Cách chơi Ma Sói từ A đến Z cho người mới bắt đầu

Ma Sói là một trò nhập vai được hai tác giả người Pháp, Philippe des Pallières và Hervé Marly, giới thiệu. Trò này đã được du nhập vào Việt Nam và trở thành lựa chọn phổ biến trong các buổi tụ tập bạn bè, cắm trại. Để bắt đầu, người mới chỉ cần chuẩn bị đủ người và bộ bài, nắm rõ trình tự ban đêm do quản trò điều hành, và hiểu cách bỏ phiếu vào ban ngày.

Chuyện làng ven sông có ma sói

Ma Sói quen thuộc ở Việt Nam thực chất là phiên bản tiếng Việt của một board game nổi tiếng trên thế giới.^{11 Mafia (trò chơi tập thể) (Wikipedia)} Gốc gác của nó còn xa hơn nữa: trò chơi Mafia do Dimitry Davidoff sáng lập năm 1986, nơi người chơi ngồi vòng tròn, mắt nhắm mắt mở, đoán xem ai trong nhóm đang đóng vai sát thủ.¹

Cốt truyện của phiên bản bài được đặt ở một ngôi làng nhỏ ven sông khoảng giữa thế kỷ 5 trước Công nguyên. Ban ngày, ma sói ngụy trang thành dân thường, hòa vào đám đông, không ai phân biệt được. Đến đêm, chúng hiện nguyên hình và giết người. Dân làng còn lại phải hợp sức tìm ra sói qua các phiên tòa treo cổ, nơi mỗi lá phiếu có thể cứu cả làng hoặc đẩy một người vô tội xuống mồ.

Trong trò chơi gốc Mafia, quản trò đứng ngoài cuộc, không tham gia với vai trò người chơi. Sát thủ biết rõ đồng đội của mình, còn người dân chỉ biết số lượng sát thủ trong ván, không biết mặt.^{11 Mafia (trò chơi tập thể) (Wikipedia)} Chính sự chênh lệch thông tin ấy tạo nên toàn bộ kịch tính: số đông có lực, nhưng thiểu số có mắt.

Nhóm bạn cắm trại cuối tuần muốn có trò chơi cả nhóm cùng tham gia, không cần đồ đạc phức tạp, chỉ cần một bộ bài và một người làm quản trò kể chuyện làng ven sông có ma sói. Luật đơn giản mà mỗi ván là một câu chuyện khác, nên cách chơi Ma Sói lan nhanh trong các buổi dã ngoại, ký túc xá và cả họp lớp.

Chơi Ma Sói cần bao nhiêu người

Trước khi mở ván, cần xác định ba yếu tố: số người chơi, cách chia vai và thời lượng trò chơi. Các hướng dẫn không hoàn toàn thống nhất, nhưng đều yêu cầu ít nhất 5 người cộng 1 quản trò. Khi có từ 10 đến 15 người, trò chơi đạt độ kịch tính cao nhất. Một số nguồn cho biết có thể mở rộng lên tới 47 người tùy cách tổ chức. Theo Board Game Việt, phiên bản chuẩn thích hợp cho từ 8 người trở lên, mỗi ván kéo khoảng 30 phút.

Bộ bài Ma sói thông thường khoảng 24 lá, gồm 4 lá Sói, các lá dân làng và những vai đặc biệt như Tiên tri, Phù thủy, Thợ săn, Thần tình yêu, Ăn trộm, Trưởng làng. Thành phần trọn bộ chưa được thống nhất trọn vẹn giữa các hướng dẫn: có nơi liệt kê nhân vật nhưng không nêu tổng số lá. Khi mở hộp bài thật, tốt nhất người mới đọc theo danh sách in trên hướng dẫn đi kèm. Người mới không cần dùng hết, chỉ nên chọn vài vai đặc biệt để luật không rối. Ai làm quản trò thì nắm bài, chia lá cho từng người; mọi người nhìn bài của mình rồi úp xuống, không cho ai thấy.

