Chúc Mừng Năm Mới

Đếm ngược Tết còn 74 ngày (mở trong thẻ mới)

Phong tục

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và 13 điểm tham quan miễn phí

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 là ngày lễ quốc gia theo Nghị quyết 28/2026/QH16: người lao động nghỉ làm mà vẫn nhận đủ lương. Năm nay đánh dấu lần đầu ngày này được tổ chức trên cả nước, gắn với kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.

Ngày mai là Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11

12 phút đọc

Từ ngày 1/7, lịch nghỉ lễ của người Việt có thêm một mốc: 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, theo Nghị quyết 28/2026/QH16.3 Người lao động được nghỉ làm mà vẫn nhận đủ lương.3 Kỳ nghỉ đầu tiên rơi ngay vào tháng 11 năm nay.3

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu được tổ chức trên phạm vi cả nước.6 Dịp mới gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.6 Cùng ngày, 13 điểm thuộc khối bảo tàng, di tích, vườn quốc gia mở cửa miễn phí theo Thông tư 167/2026/TT-BTC.7

Hội nghị Văn hóa 1946

Ngày 24 tháng 11 năm 1946, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất khai mạc tại Nhà hát Lớn Hà Nội.5 Hơn 200 nhà hoạt động văn hóa từ các phong trào trong cả nước về dự.2 Có mặt cả đại diện Chính phủ và Ủy ban Thường trực Quốc hội.2 Bối cảnh khi ấy rất căng: nước mới giành độc lập, quân Pháp chuẩn bị quay lại nổ súng ở miền Bắc.2

Tại hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu nhiệm vụ của nền văn hóa mới.2 Việc xây dựng phải lấy hạnh phúc của đồng bào và sự nghiệp đấu tranh của dân tộc làm cơ sở.2 Nền văn hóa ấy mang ba tính chất: dân tộc, khoa học, đại chúng.2

Hai năm sau, từ ngày 16 đến 20/7/1948, hội nghị toàn quốc lần thứ hai họp tại Phú Thọ.2 Mục đích là đoàn kết các hoạt động văn hóa thành một mặt trận phục vụ kháng chiến chống Pháp.2

Đúng dịp kỷ niệm 75 năm, ngày 24 tháng 11 năm 2021, hội nghị toàn quốc được tổ chức tại hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Có 600 đại biểu dự, kết nối trực tuyến tới 63 tỉnh, thành. Ban Bí thư Trung ương Đảng giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đứng ra tổ chức, nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội XIII về văn hóa.2 Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng kỳ vọng hội nghị khơi dậy khát vọng của toàn dân tộc.2

Lấy ngày khai mạc hội nghị năm 1946 làm ngày lễ là cách nối một mốc lịch sử với việc làm hôm nay. Văn hóa nhờ thế có ngày, có người lo, có chỗ để người dân bước vào.

Từ nghị quyết đến ngày nghỉ

Ngày 7/1, Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị thống nhất chọn 24/11 hằng năm làm Ngày Văn hóa Việt Nam.4 PGS.TS Bùi Hoài Sơn đánh giá đây là quyết sách chiến lược, có tính đột phá.8 Lần đầu nhiều mục tiêu được đặt kèm yêu cầu lượng hóa chỉ tiêu.8

Sáng 24/4, Quốc hội biểu quyết tán thành nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, với 477/489 đại biểu tham gia.3 Văn bản mang số 28/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 1/7.9 Điều 2 quy định 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam; người lao động nghỉ làm và hưởng nguyên lương.9

Bộ luật Lao động năm 2019 đang cho 11 ngày nghỉ lễ, Tết hưởng nguyên lương mỗi năm.4 Thêm ngày này, con số thành 12. Chính sách mới chưa nằm trong bộ luật, nên phải đi qua nghị quyết của Quốc hội để có cơ sở pháp lý trước khi bổ sung chính thức. Trước đó, Cục Việc làm từng đề xuất đưa ngày này vào Bộ luật Lao động nhằm thể chế hóa chủ trương phát triển văn hóa.

Kỳ lễ đầu tiên rơi vào thứ Ba. Bộ Nội vụ nêu hai phương án và nghiêng về cách hoán đổi ngày làm việc thứ Hai liền kề. Theo cách này, công chức, viên chức nghỉ liền 4 ngày, từ thứ Bảy 21/11 đến hết thứ Ba 24/11, làm bù vào thứ Bảy 28/11. Sang năm sau, ngày lễ rơi vào thứ Tư; cơ quan soạn thảo đề xuất nghỉ đúng ngày, không hoán đổi. Bộ Nội vụ đã gửi lấy ý kiến 13 bộ, cơ quan liên quan.

