mỗi tối. Trên Marry Blog từng có một ví dụ: người chồng về nhà, dành đúng mười phút trò chuyện tươi tắn với vợ, vào bếp phụ vài việc rồi kể chuyện trong ngày của mình. Sau một thời gian ngắn, vợ bớt nóng nảy, săn sóc hẳn ra. Ví dụ ấy đúng với kinh nghiệm chung: mười phút hiện diện trọn vẹn có giá trị hơn cả buổi tối ngồi cạnh nhau mà mỗi người một điện thoại.

Lắng nghe cũng có kỹ thuật riêng. Khi vợ kể về một ngày bận rộn, người chồng không ngắt lời, không vội đưa giải pháp, chỉ gật đầu, giữ ánh mắt và đáp lại bằng câu “Anh hiểu cảm giác của em”. Người được nghe hết ý thường tự bình tĩnh lại trước cả khi nhận được lời khuyên nào.

Cần tránh biến buổi trò chuyện thành chỗ trút hết áp lực. Không nên càu nhàu quá nhiều về công việc và các mối quan hệ ngoài kia, vì năng lượng nặng nề sẽ truyền sang người đang ngồi đối diện. Thói quen tốt là vứt bớt áp lực trước khi bước về nhà, để thời gian ở nhà thành thời gian thư giãn. Đây cũng là nền tảng để vợ chồng sống hạnh phúc bên nhau lâu dài, trước khi bàn đến các bước sau.

Bước 2: Dành thời gian chung

Bữa cơm là dịp dễ nhất để hai người gặp nhau mỗi ngày. Ông bà có câu “muốn gia đình ấm êm thì đừng để bếp nguội lạnh”, và nhiều cặp gặp trục trặc tình cảm đúng vào giai đoạn ít khi ăn cùng một bữa.^{22 Bí quyết vun đắp hạnh phúc gia đình (ngoisao.vnexpress.net)} Bếp Gia Đình thuộc Hướng Nghiệp Á Âu còn mở các khóa nấu ăn cho gia đình, gợi ý rằng vào bếp cùng nhau đã là một hoạt động gắn kết, chưa kể thành quả.

Ngoài bữa ăn, cách vợ chồng sống hạnh phúc thường có một buổi hẹn đàng hoàng mỗi tuần. Người chồng dành ít nhất một buổi tối hẹn hò cùng vợ, coi đó như cuộc hẹn không bị việc gì khác chiếm chỗ. Có thể đơn giản như tối thứ Bảy cùng nấu món cá kho hai người thích, dọn ra ăn trên ban công rồi ngồi lại với nhau đến khuya. Buổi hẹn có ý nghĩa nhờ sự có mặt của cả hai, chẳng tốn kém mấy.

Trong khi đó, cần chủ động gạt những thứ chiếm thời gian mà không cho lại gì. Điện thoại, tivi, mạng xã hội khi ở nhà chung làm giảm sự quan tâm cho nửa kia; thay vào đó, rủ nhau vào bếp làm bánh, vui chơi cùng con thường cho lại nhiều hơn.

Thời gian chung còn mở rộng ra hai bên họ hàng. Gọi điện hỏi thăm bố mẹ chồng, bố mẹ vợ, thu xếp về quê hay gửi quà vào dịp lễ là việc nhỏ. Nhưng bạn đời nhìn thấy ở đó sự tôn trọng với gia đình mình, và tình thương thường đi theo chiều ngược lại.

Đọc thêm: Giữ hạnh phúc gia đình bằng quy tắc 7-38-55 và ba không khi giận

Quản tiền cùng nhau từ khi mới cưới

Tiền không mua được hạnh phúc, nhưng quản tiền sai thì mất hạnh phúc rất nhanh. Trong cách vợ chồng sống hạnh phúc, tiền bạc là chuyện cần chốt ngay từ khi cưới. Hai người thống nhất quan điểm chi tiêu, xây dựng quỹ gia đình chung mà cả hai cùng đóng góp, thay vì mỗi người một túi riêng rồi nghi ngờ túi kia.

Hai vợ chồng có thể lập một bảng ngân sách hàng tháng rất gọn: mỗi người đóng một phần lương vào quỹ chung để trả tiền nhà, chi phí học của con và khoản dự phòng du lịch. Phần còn lại là tiền tiêu riêng, không ai soi xét. Nếu vợ giữ quỹ chung, điều được nhắc rõ là không nên khắt khe khoản tiền tiêu của chồng. Ngược lại, cách tiêu và cách tiết kiệm nên được hai người ngồi trao đổi cùng, chứ đừng để một bên quyết một bên chịu.

Về lâu dài, hai người cần một mục tiêu chung để tiền bạc có hướng đi: cùng tiết kiệm cho việc lớn, cùng phấn đấu thu nhập. Kể cả chuyện giáo dục con cũng phải thống nhất quan điểm, vì nếu bố mẹ hai đường, con khó định hướng. Một cặp có quỹ chung và mục tiêu rõ thường ít cãi nhau về tiền hơn, vì tranh luận được đưa về mặt bàn tính thay vì mặt tình cảm.

Bước 3: Giải quyết mâu thuẫn

Cãi nhau không phải dấu hiệu hôn nhân hỏng. Tranh cãi là một hình thức giao tiếp để giải quyết mâu thuẫn, miễn là nó diễn ra lịch sự, có tinh thần hợp tác, và hai người nhớ rằng mình là đồng đội chứ không phải kẻ thù. Khi cãi nhau vì việc con đi học muộn, cả hai có thể ngừng nói, cho mình một khoảng riêng cho bớt nóng. Sau đó, quay lại với câu mở đầu “Anh muốn con được học tốt, mình cùng tìm giải pháp”.

