# Vì sao Trung Quốc mua hơn 2 triệu tấn sắn của Việt Nam? > Trung Quốc mua tinh bột sắn xuất khẩu của Việt Nam nhiều nhất thế giới, chủ yếu để làm thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu ethanol. Lượng giảm nhưng giá vẫn cao vì tồn kho tại Trung Quốc thấp và nguồn cung khu vực thu hẹp. - Bài gốc: - Chuyên mục: Tiền & nghề - Tác giả: Ban Tiền & nghề - Ngày đăng: 19/10/2026 - Chủ đề: Xuất khẩu sắn, Trung Quốc mua sắn, Tinh bột sắn, Thức ăn chăn nuôi, Nông sản Việt Nam - Thời gian đọc: 12 phút --- Giá sắn tươi tại các tỉnh miền Bắc có thời điểm chỉ 2.400-2.450 đồng mỗi ký, vậy mà trong 7 tháng đầu năm nay, Trung Quốc vẫn chi 478,5 triệu USD mua tinh bột sắn xuất khẩu của Việt Nam. Phần hàng của Việt Nam đạt 1,12 triệu tấn, đứng đầu các nguồn cung.[2] Tổng lượng tinh bột sắn Trung Quốc nhập từ mọi thị trường lên tới 2,32 triệu tấn, trị giá 1,02 tỷ USD.[2] Câu trả lời nằm ở mục đích sử dụng. Hàng sắn sang Trung Quốc chủ yếu đổ vào cám gia súc; nhu cầu ethanol cũng góp phần đẩy tiêu thụ sắn trên thị trường quốc tế. Giá giữ mức cao dù lượng giảm, vì kho tinh bột sắn ở Trung Quốc đang thấp trong khi nguồn cung sắn củ của khu vực thu hẹp. ## Sắn trong bức tranh xuất khẩu Cây sắn không phải cây bản địa của Việt Nam. Nó có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới châu Mỹ Latinh, được con người trồng từ cách đây khoảng 5.000 năm.[4] Cây sắn chỉ được du nhập vào Việt Nam khoảng giữa thế kỷ XVIII.[4] Từ một cây trồng lạ, sắn lan khắp các vùng đồi cát nghèo, thành lương thực dự phòng của nông dân những năm thiếu đói, rồi dần thành cây công nghiệp chủ lực khi ngành chế biến tinh bột phát triển. Người Việt quen gọi sắn là cây của người nghèo. Trên thương trường quốc tế, đây lại là mặt hàng trị giá hàng trăm triệu USD mỗi năm. Riêng 10 tháng năm 2023, Việt Nam xuất sang Trung Quốc 2,18 triệu tấn sắn và sản phẩm từ sắn, thu về 929,57 triệu USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng giảm 6,2%, trị giá giảm 9,3%.[2] Mức độ tập trung thị trường mới là điều đáng xem. Trung Quốc chiếm 91,12% về lượng và 90,42% về trị giá tổng kim ngạch sắn của cả nước trong giai đoạn ấy. Cụ thể hơn, sắn lát xuất sang nước này chiếm khoảng 93,8% tổng lượng sắn lát cả nước. Tinh bột sắn chiếm khoảng 91%. Gần như toàn bộ chuỗi sản xuất và bán ra nước ngoài của ngành đều quay mặt về một thị trường duy nhất. Ngoài Trung Quốc, các thị trường khác còn vai trò khiêm tốn nhưng chưa hẳn là không có triển vọng. Cả khối Liên minh châu Âu trong 8 tháng đầu cùng giai đoạn trên nhập 89.930 tấn sắn và sản phẩm từ sắn. Việt Nam cung cấp 5.250 tấn, trị giá 3,45 triệu EUR, tăng 143,2% về lượng và tăng 48,7% về trị giá so với thời điểm cùng kỳ. Riêng Nhật Bản nhập 2.280 tấn trong 4 tháng đầu cùng kỳ, thu về 1,16 triệu USD.[3] Mức tăng rất bùng nổ: lượng tăng 3.357,6%, trị giá tăng 1.742% so với năm trước đó.[3] Con số này còn nhỏ so với gần 2,2 triệu tấn chảy về phía Bắc, nhưng cho thấy lối đi thứ hai đã mở. Trong bức tranh nông sản chung, sắn đứng cạnh nhiều mặt hàng lớn khác. Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 11 tháng gần nhất đạt 56,74 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ.[1] Riêng kênh sang Trung Quốc đạt 12,2 tỷ USD, tăng 11%.[1] Trung Quốc giữ vị trí thị trường nhập nông sản lớn thứ hai của Việt Nam với thị phần 21,6%.[1] Nước này đồng thời là đối tác thương mại lớn nhất của cả nước khi chiếm một phần tư tổng kim ngạch xuất nhập khẩu.[1] ## Trung Quốc mua sắn để làm gì Mục đích lớn nhất của các lô hàng sắn là làm thức ăn chăn nuôi. Sắn lát sau khi phơi khô trở thành nguồn tinh bột rẻ. Các nhà máy dùng nó để sản xuất khẩu phần cám cho heo, gà và gia súc. Đàn vật nuôi của Trung Quốc lớn, nhu cầu nguyên liệu cám cũng theo đó mà phình ra, và sắn nhập từ Việt Nam, Thái Lan, Lào là một trong những nguồn bù đắp. Theo Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương, nhiều nước phát triển đang chuyển sang ethanol làm nhiên liệu sạch. Sắn là nguyên liệu đầu vào quan trọng của loại nhiên liệu này, nên nhu cầu sắn trên thế giới được dự báo tiếp tục tăng.[3] Động lực dài hạn này kéo nhu cầu mua sắn vượt ra ngoài phạm vi chăn nuôi. Một yếu tố khác đến từ biến động giá ngũ cốc. Cũng theo Cục Xuất nhập khẩu, nguồn cung và giá của ngô, lúa mì bị ảnh hưởng bởi xung đột Nga - Ukraine, góp phần đẩy nhu cầu sắn tăng.[3] Khi ngô đắt hoặc khan, các nhà máy Trung Quốc quay sang sắn lát như nguyên liệu thay thế. Khi ngô rẻ, họ làm ngược lại. Còn có nhu cầu theo mùa. Nhu cầu sắn lát và tinh bột sắn của Trung Quốc được ghi nhận vẫn cao trong các tháng cuối năm 2023, vì các nhà máy chuẩn bị nguồn hàng phục vụ dịp lễ Tết và sản xuất thức ăn chăn nuôi. Dễ hình dung một nhà máy chăn nuôi cần bổ sung nguyên liệu trước dịp lễ, nên mua sẵn thêm lô sắn lát từ cửa khẩu Lạng Sơn dù giá đã nhích lên. Cuối cùng là chuyện tồn kho. Thông tin năm 2023 cho thấy tồn kho tinh bột sắn tại Trung Quốc ở mức thấp. Khách hàng bên đó chấp nhận mua với giá khá cao ngay cả khi vào mùa nắng nóng, thời điểm vốn không phải mùa thu hoạch.[3] Nhà máy không có hàng dự trữ thì phải trả giá cao, và đó là lúc người bán Việt Nam có lợi. ![Một người đàn ông đứng nghiêng trong xưởng, hai tay cầm một thanh gỗ dài khuấy đống lát mỏng màu trắng ngà trải trên sàn](https://chucmungnammoi.com/covers/xuat-khau-minh-hoa-1-koy4mc-1200x800.webp) *Ảnh minh họa* ## Đọc con số xuất khẩu sắn Những bản tin về sắn thường nêu hai con số: lượng tính bằng tấn và trị giá tính bằng USD. Người đọc có thể tự tính ra số thứ ba, đó là giá bình quân mỗi tấn, bằng cách lấy trị giá chia cho lượng. Phép tính đơn giản này giúp nhìn ra hướng đi của thị trường nhanh hơn là đọc từng con số rời rạc. Lấy ví dụ từ dữ liệu có thật: 10 tháng năm 2023, Việt Nam bán 2,18 triệu tấn cho khách Trung Quốc, thu về 929,57 triệu USD. Chia hai con số cho nhau, giá bình quân rơi vào khoảng 426 USD mỗi tấn. Sang tháng 10 cùng năm, mức này lên 517 USD mỗi tấn, tăng 11,5% so với tháng trước và tăng 20,2% so với cùng kỳ. Ngoài giá bình quân, chỉ số thứ tư đáng theo dõi là thị phần, tức tỷ trọng của Việt Nam trong tổng lượng mà Trung Quốc nhập. So sánh sắn lát giữa hai nước bán hàng lớn nhất cho thấy bức tranh thay đổi rất nhanh. Trong 7 tháng đầu năm nay, thị phần sắn lát của Việt Nam trong tổng lượng nhập của Trung Quốc đạt 42,9%, tăng vọt so với mức 19,5% của cùng kỳ. Thị phần của Thái Lan giảm từ 95% xuống còn 42,3%.