Giải trí
Bài hát về mẹ của thiếu nhi dễ hát cho bé học nhanh
Tối 8/3, MV “Con yêu mẹ nhất trên đời” của nhạc sĩ Lưu Hà An ra mắt, do bé Đặng Kim Thiên Kim thể hiện, theo thông tin từ phunuvietnam.vn. Bé sinh năm 2012, giải Nhất Tài năng Thiếu nhi Thủ đô năm 2024. Một bài hát về mẹ của thiếu nhi dễ dạy là bài lời ngắn, giai điệu nhẹ, đúng tuổi của bé.
Lời ngắn, giai điệu nhẹ, đúng độ tuổi của con: đủ ba điều này là bé thuộc nhanh và hát tặng mẹ được, bài nổi tiếng hay không chẳng quan trọng.
Bài dưới đây đi qua từng dấu hiệu của một bài dễ học, kèm bảng gợi ý theo tuổi từ 2 đến 6 và cách dạy riêng cho mỗi lứa. Chỉ cần vài phút nhìn vào bảng là chọn được bài hợp với con.
Bài hát về mẹ của thiếu nhi dễ học ra sao
Chưa có nguồn nào xếp hạng mức độ dễ hát giữa các bài, nhưng đặc trưng của một bài hát về mẹ cho trẻ mầm non thì khá rõ. Lời ca đơn giản, gần gũi với đời sống hàng ngày của trẻ. Giai điệu nhẹ nhàng vui tươi, độ dài vừa phải, tiết tấu rõ ràng để trẻ dễ bắt nhịp mà hát theo. Bốn tiêu chí này là chỗ dựa để lọc bài trước khi dạy.
Với trẻ mầm non, nên ưu tiên bài có giai điệu vui tươi, giúp bé bày tỏ tình yêu mẹ dễ dàng nhất. “Mẹ ơi có biết” là ví dụ điển hình: giai điệu nhẹ nhàng, lời ca trong sáng, phù hợp với trẻ 3-4 tuổi. Chữ trong câu hát quen thuộc như lời nói chuyện hằng ngày nên tai bé bắt nhanh.
Lý do nằm ở trí nhớ âm thanh của trẻ lứa này: chữ càng ngắn, nhịp càng đều, trí nhớ càng bám lâu. Bài dài, lời nhiều chữ khó, bé nghe mười lần vẫn líu lại giữa chừng. Kiểm tra được ngay tại nhà: đọc lời bài hát thành tiếng một lần, nếu đọc xuôi như câu nói thường thì bé sẽ học nhanh.
Chọn bài theo độ tuổi
Mỗi lứa tuổi mầm non hợp với một nhóm bài khác nhau, và cách dạy cũng phải đổi theo. Bảng dưới đây gợi ý bài hát về mẹ theo từng độ tuổi từ 2 đến 6, kèm cách dạy riêng cho mỗi lứa.
Ngoài nhóm bài trong bảng, một số bài có khoảng tuổi rộng hơn. “Bống bống bang bang”, “Mẹ yêu con” và “Chú ếch con” hợp với trẻ 3-5 tuổi, còn “Mẹ là tất cả”, “Bông hồng tặng mẹ”, “Mẹ là ngọn gió của con” và “Cô và mẹ” hợp với trẻ 4-6 tuổi. Nhờ khoảng tuổi rộng, những bài này dùng chung được cho nhà có hai anh em cách nhau vài tuổi.
Giả sử bé nhà bạn mới vào lớp chồi (3-4 tuổi), “Bông hồng tặng mẹ” vừa đúng độ tuổi vừa gắn với hoạt động làm hoa tặng mẹ ở lớp, nên thường được chọn nhiều nhất trong nhóm 3-4 tuổi.
| Độ tuổi | Bài hát gợi ý | Cách dạy riêng |
|---|---|---|
| 2-3 tuổi | Bống bống bang bang, Con yêu mẹ lắm, Mẹ là tất cả | Cho nghe nhiều lần, dạy từng câu kèm động tác minh họa đơn giản |
| 3-4 tuổi | Mẹ ơi có biết, Bông hồng tặng mẹ, Mẹ yêu con | Kết hợp kể chuyện, động tác minh họa, hoạt động nhóm cùng hát |
| 4-5 tuổi | Lòng mẹ bao la, Mẹ là ngọn gió của con, Cô và mẹ | Giải thích ý nghĩa, vẽ tranh, làm thủ công, khuyến khích sáng tạo động tác |
| 5-6 tuổi | Mẹ là ánh trăng, Mẹ là dòng sông, Mẹ ơi con đã lớn | Giải thích ý nghĩa bài hát, biểu diễn, khuyến khích tự dựng tiết mục |
Những bài quen thuộc dễ nhớ
Nhiều bài do chính bé thể hiện cũng dễ cho con nhà mình học theo, vì giọng trẻ em nghe gần gũi. Bé Phan Hiếu Kiên hát “Mẹ Ơi” mộc mạc, lời hát như lời thủ thỉ bé nói với mẹ mỗi ngày, và “Mẹ Ơi Có Biết” âm nhạc nhẹ, dễ nhớ, giúp bé tiếp cận được những cảm xúc lớn mà ngôn ngữ thường ngày khó truyền tải. Bé Bảo An hát “Con Yêu Mẹ” với âm thanh tươi sáng, ca từ rõ ràng, gần gũi như bé đang trò chuyện với mẹ, cùng “Hồi Ký Của Mẹ” giai điệu chậm, kể chuyện người mẹ, giúp bé hiểu những hy sinh thầm lặng của mẹ. Riêng “Lời Mẹ Ru” do bé Khánh Minh thể hiện nhẹ nhàng, gợi cảm giác được mẹ ru ngủ.