Điều các hướng dẫn phổ biến hay bỏ sót là cách chia vai theo từng nhóm nhỏ. Với nhóm 3 người, cấu hình đơn giản nhất là 1 ma sói và 2 dân làng; ván chơi diễn ra rất nhanh và chỉ một vòng bỏ phiếu sai có thể khiến sói thắng ngay. Với 4 người, thêm vai Tiên tri để tăng chiều sâu chiến thuật. Từ 5 người trở lên, nhóm mới đủ không khí: 5 người là 2 ma sói, 1 tiên tri, 1 bảo vệ và 1 dân làng; 6 người thêm một dân làng nữa; 7 người là 2 ma sói, 1 tiên tri, 1 bảo vệ, 1 thợ săn và 2 dân làng.

Nhóm 5 người mới chơi lần đầu nên dùng cấu hình 2 ma sói, 1 tiên tri, 1 bảo vệ và 1 dân làng. Cấu hình này cung cấp đủ vai đặc biệt cho ban đêm, đồng thời luật không quá phức tạp để mọi người nhớ.

Bước 1: Vòng đêm đầu tiên

Cả trò chơi Ma Sói chia thành hai giai đoạn xen kẽ: ban đêm và ban ngày. Ván bắt đầu vào đêm. Tất cả người chơi nhắm mắt đi ngủ, quản trò lần lượt gọi các vai đặc biệt dậy để thực hiện chức năng trong im lặng, rồi bảo họ nhắm mắt lại.

Đêm đầu, thứ tự gọi thường là: Ăn trộm mở màn, tiếp đến Thần tình yêu (Cupid) và Cặp đôi. Sau đó, lần lượt gọi Bảo vệ, Ma Sói, Tiên tri, Phù thủy, Kẻ Thổi Sáo, Người bị thôi miên, Già làng và cuối cùng Thợ săn. Từ đêm thứ hai trở đi, quản trò không gọi lại Ăn trộm và Cupid vì hai vai này chỉ hoạt động ở đêm đầu.

Lấy Bảo vệ làm ví dụ: khi được gọi dậy, người nhận vai này im lặng chỉ tay chọn một người để cứu, được phép tự cứu mình, nhưng không được cứu cùng một người liên tiếp hai lượt. Đến lượt sói, quản trò gọi Sói ơi, dậy đi. Sói mở mắt nhìn nhau, thống nhất không phát tiếng, chỉ tay chọn con mồi; quản trò ghi nhớ rồi bảo cả bọn đi ngủ.

Tiên Tri được gọi dậy, chỉ tay đoán một người có phải ma sói không; quản trò gật đầu nếu đúng, lắc đầu nếu sai. Phù thủy được quản trò cho biết ai bị sói cắn, rồi quyết định dùng lọ thuốc cứu hay lọ thuốc độc. Mỗi lọ chỉ dùng một lần trong ván; nếu dùng cả hai cùng một đêm thì tác dụng của thuốc sẽ mất.

Nhiều người mới bối rối ở chỗ này: người được Bảo vệ cứu nếu bị sói cắn vẫn sống sót, nhưng vẫn có thể chết do bị Phù thủy đầu độc. Có đêm ai đó được bảo vệ mà sáng ra vẫn nằm trong danh sách người chết, đó là tay của phù thủy, không phải lỗi của quản trò.

Một chi tiết nhỏ nhưng quan trọng cho quản trò: nếu chơi theo luật ẩn vai trò, dù nhân vật nào đã chết, quản trò vẫn phải gọi tên vai đó dậy ban đêm, để không ai đoán được còn bao nhiêu vai đặc biệt sống sót.

Bước 2: Phiên tòa ban ngày

Sáng đến, quản trò thông báo người chết đêm qua, thường không tiết lộ danh tính, và lấy lá bài nhân vật của người đó. Đây là khoảnh khắc cả bàn im lặng nhất: ai vừa mất, còn sống thì đang tự hỏi mình có nằm trong kế hoạch của sói.