Báo Tuổi Trẻ Online trong bài đăng tháng 3/2023 từng nêu bốn yếu tố của hôn nhân hạnh phúc, và không điều nào nằm ở tiền bạc: sự chăm sóc lẫn nhau, sự tin tưởng lẫn nhau, sự nhượng bộ lẫn nhau và sự thấu hiểu dành cho nhau. Về chuyện nhượng bộ, bài viết nói rõ tổ ấm không phải sàn đấu phân thắng thua, giữa vợ chồng cần có người nhượng bộ trước. Còn thấu hiểu thì bắt đầu từ việc tôn trọng quyền riêng tư của bạn đời. Bốn điều ấy hợp lại thành tinh thần chung cho mọi cuộc cãi vã. Thắng cuộc cãi mà mất người bên cạnh thì thua cả hai.

Theo chuyên gia Đào Lê Hòa An, ba điều sau đây là hàng rào không được bước qua khi vợ chồng giận nhau:

Ba nguyên tắc này giữ cho mâu thuẫn dừng ở hai người, không lan sang họ hàng, không hóa thành dỗi hờn kéo dài qua đêm. Bên cạnh đó, có bảy điều không nên nói trong quan hệ vợ chồng.^{33 7 điều không nên nói trong quan hệ vợ chồng (seloman.edu.vn)} Đáng nhớ nhất là không giễu cợt tật xấu trên cơ thể của nhau, nhất là trước mặt người khác, và không so sánh vợ hay chồng với người yêu cũ. Lời nói ra rồi thì thu về không được.

• Không gọi nhau là “mày tao mi tớ”, vẫn xưng anh - em dù đang giận.
• Không lôi dòng họ, bà con của nhau ra để chửi bới.
• Không bỏ nhà đi quá 3 giờ, tuyệt đối không bỏ nhà đi qua đêm.

Đọc thêm: 5 bước nuôi hạnh phúc nội tâm ngay từ buổi sáng

Bước 4: Cử chỉ thân mật

Tình cảm cần được phát ra ngoài thành hành động, nếu không người kia sẽ phải đoán. Một nụ hôn kéo dài 6 giây là thời gian vừa đủ thể hiện tình cảm mà không làm ai muộn giờ làm. Mỗi sáng người chồng ôm vợ và nói “Cảm ơn em đã ở bên anh” cũng đủ mở một ngày nhẹ nhõm. Những lời đơn giản như “cảm ơn”, “em giúp anh”, “anh sai rồi” khiến bạn đời thấy mình được tôn trọng, và người được tôn trọng thường rộng lòng hơn. Đây có lẽ là cách giữ hạnh phúc vợ chồng rẻ nhất: chỉ tốn vài giây.

Có một việc ít cặp đôi nghĩ tới nhưng hiệu quả bất ngờ: cùng viết ra. Viết ưu điểm của đối phương, những điểm hai người giống nhau, những kỷ niệm đẹp; nhiều cặp làm xong mới phát hiện tình yêu còn sâu đậm hơn họ tưởng.^{11 Tuyệt chiêu giữ hạnh phúc gia đình (suckhoedoisong.vn)} Khi đời sống quay quanh hóa đơn và lịch học của con, một trang giấy như vậy nhắc lại lý do hai người về chung một nhà.

Bước 5: Gần gũi và tôn trọng khoảng riêng

Đời sống chăn gối là phần không nên bỏ quên trong cách vợ chồng sống hạnh phúc, vì đó là mặt gần gũi nhất của hôn nhân, nhưng cũng dễ bị bỏ mặc nhất khi hai người bận rộn. Nguyên tắc cơ bản là tôn trọng mong muốn của đối phương, không ép buộc và cũng không từ chối thẳng thừng khiến người kia tổn thương. Làm mới bằng cách thay đổi thời gian, không gian trong nhà, ánh sáng hay bản nhạc cho bớt lặp lại.

Một gợi ý cụ thể là dành thời gian massage cho nhau, giữ nhiệt độ phòng khoảng 26-28 độ C để người được massage dễ thư giãn. Vừa làm vừa trò chuyện thì tình cảm thêm gắn bó. Việc hẹn trước một buổi riêng mỗi tuần nghe hơi thiếu lãng mạn. Tuy nhiên, với những cặp có con nhỏ, đó thường là cách duy nhất để buổi thân mật không bị dở dang.

Một điều nhiều người hiểu nhầm: tôn trọng không gian riêng của đối phương để họ thư giãn, lấy lại năng lượng. Việc cần khoảng riêng ấy không có nghĩa là chán ghét hay né tránh. Người có chỗ để thở sẽ quay lại gần hơn; người bị đòi hỏi phải hiện diện mọi lúc thì dần tìm cách thoát.

Trường Y Harvard bắt đầu nghiên cứu kéo dài nhất thế giới về hạnh phúc từ năm 1938, với 724 người tham gia ban đầu. Nay nghiên cứu đã qua ba thế hệ, với hơn 1.300 hậu duệ tham gia, do Giáo sư Robert Waldinger đứng đầu. Sau 80 năm dữ liệu, nhóm nghiên cứu kết luận: thứ khiến con người hạnh phúc nhất là các mối quan hệ, hơn cả tiền tài, và chất lượng gắn kết quan trọng hơn số lượng. Ông còn cảnh báo một điều đáng suy ngẫm: con người có thể cô đơn ngay trong đám đông hoặc ngay trong cuộc hôn nhân của mình. Thường xuyên trải nghiệm cô đơn là độc hại, khiến sức khỏe thể chất và chức năng não suy giảm sớm hơn ở tuổi trung niên.

Giữ hạnh phúc vợ chồng, xét đến cùng, là giữ cho mỗi tối vẫn có mười phút hai người thật sự nhìn nhau và nghe nhau.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.