# Thời trang bền vững là gì các thương hiệu đang dẫn đầu? > Triển lãm “Hành trình thời trang xanh” tại Đại học London South Bank (Anh) từ 19-23/3/2024 thu hút hơn 1.000 khách, giới thiệu bộ sưu tập từ cây gai xanh của nhà thiết kế Lan Hương. - Bài gốc: - Chuyên mục: Phong cách - Tác giả: Ban Phong cách - Ngày đăng: 27/10/2026 - Chủ đề: Thời trang bền vững, Thương hiệu thời trang xanh, Vật liệu sinh học, Thời trang tuần hoàn, Đồ qua sử dụng, Tiêu dùng có ý thức - Thời gian đọc: 10 phút --- Thời trang bền vững là gì các thương hiệu đang dẫn đầu? Câu hỏi nghe như bài khảo sát, nhưng nó đang được trả lời bằng hành động. Triển lãm “Hành trình thời trang xanh” tại Đại học London South Bank (Anh) từ 19-23/3/2024 thu hút hơn 1.000 khách, giới thiệu bộ sưu tập may từ cây gai xanh của nhà thiết kế Lan Hương. Tiến sĩ Trần Mai Khanh, giảng viên LSBU, là người Việt Nam đầu tiên nhận tài trợ dự án từ Hiệp hội Nghiên cứu Marketing. Bà cho biết ngành công nghiệp thời trang tạo ra 8-10% lượng CO₂ trong bầu khí quyển.[3] Con số này nhiều hơn tổng lượng CO₂ từ các chuyến bay quốc tế và vận chuyển đường biển cộng lại.[3] Nhiều nhân viên văn phòng mở tủ đồ thì nhận ra phần lớn áo thun chỉ mặc vài lần rồi bỏ quên, và tự hỏi mình đang góp phần vào bức tranh nào. Câu hỏi ấy khiến thời trang bền vững, vốn từng là khẩu hiệu, giờ trở thành mối quan tâm cấp bách của chính phủ, nhãn hàng và người tiêu dùng. ## Thời trang bền vững là gì Thời trang bền vững là hướng đi giúp các thương hiệu làm sản phẩm thân thiện với môi trường, ưu tiên chất liệu an toàn, có khả năng phân hủy và tái chế được. Khái niệm này bao trùm cả chu trình: nguyên liệu được trồng hoặc thu hoạch bền vững, quy trình sản xuất không dùng hóa chất độc hại, người lao động được trả lương công bằng, thành phẩm dư thừa được tái chế. Một chiếc áo làm từ sợi dứa thay vì polyester, nhuộm bằng thuốc nhuộm thiên nhiên và may bởi công nhân được trả lương xứng đáng, đáp ứng đủ mọi tiêu chí trên. Phong trào này ra đời như phản ứng trước thời trang nhanh. Trước đây mỗi năm chỉ có hai mùa chính; nay có tới 52 mùa, xu hướng cập nhật gần như mỗi tuần, khiến người tiêu dùng mua nhiều hơn và vứt nhanh hơn.[1] Năm 2018, 17 triệu tấn chất thải dệt may được đưa tới bãi rác.[1] Chỉ 2,5 triệu tấn được tái chế, 3,2 triệu tấn đốt thu hồi năng lượng, còn 11,3 triệu tấn bị chôn lấp, cần hàng trăm năm mới phân hủy hết.[1] Ở Việt Nam, xu hướng này xuất hiện rõ từ năm 2016 với các bộ sưu tập và chiến dịch về rác thải thời trang, rồi dần lên các sàn diễn lớn như Vietnam International Fashion Week. **Đọc thêm:** [Tên các bộ sưu tập thời trang tái chế nổi tiếng Việt và thế giới](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/ten-cac-bo-suu-tap-thoi-trang-tai) ## Vì sao ngành may cần thay đổi UNEP cho biết ngành công nghiệp thời trang tiêu thụ nước nhiều thứ hai trên thế giới và chiếm 8-10% lượng khí carbon phát thải, nhiều hơn so với máy bay và tàu thủy cộng lại. UNCTAD ước tính ngành này dùng khoảng 93 tỷ m³ nước mỗi năm, đủ cho nhu cầu của 5 triệu người. Mỗi năm, nửa triệu tấn vi sợi tương đương 3 triệu thùng dầu bị đổ xuống biển. Một chiếc áo thun cotton của thời trang nhanh cần tới 2.650 lít nước; 20% lượng nước ô nhiễm toàn cầu xuất phát từ khâu nhuộm dệt. Bông chỉ chiếm 2,4% đất nông nghiệp nhưng tiêu thụ 10% hóa chất nông nghiệp và 25% thuốc trừ sâu.[1] Để lấy đất trồng bông, 70 triệu cây rừng đã bị đốn hạ.