Ngày đầu tiên, quản trò còn phải thống nhất với mọi người thời gian bàn luận, đưa ra cách vote một người lên giàn treo cổ, đồng thời nắm bắt điểm mạnh yếu của các thành viên và sắp xếp vị trí ngồi cho phù hợp. Người hay nói, người giỏi phân tích nên ngồi đối diện nhau để cuộc tranh luận cân bằng, không ai lấn át ai.

Theo cách chơi nhanh của board game, mọi người có 3 phút suy luận và 5 giây chỉ định người bị tình nghi nhất. Người bị chỉ định có 1 phút để biện hộ; ai chen vào nói trong thời gian đó sẽ mất quyền biểu quyết. Sau cùng, tất cả trừ người bị chỉ định có 5 giây vote treo cổ hay không. Thời gian tranh luận thường kéo dài 3–5 phút và người bị nghi có khoảng 30 giây đến 1 phút để biện hộ, tùy quy định của nhóm.

Biểu quyết có quy ước riêng: ngón tay cái giơ lên là phiếu cứu, nắm tay là phiếu trắng, ngón tay cái chúc xuống là phiếu chết. Người có nhiều phiếu nhất, từ 2 phiếu trở lên, sẽ bị chỉ định. Phiếu chết cao hơn phiếu cứu thì người đó bị treo cổ. Mỗi ngày như vậy là một phiên tòa, người bị nghi ngờ và kết án nhiều nhất sẽ bị hành xử, dù có phải sói hay không.

Người bị loại không được tham gia bất cứ hoạt động nào sau đó, kể cả thảo luận. Họ thành hồn ma, chỉ được im lặng quan sát đến hết ván. Ván kết thúc khi phe sói có số lượng ngang phe người thì sói thắng; phe sói bị tiêu diệt hết thì người thắng; còn nếu có phe thứ ba, phe này thắng khi hoàn thành nhiệm vụ riêng của mình.

Ba phe và vai đặc biệt

Cách chơi Ma Sói hấp dẫn là ở chỗ có ba phe chính: phe Dân Làng, phe Ma Sói và phe Thứ Ba. Phe thứ ba chỉ xuất hiện nếu quản trò bổ sung vai trò đặc biệt vào bộ bài. Phe sói có nhiệm vụ giết hết dân làng hoặc làm số dân làng còn lại bằng số ma sói; mỗi đêm sói cùng chọn một con mồi, và sói thường có quyền chọn không cắn ai hoặc tự tàn sát lẫn nhau.

Trong phe dân, vài vai đáng nhớ nhất. Thợ săn khi bị sói cắn chết thì chọn một người chết theo; nếu bị treo cổ ban ngày, thợ săn có quyền chọn một người cùng bị treo cổ. Già Làng có hai mạng khi bị ma sói cắn, nhưng chết ngay nếu bị treo cổ, bị thợ săn bắn hoặc bị phù thủy đầu độc. Khi Già Làng chết, tất cả vai trò đặc biệt trừ Thợ Săn đều mất chức năng. Cô bé từ đêm thứ hai có thể ti hí nhìn khi sói thức dậy để nhận biết sói; nếu bị phát hiện, cô bé sẽ chết thay thế nạn nhân mà sói chọn ban đầu.

Một vai có ảnh hưởng lớn đến cả phiên tòa là Cảnh sát trưởng. Cách nhận vai và quyền lợi như phiếu treo cổ được tính là 2 phiếu phụ thuộc vào quy tắc do quản trò hoặc nhóm quy định, không có quy định chung trong các hướng dẫn. Khi chết, người này có thể chuyển chức năng cho một người khác còn sống. Nhờ lá phiếu kép, cảnh sát trưởng thường là người dẫn dắt cả phiên tòa, cũng là mục tiêu hàng đầu của sói.

Phe sói cũng có biến thể dễ khiến làng trả giá: Sói con giống sói thường, nhưng khi Sói con bị treo cổ, đêm hôm sau cả bầy sói được cắn hai người. Treo nhầm Sói con, làng có thể hứng chịu ngay đêm sau, nên dân làng phải cân nhắc kỹ trước mỗi lá phiếu.