Danh sách bài do bé thể hiện còn dài: “Mẹ ơi con yêu mẹ” (Bào Ngư), “Con yêu mẹ” (Bé Phan Hiếu Kiên), “Con yêu mẹ nhiều lắm” (Bé Bảo An), “Trong vòng tay mẹ” (Như Ý), “Lời mẹ ru” (Nhật Lan Vy), “Mẹ yêu ơi” (Gia Khiêm), “Mẹ hiền yêu dấu” (Vy Oanh), “Mẹ là vầng trăng” (Bé Hồng Ân - Khánh Ngọc). Cứ cho bé nghe lần lượt từng bài rồi để con tự chọn bài mình thích; bé thích thì học nhanh gấp bội.
Một bài cũ mà nhiều thế hệ vẫn nhớ: “Mẹ yêu” của nhạc sĩ Phương Uyên, do nhóm Ba con mèo thể hiện, từng nổi tiếng vào thập niên 1990, ca từ giản đơn nhưng chạm đến trái tim. Người lớn lên cùng bài này thường thích dạy lại cho con, và chính sự quen thuộc đó giúp bé học nhanh hơn. Nằm giữa dòng bài thiếu nhi và lời ru là “Mẹ yêu con” do Thiện Nhân thể hiện, mang giai điệu ru con của đồng bằng miền Bắc, ngọt ngào, gần gũi, tràn đầy yêu thương, hợp để bé nghe trước giờ ngủ.
Cách dạy bé học nhanh
Riêng từng bài có cách chơi riêng. “Bống bống bang bang” nên kết hợp với trò chơi cùng tên, dạy bé vỗ tay theo nhịp và kể chuyện minh họa để bé dễ hiểu. “Con yêu mẹ lắm” thì dạy bé hát kèm động tác ôm, hôn mẹ, khuyến khích bé hát tặng mẹ vào dịp đặc biệt và tạo thói quen hát bài này mỗi ngày.
Bài “Mẹ ơi có biết” của nhạc sĩ Trần Văn Thảo sáng tác có trình tự dạy được ghi rõ. Trước hết, cho trẻ nghe bài hát nhiều lần để làm quen giai điệu. Sau đó dạy từng câu một kèm động tác minh họa, khuyến khích trẻ hát và thể hiện cảm xúc. Cuối cùng là tổ chức hoạt động vẽ tranh về mẹ, viết thư cho mẹ.
Động tác chính là điểm tựa: tay bé nhớ động tác trước, miệng theo sau, hai thứ ghép lại thành cả bài.
Hoạt động vẽ tranh hay viết thư sau khi bé thuộc bài không phải phần phụ. Chúng giúp bé hiểu mình vừa hát gì, tình yêu mẹ từ lời ca chuyển sang hình vẽ và chữ nguệch ngoạc. Vì thế, bài hát ở lại lâu hơn trong trí nhớ của con.
Ca sĩ nhí hát về mẹ làm gương
Cho bé xem các bạn cùng tuổi hát về mẹ là cách khích lệ không cần lời. Đặng Kim Thiên Kim sinh năm 2012 tại Hà Nội, hiện là học sinh lớp 7, từng đoạt giải Nhất Tài năng Thiếu nhi Thủ đô năm 2024. Em ra mắt MV “Con yêu mẹ nhất trên đời” như sản phẩm đầu tiên mình phát hành, dành riêng làm quà tặng mẹ. Câu chuyện phía sau còn đáng nhớ hơn: năm 2023, mẹ của Thiên Kim lần đầu lên sân khấu làm diễn viên múa minh họa trong cuộc thi của con. Hai mẹ con cùng đứng trên một sân khấu, một người hát, một người xuất hiện bên cạnh, tình mẹ con hiện ra ngay trước mắt khán giả.
