# Xót thương hay sót thương: từ nào chính xác? > Xót thương hay sót thương? Chỉ “xót thương” viết đúng; “sót thương” không có nghĩa, vì sót là bỏ quên, còn lại. Xót là đau lòng, thương tiếc, nên xót thương là xót xa trước mất mát của người khác. - Bài gốc: - Chuyên mục: Chính tả - Tác giả: Ban Chính tả - Ngày đăng: 12/11/2026 - Chủ đề: Chính tả tiếng Việt, Phân biệt s và x, Xót thương hay sót thương, Xót thương nghĩa là gì, Xót sót sốt - Thời gian đọc: 12 phút --- Xót thương hay sót thương đúng chính tả? Trang này viết “xót thương”, và đó là cách viết đúng tiếng Việt; “sót thương” là từ sai, không có nghĩa. Hai cách chỉ khác nhau ở phụ âm đầu x và s, nhưng đằng sau hai phụ âm ấy là hai nghĩa chẳng liên quan gì nhau: xót là đau lòng, thương tiếc; sót là phần còn dư, bị bỏ quên. Nhóm này còn có chữ thứ ba, sốt, gặp nhiều trong tên bệnh sốt thương hàn. Ba chữ đọc na ná nhau nên tay viết dễ chọn nhầm, nhất là khi câu đang kể một cảnh thương tâm. ## Xót thương hay sót thương: từ nào đúng? Hỏi xót thương hay sót thương đúng chính tả thì đáp án chỉ một: “xót thương” đúng; “sót thương” sai và không có nghĩa. Câu trả lời nằm ở chữ đầu: sót chỉ phần còn dư, phần bị bỏ quên, không mang sắc thái tình cảm nào. Dù gõ “sót thương hay xót thương” theo trật tự nào, kết quả cũng không đổi. Báo chí dùng cách viết ấy trong những bài về hoàn cảnh khó khăn, ví dụ như tường thuật về các em nhỏ phải gánh nặng mưu sinh sớm, hay bệnh nhân nhỏ tuổi mắc bệnh hiểm nghèo. Tiêu đề thể thao cũng theo cách này: “Messi chấn thương: Nghỉ 3 tuần, HLV Enrique lo sốt vó, CĐV xót thương”. Cách viết ấy còn xuống cả bài về người nổi tiếng: “Rò rỉ hình ảnh mới gây sốc về cựu Vương phi Thái Lan sau khi bị phế truất, khiến ai nấy đều xót thương”.[3] Bài về Lan Ngọc cũng vậy: “CĐM xót thương, sốt sắng hỏi han và động viên khi biết tình trạng sức khỏe hiện tại của Lan Ngọc”. Sáu tiêu đề ấy đủ cho thấy đây là cách viết quen thuộc trên mặt báo. Tra từ điển cũng ra cùng một kết quả. “Xót thương” có mặt trong hai bộ từ điển song ngữ; riêng Từ điển tiếng Việt của Hồ Ngọc Đức không có mục “sót thương”. Nói cách khác, chữ ấy không tồn tại như một đơn vị từ vựng, chỉ là sản phẩm của một lần viết lẫn. Chuyện còn rắc rối hơn ở chỗ nhiều người viết đúng trong câu này nhưng lại sai ở câu khác, cùng một bài. Lý do là họ không nhớ mặt chữ, chỉ nhớ âm. Viết nhanh một chút, âm gần giống ấy lại kéo tay sang chữ bên kia. Nhớ đúng một cặp như xót thương thôi chưa đủ; phải nhớ cả nhóm s và x thì mới viết đều tay. ## Xót thương nghĩa là gì Xót chỉ nỗi đau dâng lên khi chứng kiến một tình huống, sự việc nào đó. Ghép với thương, xót thương là động từ chỉ sự xót xa, thương cảm trước mất mát, đau khổ, bất hạnh của người khác. Nghĩa của nó vì thế nặng hơn thương đơn thuần: người nói như đã tận mắt nhìn thấy cảnh ấy và thấy nhói trong lòng. Đặt vào câu, từ này thường đứng sau “cảm thấy”, “đều”, “ai nấy đều”: “Mọi người đều cảm thấy xót thương cho nạn nhân và gia đình không may trong vụ hỏa hoạn vừa qua”. Nhìn thấy người mẹ vất vả lao động để nuôi con, người kể chuyện cũng thấy xót thương. Chữ ấy bộc lộ tâm trạng của một người, một nhóm người trước một cảnh cụ thể. Các từ đồng nghĩa gồm thương xót, thương cảm, cảm thương, xót xa, thương. Thương xót cũng là động từ bày tỏ sự thương cảm, xót xa cho nỗi bất hạnh và mất mát của người khác, chỉ khác xót thương ở trật tự hai tiếng. Câu đúng với thương xót: “Thương xót cho hoàn cảnh gia đình của cô bé, các nhà hảo tâm đã dành tặng đến Hoa một phần quà giá trị.” Vậy xót thương là gì trong đời sống? Đó là chữ người Việt dùng khi đứng trước một hoàn cảnh mình không cứu được, nhưng không thể quay đi. Nó là phản ứng của lòng trước cái đau của người khác, chứ chưa hẳn đã là một hành động giúp đỡ. Một điểm dễ nhầm nữa là sắc thái. Xót thương nghiêng về phía người nhìn, người chứng kiến; còn thương xót đôi khi được dùng như lời khuyên, lời nhắn nhủ với tập thể, như trong câu “mong thiên hạ thương xót”. Cùng là nỗi thương, nhưng một bên là cảm xúc dâng lên, một bên là lời cầu mong người khác cùng cảm xúc ấy. Ảnh minh họa được tạo bằng AI ![Một bà cụ tóc bạc ngồi quay lưng bên chiếc mâm gỗ có cơm, trà và rau trên chiếc ghế mây, ánh sáng chiều chiếu qua cửa mở](https://chucmungnammoi.com/covers/xot-thuong-hay-sot-thuong-minh-hoa-1-q1yrtv-1200x800.webp) *Một bà cụ tóc bạc ngồi quay lưng bên chiếc mâm gỗ có cơm, trà và rau trên chiếc ghế mây, ánh sáng chiều chiếu qua cửa mở.* ## Sót, sốt và xót Sót nghĩa là không hết tất cả, còn lại, thiếu đi một phần nào đó do sơ ý hoặc quên. Ghép sót với thương thì ra một cụm vô nghĩa, vì một chữ chỉ việc bỏ quên, còn chữ kia thuộc về tình cảm. Sốt lại là chuyện khác hẳn. Sốt thương hàn là một bệnh nhiễm khuẩn, có cách điều trị ở người lớn và cách phòng ngừa riêng. Dịch bệnh này từng khiến Mỹ cảnh báo công dân của mình ở Pakistan. Còn “lo sốt vó” là cụm từ báo chí dùng để nói về trạng thái nóng ruột, không phải tên bệnh. Một mặt chữ sốt, hai cách dùng: chỉ bệnh và chỉ sự lo lắng. Cả hai đều không dính gì tới xót. Vì thế khi viết câu cảm thán, chỉ cần tự hỏi: mình đang nói tới nỗi đau hay tới phần còn sót lại? Nếu là nỗi đau thì chữ đầu phải là xót. Còn nếu câu nói về việc bỏ quên, thiếu đi một phần, thì dùng sót, và khi ấy nó không đi với thương. *Ba chữ dễ lẫn và nghĩa khác nhau của chúng* | Chữ | Nghĩa | Ví dụ | | --- | --- | --- | | xót | đau lòng, thương tiếc | xót thương | | sót | còn lại, bỏ quên | bỏ sót | | sốt | tên bệnh, trạng thái nóng | sốt thương hàn | **Đọc thêm:** [Sót lại hay xót lại: từ nào chính xác?](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/sot-lai-hay-xot-lai) ## Vì sao hay viết nhầm Nguyên nhân chính nằm ở cách phát âm: x và s nghe gần nhau, nhiều người đọc lẫn hai âm này nên khi viết cũng lẫn. Ở nhiều vùng, người nói không phân biệt rõ x với s, thành ra tay viết theo thói quen phát âm. Tai nghe một đằng, tay viết một nẻo, chứ người viết không hề hiểu sai nghĩa của từ. Chuyện kéo dài một phần vì tiếng Việt chưa có chuẩn chính tả thống nhất; đã có giáo sư đề xuất phải có chuẩn chính tả tiếng Việt. Thiếu một mốc chung để tra, người viết không có chỗ đối chiếu nhanh, nên cứ theo cách viết mình quen tay. Thêm một lý do nữa: hai chữ cùng xuất hiện trong chuyện buồn. Câu đang kể một cảnh thương tâm thì cả hai mặt chữ xót, sót đều hiện lên trong đầu. Chữ nào quen tay hơn sẽ được viết ra trước, nên lỗi hay rơi đúng vào những câu cảm thán, nơi người viết không kịp đọc lại. Cũng phải kể tới thói quen trên mạng. Một bài đăng sai, người sau chép lại, lâu dần thành mặt chữ quen mắt. Người đọc gặp “sót thương” vài lần thì thấy nó cũng bình thường, không còn giật mình nữa. Đến lúc cần viết, cái mặt chữ sai ấy hiện ra trước. ![Hai chiếc bát sứ trắng đặt trên bàn gỗ, cạnh là ấm chén nhỏ và khăn vải gấp, ánh sáng ban mai chiếu từ cửa sổ](https://chucmungnammoi.com/covers/xot-thuong-hay-sot-thuong-minh-hoa-2-dsyqu6-1200x800.webp) *Hai chiếc bát sứ trắng đặt trên bàn gỗ, cạnh là ấm chén nhỏ và khăn vải gấp, ánh sáng ban mai chiếu từ cửa sổ.