Phe thứ ba có các vai chơi cho mục tiêu riêng. Có cặp đôi yêu nhau ở hai phe đối lập. Bán sói bắt đầu là dân, bị sói cắn sẽ thành sói. Sói trắng tiêu diệt các sói khác để thắng. Kẻ Thổi Sáo mỗi đêm thôi miên hai người, khiến họ nhận ra nhau.

Thần tình yêu là vai tạo ra nhiều cú lật nhất. Đêm đầu tiên, Cupid chọn hai người yêu nhau; hai người này biết mặt và vai trò của nhau. Nếu một người chết, người kia chết theo. Nếu hai người thuộc hai phe khác nhau, họ trở thành phe thứ ba với nhiệm vụ là hai người cuối cùng sống sót. Ít người biết một mẹo nho nhỏ: Cupid có thể tự ghép đôi cho chính mình, tự biến mình thành một nửa của phe thứ ba.

Lỗi người mới hay mắc

Lỗi phổ biến nhất của người mới là vội vàng. Thấy ai nói to, hay lớn tiếng phản bác liền đổ lỗi là sói ngay ở vòng đầu, kết quả cả bàn treo nhầm dân làng và sói thắng chỉ sau một vòng bỏ phiếu sai. Mẹo chơi thông minh là đừng vội kết luận ai là sói chỉ vì vài manh mối nhỏ; hãy chú ý mọi hành động, lời nói của người chơi khác, và ban ngày lắng nghe, phân tích kỹ phản ứng của mọi người.

Nếu rút trúng lá sói, đừng tỏ ra im lặng đáng ngờ. Cách chơi của người sói giỏi là đóng vai dân làng tốt bụng để tránh nghi ngờ, tham gia tranh luận đúng nhịp như mọi người.

Phía quản trò, trách nhiệm nặng hơn cả người chơi. Quản trò cần nắm rõ luật chơi, nắm rõ thân phận của tất cả người chơi, điều phối thứ tự gọi các nhân vật ban đêm đúng luật, thông báo kết quả mỗi sáng, kiểm soát thời gian thảo luận và giữ không khí công bằng, tránh gian lận hoặc tiết lộ thông tin. Một câu thừa của quản trò, một cái gật nhầm lúc, là cả ván đổ.

Chơi offline hay online

Trò chơi Ma Sói có hai hình thức chơi phổ biến. Chơi offline là tụ tập trực tiếp, ưu điểm là nhìn thẳng vào nét mặt và hành động của đối phương, thứ mà không phần mềm nào thay được. Chơi online qua ứng dụng hoặc trang web tiện cho những người không thể tập hợp đủ trong cùng một không gian. Nhóm bạn ở ba tỉnh khác nhau hoàn toàn có thể hẹn nhau chơi online vào tối thứ Sáu, mỗi người một điện thoại, quản trò dẫn qua gọi thoại. Mất ánh mắt nhìn nhau, nhưng đổi lại hệ thống tự chia vai và tự tính kết quả, phù hợp cho nhóm mới đang tập nhớ luật.

Chơi trực tiếp có một lợi thế mà nhiều nhóm bỏ qua: không khí. Quản trò có thể dùng bài dẫn game mẫu, kể chuyện ngôi làng nằm cạnh khu rừng hoang vắng có ma sói, kết hợp lời kể truyện với âm thanh và ánh sáng để tạo không khí huyền ảo ngay từ phút đầu. Chỉ cần tắt bớt đèn, hạ giọng kể chậm rãi, cả bàn tự nhiên ngồi sát lại gần nhau hơn. Khi cả nhóm đã quen cách chơi Ma Sói cơ bản, bước tiếp theo là thử các phiên bản mở rộng với nhiều nhân vật hơn như Sói trắng, Kẻ Thổi Sáo, Bán sói, để mỗi ván có thêm chiều sâu chiến thuật.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.

Nguồn tham khảo

• Mafia (trò chơi tập thể) (Wikipedia) ↩^a ↩^b ↩^c