Lý do chọn kỳ nghỉ dài được nêu rõ: 4 ngày liên tục giúp cán bộ, công chức, viên chức có thời gian tham gia hoạt động văn hóa. Cách này cũng thúc đẩy du lịch, dịch vụ và tiêu dùng. Một khảo sát được báo VietnamPlus dẫn cho thấy 95% người lao động vui mừng khi có thêm ngày nghỉ này.

Phần chưa chốt: phương án hoán đổi vẫn là đề xuất đang lấy ý kiến, chưa phải lịch nghỉ chính thức. Còn một điểm chưa rõ: vài bài báo ngày 26/4 vẫn gọi chính sách này là đề xuất, dù Quốc hội đã thông qua nghị quyết từ sáng 24/4. Danh sách ngày lễ trong năm có ở Ngày lễ trong năm.

Ý nghĩa với đời sống

Nếu ai còn hỏi 24/11 là ngày gì, câu trả lời không dừng ở chuyện được nghỉ. Một ngày có lương dành riêng cho văn hóa được kỳ vọng giúp người dân tiếp cận văn hóa nhiều hơn. Nó cũng khuyến khích văn nghệ sĩ sáng tạo và lan tỏa lối sống văn minh.

Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị coi văn hóa là nền tảng cốt lõi, nguồn lực nội sinh và động lực cho phát triển nhanh, bền vững. Theo nghị quyết của Quốc hội, mỗi năm ngân sách nhà nước dành tối thiểu 2% tổng chi cho văn hóa, mức này tăng dần theo yêu cầu phát triển. Văn bản gồm 13 Điều, quy định cơ chế, chính sách phát triển văn hóa, trong đó có nguồn lực và ưu đãi đầu tư.

Tầm nhìn dài hơn nằm ở các chỉ tiêu. Việt Nam đặt mục tiêu vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN và 30 vị trí đầu thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm trong xuất khẩu sản phẩm văn hóa. Nghị quyết cũng khuyến khích Nhân dân, nhất là thanh niên và trẻ em, tham gia hoạt động văn hóa vào những ngày lễ lớn.

Điều dễ thấy nhất: ngày lễ mới đi kèm ngày nghỉ hưởng lương và cơ chế miễn, giảm phí tham quan. Với nhiều gia đình, một ngày nghỉ giữa tuần cuối tháng 11 đủ để đưa trẻ đi bảo tàng hoặc xem một buổi diễn ở địa phương. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục Phong tục.

Mười ba điểm miễn phí ngày 24/11

Thông tư 167/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 10/11, miễn phí tham quan 13 địa điểm vào Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Danh sách trải từ bảo tàng tới di tích và vườn quốc gia. Nhóm bảo tàng gồm Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bảo tàng Hải dương học, Bảo tàng Yersin và Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Phần còn lại là Di tích lịch sử Dinh Độc Lập cùng các vườn quốc gia, trong đó có Vườn quốc gia Bạch Mã.

Cơ sở pháp lý cao hơn nằm ở Điều 2 Nghị quyết 28/2026/QH16. Vào Ngày Văn hóa Việt Nam, cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại cơ sở văn hóa, thể thao công lập. Cách làm này biến một dòng trong văn bản thành một buổi đi thực tế, nhất là với người ngại chi phí vé vào cửa.

Nếu phương án hoán đổi được áp dụng, nhiều gia đình có bốn ngày liền để đi xa hơn một bảo tàng trong thành phố. Nên gọi trước hỏi giờ mở cửa và cách đón khách đoàn, vì ngày lễ thường đông hơn ngày thường. Người ở chung cư hay nhà phố chật chỉ cần một điểm gần, đi về trong buổi là đủ.

Hơn bốn trăm sự kiện ba miền

Tính đến ngày 5/11, 34/34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai. Tổng cộng có 406 hoạt động, chương trình: 282 sự kiện văn hóa, nghệ thuật, 36 sự kiện thể dục, thể thao và 85 trưng bày, triển lãm. Con số ấy được nêu tại cuộc họp báo do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tại Hà Nội cùng ngày.