Người lớn cũng hát về mẹ và không giấu cảm xúc.1 Trong dự án âm nhạc ra mắt dịp 8/3, Thu Minh thể hiện “Mẹ đừng giận con nhé”, còn Phạm Quỳnh Anh, Minh Hằng và Đông Nhi hòa giọng trong “Mẹ chở con đi”. Thu Minh nhiều lần rơi nước mắt khi thu âm, gọi đây là lần thu âm tốn sức nhất của mình. Còn “Mẹ chở con đi” do ba ca sĩ đã làm mẹ thể hiện với tâm thế vừa là con vừa là mẹ.
Tình mẹ con còn ghi dấu ở ngoài sân khấu. Chị Quỳnh Châu từng dành 40 ngày lái xe đưa mẹ là Vũ Thúy Minh cùng chú mèo Ping đi từ TPHCM qua Hà Nội, Tây Bắc. Bài “Chỉ có thể là mẹ” do 40 nghệ sĩ Việt Nam cùng thực hiện trong một MV về mẹ cũng cho thấy đề tài này chiếm chỗ lớn trong âm nhạc Việt. Mở những MV này cho bé xem cùng lúc với MV của Thiên Kim, bé thấy cả người lớn lẫn bạn nhỏ đều hát về mẹ, việc con tự tập một bài tặng mẹ trở nên tự nhiên hơn.
Hát ru và thói quen mỗi ngày
Hát ru là những bài hát nhẹ nhàng giúp trẻ ngủ, lời lấy từ ca dao, đồng dao truyền miệng, và mỗi gia đình gần như có một cách hát riêng. Đây là mảnh đất đầu tiên mà bé tiếp xúc với giai điệu về mẹ, trước cả khi biết hát một bài hoàn chỉnh.
Theo nghiên cứu của Đại học Ohio, trẻ hằng ngày được kích thích bằng hát ru khoảng 10 phút có phản xạ vận động tốt hơn nhiều so với trẻ không được nghe hát ru.2 Một số nghiên cứu gần đây còn cho thấy ru bằng những nguyên âm không thành câu, kiểu tiếng ngân dài “ư ư”, dễ làm trẻ ngủ hơn là hát thành bài có câu cú rõ rệt.2
Từ hát ru, gia đình có thể chuyển dần sang thói quen bé hát bài về mẹ mỗi ngày. Chẳng hạn với “Con yêu mẹ lắm”, cách dạy là tạo thói quen hát bài này mỗi ngày và khuyến khích bé hát tặng mẹ vào dịp đặc biệt. Thói quen lặp lại khiến bài hát nằm trong đầu bé tự nhiên, chẳng cần buổi dạy nghiêm túc nào.
Bài người lớn hay bài thiếu nhi
Không phải bài hát về mẹ nào cũng dạy được cho bé. “Nhật Ký Của Mẹ” do nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung sáng tác, Hiền Thục thể hiện, viết dưới góc nhìn người mẹ từ lúc mang thai đến khi con trưởng thành, giai điệu chậm, lắng đọng, dành cho tất cả các bà mẹ, không dành riêng cho ai. Cùng giọng ca Hiền Thục, “Từ Khi Con Là Mẹ” là lời thủ thỉ của người mẹ trẻ, hợp để tặng các bà mẹ trẻ. Hay là hay, nhưng lời dài, cảm xúc phức tạp, vượt khỏi tầm của trẻ mầm non.
Dòng bài người lớn về mẹ rất phong phú. “Mẹ” của nhạc sĩ Phú Quang do Tấn Minh thể hiện mang giai điệu dịu êm về lòng biết ơn mẹ; “Cuộc đời con có mẹ” do Ngô Kiến Huy và Vy Oanh thể hiện khắc họa cảm xúc trống vắng khi thiếu mẹ. “Nỗi buồn của mẹ” của nhạc sĩ Minh Vy là một sáng tác Bolero cảm động về mẹ. Còn “Gặp mẹ trong mơ” của Thùy Chi tái hiện giấc mơ được gặp mẹ và nỗi nhớ mẹ; “Gánh mẹ” do Đàm Vĩnh Hưng thể hiện nói về vất vả lo toan của mẹ nuôi con. Riêng “Nơi ấy con tìm về” của Hồ Quang Hiếu gợi nhớ quê hương, cha mẹ nơi mình sinh ra lớn lên; “Ước mơ của mẹ” do Cara thể hiện gợi ký ức tuổi thơ được mẹ chăm sóc yêu thương.
Bài thiếu nhi về mẹ thì khác: lời ngắn, giai điệu vui, bé tự hát được. Nguyên tắc đơn giản: bài cho bé thì bé phải hiểu từng chữ, bài cho người lớn để mẹ nghe và tự cảm. Phân biệt được hai dòng này, bà mẹ muốn dạy con hát tặng mình dịp 8/3 sẽ không lúng túng nữa.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Nguồn tham khảo
- Giải Nhất "Tài năng thiếu nhi Thủ đô" hát về mẹ (phunuvietnam.vn) ↩
- Hát ru (Wikipedia) ↩a ↩b
- Âm nhạc Việt Nam (Wikipedia)
- Nhạc trẻ (Wikipedia)