[1] Sản xuất nilon tạo ra nitrogen dioxide, khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh hơn CO₂ tới 300 lần.[1] Riêng ngành thời trang nhanh thải khoảng 1,2 tỷ tấn carbon.[1] Hạt vi nhựa từ sợi polyester không phân hủy sinh học và xâm lấn chuỗi thức ăn của người. Một chiếc túi bóng có thể mất từ hàng trăm đến hàng nghìn năm mới phân hủy hết, nên các thương hiệu đang chuyển sang túi giấy hoặc túi vải. ![Sân nhỏ giữa hai bức tường với dây phơi căng ngang, vài chiếc áo thun trắng và be đang phơi, bên dưới là chậu cây xanh](https://chucmungnammoi.com/covers/thoi-trang-ben-vung-la-gi-minh-hoa-1-ltl42x-1200x800.webp) *Ảnh minh họa* ## Những cái tên đi đầu thế giới Phần sau của câu hỏi mở đầu, các thương hiệu đang dẫn đầu, có những cái tên sau. Patagonia, thành lập từ thập niên 1970, duy trì chương trình “1% cho Hành tinh” từ năm 1985: mỗi năm góp 1% doanh thu cho các tổ chức bảo vệ môi trường. Stella McCartney là hãng xa xỉ duy nhất không dùng da động vật, lông vũ hay lông thú kể từ khi thành lập. Gucci công bố chiến lược bền vững 10 năm vào 2015, mục tiêu giảm 50% khí nhà kính và truy xuất 100% nguyên liệu thô vào 2025. Giai đoạn 2018-2021, hãng đã đạt mức trung hòa carbon đáng kể trong cả hoạt động lẫn toàn chuỗi cung ứng. Hermès cung cấp dịch vụ sửa chữa, phục hồi để bảo đảm độ bền của sản phẩm. Burberry là thương hiệu xa xỉ đầu tiên được SBTi chấp thuận mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2022. Năm 2020, hãng ra mắt ReBurberry Edit gồm 26 kiểu dáng từ nylon dầu thầu dầu và polyester tái chế từ chai nhựa. Prada mua lại xưởng da Conceria Superior ở Tuscany và đầu tư năng lượng tái tạo: hơn 65% điện toàn cầu của hãng đến từ nguồn tái tạo. Chuỗi cung ứng ngắn giúp hãng kiểm soát chất lượng và truy xuất nguyên liệu tốt hơn. The Fashion Pact, tổ chức phi lợi nhuận gồm 160 thương hiệu, cam kết phát thải carbon ròng bằng 0 vào năm 2050, đặt mục tiêu 50% năng lượng tái tạo vào 2025 và 100% vào 2030. **Đọc thêm:** [Cách làm thời trang tái chế bằng giấy báo từ 15 tờ báo cũ](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/cach-lam-thoi-trang-tai-che-bang-giay) ## Chất liệu mới và hướng đi tuần hoàn Sợi dứa Pina Lina nhẹ, thoáng khí, chống tia UV, khử mùi và hoàn toàn phân hủy sinh học.[4] Sản xuất 1 tấn sợi dứa cần 60 tấn lá tươi nhưng tiêu thụ điện và nước thấp hơn sợi tổng hợp truyền thống.[4] Việt Nam đã ra mắt sợi dứa Aninas, hợp tác giữa Ecofa Việt Nam và Bảo Lân Textile, lần đầu tiên làm chủ quy trình sản xuất sợi dứa quy mô lớn từ lá dứa bỏ đi sau thu hoạch.[4] Sinh viên Nguyễn Thị Thanh Vân (Đại học Trà Vinh) nghiên cứu “da xoài” từ vỏ xoài, đạt tiêu chí “3 không”: không rác thải, không nước thải, không khí thải.[4] Chất liệu này đã được các công ty trong nước và quốc tế đặt hàng.[4] Công ty Modern Synthesis (Anh) phát triển Nanocellulose, vật liệu sinh học từ lên men vi khuẩn và chất thải trái cây.[2] Sợi này bền gấp 8 lần thép và cứng hơn sợi Kevlar.[2] Seiko Epson (Nhật Bản) dự kiến mở doanh nghiệp tái chế quần áo dựa trên công nghệ tái chế giấy.[2] Công nghệ hiện nay thu hồi hơn 50% sợi, hướng tới mục tiêu 100%.[2] Zara cam kết 100% hàng may mặc làm từ vật liệu tái chế hoặc bền vững hơn như cotton, lanh, polyester vào năm 2025.[2] Uniqlo có bộ sưu tập “Dry-Ex” tái chế chai nhựa, giảm 99% lượng nước trong quá trình giặt.