Tâm điểm là Lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Lễ diễn ra lúc 9 giờ sáng ngày lễ tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, truyền trực tiếp trên Đài Tiếng nói Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam. Tối cùng ngày, Sân vận động quốc gia Mỹ Đình có chương trình âm thanh và ánh sáng, ước tính đón 50.000 khán giả, kết hợp trình diễn nghệ thuật và bắn pháo hoa. Từ ngày 21/11, khu vực không gian đi bộ Hồ Hoàn Kiếm có lễ diễu hành di sản và các sân khấu nghệ thuật truyền thống. Tuần phim chào mừng Liên hoan phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII mở cửa miễn phí các suất chiếu trong ba ngày, từ 22 đến hết ngày lễ. Các buổi chiếu lưu động phục vụ vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.

Ở các địa phương, Huế trình diễn chuỗi “Tình khúc Huế” tôn vinh áo dài, Ca Huế, Bài chòi. Bắc Ninh tổ chức Liên hoan các làng Quan họ gốc; Quảng Ninh có đêm hội ánh sáng và nghệ thuật Yên Tử; Lạng Sơn trình diễn múa Chầu. Ninh Bình mở không gian thực hành di sản phi vật thể và trưng bày ảnh về Di sản văn hóa Việt Nam trong tuần từ 21 đến 27/11. Gia Lai có Festival cồng chiêng.

Trước đó, ngày 3/10, Hà Nội phát động hưởng ứng tại Sân khấu Làng III, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Khoảng 450-500 đại biểu dự. Trong đó có đại diện 10 tỉnh, thành phố: Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Sơn La, Gia Lai, Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Huế và Cần Thơ. Lễ ký kết Quy chế phối hợp giữa Hà Nội với 10 địa phương này cũng diễn ra tại đây. Khu vực có 26 không gian văn hóa và 20 gian hàng giới thiệu sản phẩm làng nghề, OCOP. Các hoạt động trình diễn, giao lưu, trải nghiệm kéo dài hai ngày 3 và 4/10. Trên sân khấu có diễn tấu cồng chiêng, múa xoang, hát Then, đàn Tính, xòe cộng đồng của các dân tộc Ba Na, Gia Rai, Ê Đê, Tày, Thái, Dao, Tà Ôi, Cơ Tu, Khmer.

Ngoài nước cũng có hoạt động. Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam tại Budapest, kèm triển lãm về chặng đường 75 năm quan hệ Việt Nam - Hungary và thành tựu hơn 40 năm Đổi mới. Những ngày Văn hóa Việt Nam tại Liên bang Nga diễn ra tại Moskva, Saint Petersburg và thành phố Ulyanovsk. Lễ khai mạc ở Phòng hòa nhạc Zaryadie, hướng tới kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Liên bang Nga (1950-2025). Ủy viên Bộ Chính trị, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình dự sự kiện; Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga là Đặng Minh Khôi. Tại Huế, Ủy ban nhân dân thành phố phối hợp Đại sứ quán Hàn Quốc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc tối 27/9, kéo dài đến hết ngày 28/9. Khoảng 100 gian hàng tại đây giới thiệu văn hóa, du lịch, ẩm thực hai nước.

Trong nước, một bản đồ số mới về văn hóa đã ra mắt từ đầu tháng 11, ngay tại khuôn viên Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Nó lưu trữ và cập nhật liên tục sự kiện, hoạt động, điểm đến văn hóa trên toàn quốc. Cuộc vận động sáng tạo “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” diễn ra từ ngày 12/10 đến 30/11, thu hút đông đảo nhân dân, đặc biệt là giới trẻ.

Nhớ nhanh

  • Mẹo nhớ mốc: hội nghị văn hóa toàn quốc đầu tiên khai mạc ngày 24 tháng 11 năm 1946; tròn 80 năm sau, ngày ấy thành lễ quốc gia.
  • 24/11 là ngày gì: ngày nghỉ mới hưởng nguyên lương, nâng tổng số ngày lễ trong năm từ 11 lên 12 theo Nghị quyết 28/2026/QH16.
  • Muốn đi miễn phí dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11: chọn một trong 13 điểm theo Thông tư 167/2026/TT-BTC, gọi trước hỏi giờ mở cửa; tra ngày lễ khác ở Lịch vạn niên.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.

Nguồn tham khảo

Xem thêm trong mục Phong tục

chucmungnammoi.com