[2] Hai nước gần như chia đôi thị trường, sau khi Thái Lan từng gần như độc quyền. Về lượng, Việt Nam giao cho Trung Quốc 767,6 nghìn tấn sắn lát, tương đương 180,8 triệu USD.[2] So với năm trước, lượng tăng 16,1%, trị giá tăng 38,9%.[2] Riêng tinh bột sắn, Việt Nam vẫn giữ vị trí nguồn cung số một của Trung Quốc trong kỳ này.[2] Lượng giao 1,12 triệu tấn, trị giá 478,5 triệu USD; lượng giảm 16,5% nhưng trị giá nhích nhẹ lên 0,3%, và thị phần của Việt Nam đạt 48,3%, cao hơn mức 46,9%. Cấu trúc nguồn cung còn có Lào, khi Trung Quốc nhập từ nước này 404.857 tấn tinh bột sắn, trị giá 168,056 triệu USD, giảm 6,7% về lượng nhưng tăng 11,0% về trị giá.[2] Toàn bộ thị trường tinh bột sắn của Trung Quốc trong kỳ đạt 2,32 triệu tấn, trị giá 1,02 tỷ USD, giảm 17,1% về lượng so với năm trước.[2] **Đọc thêm:** [Lợi ích thương hiệu quốc gia: uy tín được Nhà nước bảo trợ, nhưng không đảm bảo lợi nhuận](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/loi-ich-thuong-hieu-quoc-gia) ## Lượng giảm mà giá vẫn cao Nghịch lý của ngành sắn nằm ở chỗ khối lượng co lại nhưng giá bán không sụt theo. Phía cầu, các nhà máy Trung Quốc giảm nhu cầu. Sản lượng sắn lát nhập vào nước này từ đầu năm 2024 giảm tới 40% so với bình quân 3 năm gần đây. Phần vì nhà máy giảm nhu cầu, phần vì giá ngô thấp khiến họ tăng tỷ lệ ngô thay sắn lát. Tháng 5 năm đó, riêng kênh sang Trung Quốc giảm 51,4% về lượng và giảm 45,2% về trị giá so với cùng tháng một năm trước. Với tổng kim ngạch sắn của Việt Nam, đây là mức thấp nhất trong vòng 3 năm của mặt hàng này. Phía thủ tục, chi phí qua biên giới cũng đội lên. Việc nhập hàng theo quy định 8.000 NDT mỗi ngày mỗi người áp dụng với cư dân biên giới khiến chi phí dịch vụ cửa khẩu phía Trung Quốc tăng. Theo đó, giá sắn giảm và giao dịch tinh bột sắn giảm đáng kể theo ghi nhận tháng 11 năm 2023. Nhưng phía cung lại thắt chặt. Hiệp hội Sắn Việt Nam dự báo nguồn cung sắn lát niên vụ 2023/24 của cả khu vực ASEAN có thể giảm sút do nguyên liệu sắn củ tươi giảm mạnh. Giá thu mua đầu vụ được dự báo cao hơn vụ trước khoảng 10-15%. Khi hàng trong khu vực khan, người mua bên kia biên giới khó có lựa chọn rẻ hơn. Mức giá vì thế vẫn giữ được ở vùng cao dù lượng giao dịch thu hẹp. Bảng số liệu có lúc vừa thấy lượng giảm, vừa thấy trị giá trên mỗi tấn nhích lên. ## Hiểu lầm về giá củ sắn Nhiều người nghe nói giá củ sắn rẻ rồi suy ra sắn xuất khẩu là mặt hàng rẻ, và thấy khó hiểu khi Trung Quốc vẫn chi cả trăm triệu USD để mua. Sự nhầm lẫn nằm ở chỗ hai mức giá đó đo hai thứ khác nhau. Giá củ tươi là giá nông dân bán tại ruộng hoặc tại điểm thu mua trong nước, tính theo đồng mỗi ký. Giữa tháng 11 năm 2023, sắn tươi tại các tỉnh miền Bắc được thu mua ở mức 2.400-2.450 đồng mỗi ký, tại các tỉnh miền Trung ở mức 2.400-2.550 đồng mỗi ký. Với mức đó, một tấn củ tươi chỉ vào khoảng hai triệu rưỡi đồng. Nhưng thứ đi qua cửa khẩu chủ yếu lại là sắn lát phơi khô và tinh bột sắn, tính giá bằng USD mỗi tấn trên sàn quốc tế. Cùng thời điểm đó, sắn lát xuất sang Trung Quốc ở mức 295 USD mỗi tấn FOB Quy Nhơn. Tinh bột sắn được các nhà máy Việt Nam chào bán 535-555 USD mỗi tấn FOB cảng TP.HCM, tăng 10 USD mỗi tấn so với cuối tháng 4 cùng năm.