[2] Thị trường đồ cũ toàn cầu đã tăng gấp bốn lần kể từ năm 2017 và dự kiến đạt 351 tỷ USD vào năm 2027, gần gấp đôi mức 177 tỷ USD năm trước đó, nhờ nhu cầu của thế hệ trẻ. ![Bó lá dứa xanh đặt trên bàn gỗ cũ cạnh xơ sợi trắng, một mảnh vải dệt thô và áo vải gấp gọn, giỏ tre mờ phía sau gần cửa sổ](https://chucmungnammoi.com/covers/thoi-trang-ben-vung-la-gi-minh-hoa-2-zs4xyv-1200x800.webp) *Ảnh minh họa* ## Bước xây thương hiệu xanh Muốn xây thương hiệu thời trang bền vững, trước hết cần chọn nguyên liệu thiên nhiên như sợi len, tơ tằm, sợi tre, cotton; với vật liệu động vật chỉ thu hoạch nhân đạo như lông cừu, lông dê. Thứ hai, áp dụng quy trình sản xuất xanh: không dùng hóa chất mạnh như thuốc nhuộm công nghiệp, thay bằng thuốc nhuộm nguồn gốc thiên nhiên. Thứ ba, rác thải nhà máy phải được xử lý trước khi thải ra môi trường. Thứ tư, tái chế thành phẩm dư thừa thay vì tiêu hủy. Cuối cùng, bảo đảm người lao động được trả lương và phúc lợi xứng đáng. Chương trình đào tạo hành động khí hậu cho ngành thời trang (CAT) do GIZ (Đức) phát triển từ năm 2020.[5] Giai đoạn 2022-2023, CAT nâng cấp thành khóa chuyên sâu về năng lượng hiệu quả, thu hút 5 thương hiệu nổi tiếng (Lululemon, Fast Retailing, On-running, H&M, Fenix Outdoor) và 35 doanh nghiệp dệt may trong nước. ## Mặc sao cho bền Nếu mặc một chiếc áo 50 lần thay vì chỉ 5 lần, chúng ta có thể giảm phát thải khí carbon đến 400%.[1] Một sinh viên giới hạn tủ đồ ở vài món chất lượng tốt, mặc đi mặc lại nhiều năm, đang làm được nhiều hơn một đợt mua sắm “xanh” bất kỳ. Chọn chất liệu cũng là cách giảm tải. Thời gian phân hủy của các loại vải: áo thun viscose 1-6 tuần, áo vest linen 2 tuần, vớ cotton 1 tuần-5 tháng, áo khoác denim 10-20 tháng, áo len 1-5 năm, cà vạt nilon 30-40 năm, túi da 50 năm, váy polyester hơn 200 năm. Biết được các con số này, người tiêu dùng có thể ưu tiên vật liệu phân hủy nhanh hơn. Người tiêu dùng còn có thể cho quần áo không dùng nữa một vòng đời mới bằng cách ủng hộ người khó khăn. Thời trang tuần hoàn, ưu tiên tái sử dụng và tái chế, đang trở thành hướng đi rõ nhất của thị trường.[2] Thị trường cũng đang tự trả lời câu hỏi thời trang bền vững là gì các thương hiệu đang dẫn đầu. Theo Fashion Magazine, 73% khách hàng Millennials sẵn sàng chi trả cao hơn cho sản phẩm từ thương hiệu thời trang bền vững.[2] Báo cáo Coherent Market Insights định giá thị trường này 7,8 tỷ USD năm 2023 và dự đoán lên 33,05 tỷ USD vào năm 2030, tăng trưởng kép 22,9% mỗi năm. Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/). ## Nguồn tham khảo 1. [Vì sao cần phát triển thời trang bền vững?](https://vtv.vn/doi-song/vi-sao-can-phat-trien-thoi-trang-ben-vung-20220219174232557.htm) (vtv.vn) 2. [Thị trường thời trang bền vững sẽ tập trung vào các vật liệu mới](https://vneconomy.vn/thi-truong-thoi-trang-ben-vung-se-tap-trung-vao-cac-vat-lieu-moi.htm) (vneconomy.vn) 3. [Tiến sĩ Việt Nam đưa thời trang bền vững đến Anh](https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/tien-si-viet-nam-dua-thoi-trang-ben-vung-den-anh-363634.html) (vietnam.vnanet.vn) 4. [Sợi sinh thái mở lối cho ngành công nghiệp thời trang bền vững](https://moit.gov.vn/phat-trien-ben-vung/soi-sinh-thai-mo-loi-cho-nganh-cong-nghiep-thoi-trang-ben-vung.html) (moit.gov.vn) 5. [Tăng hiệu suất năng lượng giúp giảm phát thải trong ngành thời trang](https://moit.gov.vn/phat-trien-ben-vung/tang-hieu-suat-nang-luong-giup-giam-phat-thai-trong-nganh-thoi-trang.html) (moit.gov.vn)