* ## Ví dụ câu đúng, câu sai Tám cặp dưới đây lấy cảnh quen thuộc trong nhà, ở chợ, ở lớp, ngày Tết. Mỗi cặp chỉ khác nhau một chữ ở đầu, đọc thành tiếng sẽ thấy câu bên trái xuôi tai, câu bên phải chỏng chơ ngay từ tiếng thứ hai. Cách dùng bảng này: che dòng sai lại, đọc dòng đúng, rồi tự viết lại một câu giống vậy bằng chuyện của mình. Nhớ mặt chữ bằng câu của chính mình thì nhớ lâu hơn nhớ quy tắc. - Đúng: “Bà ngoại xót thương đứa cháu mồ côi cả cha lẫn mẹ.”, Sai: “Bà ngoại sót thương đứa cháu mồ côi cả cha lẫn mẹ.” (sót → xót) - Đúng: “Cả xóm xót thương hoàn cảnh nhà chị phải nuôi ba đứa con nhỏ.”, Sai: “Cả xóm sót thương hoàn cảnh nhà chị…” (sót → xót) - Đúng: “Xem tin ấy, tôi xót thương cho người công nhân bị tai nạn.”, Sai: “Xem tin ấy, tôi sót thương cho người công nhân…” (sót → xót) - Đúng: “Sếp tôi tỏ ra xót thương khi nghe chuyện nhân viên mất mẹ.”, Sai: “Sếp tôi tỏ ra sót thương khi nghe chuyện nhân viên mất mẹ.” (sót → xót) - Đúng: “Cô giáo xót thương cậu học trò ngồi cuối lớp, áo chỉ có một chiếc.”, Sai: “Cô giáo sót thương cậu học trò…” (sót → xót) - Đúng: “Ngày Tết, nhìn cảnh người bán vé số dầm mưa, ai cũng xót thương.”, Sai: “Ngày Tết, nhìn cảnh người bán vé số dầm mưa, ai cũng sót thương.” (sót → xót) - Đúng: “Đọc bài về em nhỏ bán vé số, nhiều người xót thương và gửi quà.”, Sai: “Đọc bài về em nhỏ bán vé số, nhiều người sót thương và gửi quà.” (sót → xót) - Đúng: “Chị ấy xót thương con chó lạc bị bỏ đói ngoài đường.”, Sai: “Chị ấy sót thương con chó lạc bị bỏ đói ngoài đường.” (sót → xót) - Đúng: “Kiểm lại danh sách kẻo bỏ sót tên.”, Sai: “Kiểm lại danh sách kẻo bỏ xót tên.” (xót → sót) **Đọc thêm:** [Xót xa hay sót xa, sốt sa: từ nào chính xác?](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/xot-xa-hay-sot-sa) ## Mẹo nhớ để không nhầm Soi vào nghĩa trước hết: xót gắn với nỗi nhói trong lòng, nên câu nào nói tới nỗi đau, sự thương tiếc thì viết xót; còn sót là phần còn lại, bị bỏ quên. Thử đảo thành “thương xót”: nếu đảo được thì chữ đầu phải là xót. Tiếp theo là quy tắc vần: s không đi với các vần oa, oe, chỉ có x đi với các vần này. Nhờ vậy, những tiếng như xoè, xoay viết x, không viết s. Thứ ba là hiện tượng láy âm: chỉ x mới láy âm với âm đầu khác, s không có khả năng này. Ngoài ra còn nhóm quy tắc về nghĩa: tên các thức ăn và đồ dùng liên quan đến nấu nướng, ăn uống thường viết x, như xôi, xào; hầu hết danh từ còn lại viết s. Hai nhóm ngoại lệ cần nhớ: soát, soạn viết s; còn xe, xuồng tuy là danh từ nhưng lại viết x. Nắm các nhóm vần và hai nhóm ngoại lệ này là đủ để tự soát phần lớn câu có chữ s hay x. Cách thử cuối cùng, chậm mà chắc: đọc to câu mình vừa viết rồi thay chữ đầu bằng chữ kia, xem câu có còn nghĩa không. Với cặp này, đổi chữ đầu thành s là câu gãy ngay, vì sót không đi với thương. Phép thử này áp dụng được cho hầu hết cặp s và x. ![Một người phụ nữ lớn tuổi ngồi bên bàn gỗ, tay cầm và sắp những tấm thẻ trắng nhỏ](https://chucmungnammoi.com/covers/xot-thuong-hay-sot-thuong-minh-hoa-3-dialic-1200x800.webp) *Một phụ nữ lớn tuổi ngồi bên bàn gỗ, tay cầm những tấm thẻ trắng nhỏ, cạnh đó có tách trà và một quyển sổ, ánh sáng ban ngày chiếu qua cửa sổ gần chậu cây.