[3] Thông tin năm 2024 ghi nhận Trung Quốc chủ yếu mua tinh bột sắn của Việt Nam ở mức giá dưới 500 USD mỗi tấn. Khoảng cách giữa củ tươi vài nghìn đồng một ký và lát khô vài trăm USD một tấn chính là giá trị mà công đoạn cắt, phơi, xay và vận chuyển tạo ra. Vì thế nói Trung Quốc mua sắn rẻ là chưa đủ; họ mua một nguyên liệu công nghiệp đã qua chế biến, và giá của nó theo cung cầu thế giới chứ không theo giá củ tại ruộng. **Đọc thêm:** [Lại Lý Huynh cờ tướng làm nên lịch sử và cú sốc khiến Trung Quốc tự vấn](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/lai-ly-huynh) ## Câu hỏi nên tự đặt Với người trồng sắn hoặc làm trung gian thu mua, con số đáng suy nghĩ nhất là mức độ phụ thuộc, hơn cả giá hôm nay. Hơn 90% lượng sắn bán ra nước ngoài của cả nước dồn về một thị trường. Mọi biến động của bên mua, từ chính sách cửa khẩu đến giá ngô nội địa, đều truyền thẳng xuống giá thu mua tại ruộng. Một hộ trồng sắn ở miền Trung nếu thấy thương lái giảm thu mua có thể cân nhắc hợp đồng với nhà máy chế biến tinh bột thay vì chỉ bán củ tươi. Chuyển từ bán nguyên liệu thô sang bán sản phẩm đã qua sơ chế là cách giảm bớt rủi ro khi thị trường củ tươi đóng băng, đồng thời hưởng được phần giá trị gia tăng. Dấu hiệu cần dừng lại để tính toán là khi khách hàng chính bắt đầu chuyển sang nguyên liệu thay thế. Việc các nhà máy Trung Quốc tăng tỷ lệ ngô thay sắn lát đã làm lượng nhập giảm tới 40% trong năm 2024. Trước mỗi vụ, người làm trong chuỗi có thể tự hỏi ba điều. Giá ngô đang đi thế nào? Tồn kho và quy định cửa khẩu phía Trung Quốc ra sao? Và Trung Quốc mua sẵn cho lễ Tết hay đang chờ nguyên liệu rẻ? Câu trả lời cho ba câu hỏi ấy quyết định giá thu mua của vụ tới nhiều hơn bất kỳ dự đoán nào. Độc giả muốn theo dõi các mặt hàng nông sản khác có thể xem thêm chuyên mục Tiền & nghề của tạp chí. Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/). ## Nguồn tham khảo 1. [Thúc đẩy xuất nhập khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam](https://vneconomy.vn/thuc-day-xuat-nhap-khau-nong-lam-thuy-san-viet-nam-trung-quoc.htm) (vneconomy.vn) 2. [Trung Quốc nhập khẩu tinh bột sắn lớn nhất từ Việt Nam](https://thuonghieuquocgia.congthuong.vn/trung-quoc-nhap-khau-tinh-bot-san-lon-nhat-tu-viet-nam-470437.html) (thuonghieuquocgia.congthuong.vn) 3. [Trung Quốc chi gần 400 triệu USD mua trên 1 triệu tấn sắn của Việt Nam](https://vietstock.vn/2023/05/trung-quoc-chi-gan-400-trieu-usd-mua-tren-1-trieu-tan-san-cua-viet-nam-118-1072290.htm) (vietstock.vn) 4. [Sắn](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BA%AFn) (Wikipedia) --- *Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.*