* ## Cặp từ cùng nhóm Lỗi s và x cũng gặp ở nhiều cặp khác, mỗi cặp chỉ có một cách đúng. Điểm chung: chữ viết s thường chỉ phần bị bỏ ra, chữ viết x hay gắn với nỗi đau. Sai sót là từ đúng chính tả, còn sai xót là từ sai và không có nghĩa. Thiếu sót là từ đúng, còn thiếu xót là từ sai. Thương xót là từ đúng, còn thương sót là từ sai. Cặp xót xa, sót xa hay sốt sa cũng nằm trong nhóm này. Trước khi gửi một tin nhắn chia buồn hay đăng bài, dán câu vào [ô Kiểm tra chính tả](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/chinh-ta#kiem-tra) của nền tảng Chúc Mừng Năm Mới là cách kiểm nhanh nhất. Muốn tự phân biệt, đọc quy tắc [phân biệt s và x](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/chinh-ta#quy-tac-phan-biet-s-va-x); Chuyên mục Chính tả gom các cặp đã giải đáp. Bài viết thuộc [Góc đọc Xuân](https://chucmungnammoi.com/tap-chi) của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/). ## Câu hỏi thường gặp Sót hay xót? Hai chữ khác nghĩa hoàn toàn. Xót mang nghĩa đau đớn, thương tiếc; sót là phần còn lại do sơ ý hoặc quên. Chọn chữ nào là tùy câu nói tới nỗi đau hay tới phần dư ra. Giữa xót thương và sót thương, từ nào đúng? Chỉ “xót thương” đúng, “sót thương” sai và không có nghĩa. Các tiêu đề báo về hoàn cảnh khó khăn đều dùng cách thứ nhất. Viết “sót thương” có bị coi là sai chính tả không? Có, vì cụm ấy không có nghĩa. Người đọc vẫn hiểu ý người viết muốn nói gì, nhưng trong bài gửi đi thi, bài đăng bán hàng hay thư xin việc thì lỗi ấy bị tính là lỗi chính tả. “Xót thương” dùng trong hoàn cảnh nào? Thường là khi chứng kiến mất mát, đau khổ của người khác: một vụ hỏa hoạn, một gia cảnh khó khăn, một người bị tai nạn. Từ này đứng sau “cảm thấy”, “đều”, “ai nấy đều” nhiều hơn là đứng một mình. Có cách nào để không nhầm “xót thương” với “sót thương” nữa không? Nhớ nghĩa trước, nhớ vần sau: xót thuộc về nỗi đau, và s không đi với oa, oe. Khi cần chắc, tra ô kiểm tra chính tả rồi đọc lại cả câu một lượt. ## Nguồn tham khảo 1. [Xót thương cảnh bé gái 13 tuổi bế em 14 tháng tuổi đến trường](https://giadinh.suckhoedoisong.vn/xot-thuong-canh-be-gai-13-tuoi-be-em-14-thang-tuoi-den-truong-172201014175014581.htm) (giadinh.suckhoedoisong.vn) 2. [LD2000: Xót thương gia cảnh 2 nữ sinh khoa múa gặp tai nạn kinh hoàng](https://laodong.vn/tlv-canh-doi/ld2000-xot-thuong-gia-canh-2-nu-sinh-khoa-mua-gap-tai-nan-kinh-hoang-740490.ldo) (laodong.vn) 3. [Rò rỉ hình ảnh mới gây sốc về cựu Vương phi Thái Lan sau khi bị phế truất, khiến ai nấy đều xót thương](https://cafebiz.vn/ro-ri-hinh-anh-moi-gay-soc-ve-cuu-vuong-phi-thai-lan-sau-khi-bi-phe-truat-khien-ai-nay-deu-xot-thuong-20191119113155572.chn) (cafebiz.vn) 4. [Messi chấn thương: Nghỉ 3 tuần, HLV Enrique lo sốt vó, CĐV xót thương](https://baovinhlong.com.vn/the-thao/201609/messi-chan-thuong-nghi-3-tuan-hlv-enrique-lo-sot-vo-cdv-xot-thuong-2737420/) (baovinhlong.com.vn)