# Tết trồng cây từ lời Bác Hồ phát động và ý nghĩa

> Vì sao cứ đầu xuân, từ lãnh đạo cấp cao đến học sinh, sinh viên cả nước lại cùng ra quân trồng cây? Phong tục này do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động ngày 28/11/1959, nay tiếp nối qua phong trào Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ.

- Bài gốc: <https://chucmungnammoi.com/tap-chi/tet-trong-cay>
- Chuyên mục: Nhà & đời sống
- Tác giả: Ban Nhà & đời sống
- Ngày đăng: 25/10/2026
- Chủ đề: Tết trồng cây, Lịch sử tết trồng cây, Bác Hồ trồng cây
- Thời gian đọc: 12 phút

---

Cứ độ xuân về, khắp các tỉnh thành lại rộn rịp những buổi ra quân trồng cây: lãnh đạo Nhà nước xuống tận huyện cầm xẻng, thầy trò trường học đào hố trước sân, công an xã nhận chăm sóc cây xanh trên tuyến đường vào khu di tích. Phong tục ấy có từ bao giờ, và vì sao lại gắn chặt với dịp Tết đến vậy?

Câu trả lời nằm ở một mốc thời gian cụ thể: ngày 28/11/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động Tết trồng cây, kêu gọi toàn dân trồng cây gây rừng để bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Từ đó, phong trào “đời đời nhớ ơn Bác Hồ” được tổ chức hằng năm vào đầu xuân khắp cả nước, thường có lãnh đạo Đảng và Nhà nước cấp cao trực tiếp dự lễ phát động.[1] Sáng 5/2 (mùng 8 Tết Ất Tỵ) năm 2025, Chủ tịch nước Lương Cường đã dự lễ phát động tại huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn.[1] Xuân Ất Tỵ cũng tròn 66 năm ngày Bác phát động phong trào; Bộ Tài nguyên và Môi trường nhân dịp này nhắc mọi thế hệ khẩn trương trồng cây, trồng rừng để giữ đất, cải thiện môi trường và chất lượng sống.

## Tết trồng cây: gốc tích phong tục và lời Bác phát động

Trước khi có lời phát động của Bác, cây cối vốn đã chiếm chỗ thiêng liêng trong ngày Tết của người Việt. Ngày xưa, cứ độ Tết đến, các gia đình trồng cây nêu trước sân để trừ quỷ và đón năm mới; [Tết Nguyên Đán](https://chucmungnammoi.com/tet-nguyen-dan) vốn là lễ hội tôn vinh cây lúa, cảm tạ trời đất vì mùa màng bội thu. Sắm cây cảnh trước Tết cũng là việc không thể thiếu: người Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chọn đào, quất, người Nam Trung Bộ và Nam Bộ chọn mai cùng dưa hấu.

Thử hình dung một gia đình nhà ống ở phố xưa, mùng Tết dựng cây nêu trước sân; đến nay, đầu xuân ấy chuyển thành việc cả nhà cùng trồng thêm một cây ăn quả trước ngõ. Gốc gác văn hóa ấy chính là mảnh đất để phong trào mới nảy mầm.

Đến những năm 1950, đất nước bước vào giai đoạn khôi phục sau chiến tranh, nhu cầu bảo vệ và phát triển lâm nghiệp trở nên cấp bách. Ngày 28/11/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động phong trào trên cả nước. Việc chọn dịp xuân không phải ngẫu nhiên. Tiết trời đầu năm ấm áp, ôn hòa, cây mới trồng dễ bén rễ và sinh trưởng tốt.[3]

Lời dạy của Bác về trồng cây đã quen thuộc với nhiều thế hệ: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Bác còn có câu thơ: “Mùa xuân là Tết trồng cây / Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”.[3] Hai câu ấy biến việc trồng cây thành một phong tục mới, gắn liền với ngày Tết cổ truyền của dân tộc.[3]

Ít ai để ý rằng Bác còn đặt cho phong trào này những con số rất cụ thể. Người tính: mỗi Tết trồng được độ 15 triệu cây; tính đến năm 1965, năm cuối của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, cả nước sẽ có 90 triệu cây, từ cây ăn quả, cây hoa đến cây làm cột nhà. Trong khoảng mươi năm, phong cảnh nước nhà sẽ tươi đẹp hơn, khí hậu điều hòa hơn, gỗ đầy đủ hơn. Theo cách nhìn của Bác, đây là một kế hoạch kinh tế chứ không phải hoạt động phong trào suông.

Bác viết bài “Tết trồng cây” đăng Báo Nhân Dân số 5411, ngày 5/2/1969, trang 1, ký bút danh T.L., sau này được đưa vào Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 15. Trong bài, Người dẫn báo cáo của Tổng cục Lâm nghiệp: nhân dân đã trồng hàng chục vạn héc-ta cây các loại trên đồi, bãi, vườn, hai bên đường, trên bờ mương máng.[8]

Bác nêu ví dụ xã Đô Lương ở Nghệ An: từ năm 1964 hợp bảy hợp tác xã nhỏ thành ba hợp tác xã lớn, quản lý và bảo vệ tốt 270 héc-ta rừng, hằng năm bán cho Nhà nước 1.100 mét khối gỗ và 1.000 mét khối củi. Thu nhập của hợp tác xã tăng từ 16.250 đồng năm 1965 lên 50.240 đồng năm 1967.[8] Tăng hơn ba lần chỉ trong hai năm, đủ thấy lợi ích thực của trồng cây gây rừng.

Trong bài ấy, Bác khẳng định ngày hội đầu xuân chỉ là điểm khởi đầu; việc trồng cây phải kéo dài suốt năm và đã thành một lệ đẹp của nhân dân ta. Đồng bào ai cũng hiểu, theo lời Bác, rằng trồng cây gây rừng có ích lợi to lớn cho kinh tế và quốc phòng.[8] Bản thân Người không đứng ngoài phong trào. Báo chí năm nào cũng có bài của Người về công việc này; Người còn trực tiếp đến các địa phương cầm xẻng trồng cây, trò chuyện với nhân dân và theo sát diễn biến phong trào.

## Ý nghĩa thiết thực và cách duy trì

Ý nghĩa của Tết trồng cây trước hết nằm ở lợi ích kinh tế và môi trường. Cây xanh điều hòa không khí, chống lũ, bảo vệ đất đai, tạo bầu không khí trong lành và mang lại lợi ích cho phát triển kinh tế - xã hội.[3] Trồng cây còn làm đẹp cảnh quan, tôn thêm vẻ đẹp của nơi ở.[3] Trong thời kỳ chống chiến tranh phá hoại của Mỹ, phong trào càng phát triển và hướng vào những yêu cầu thiết thực: lấy gỗ, cây ăn quả, cây chắn gió, bảo vệ đê, chống xói mòn, chống cát bay.[8]

Ngày hội đầu xuân còn gắn với sự nghiệp trồng người. Cây xanh lớn lên cần được chăm sóc cẩn thận, giống như con người thành tài cần môi trường giáo dục tận tâm và người thầy tận tụy.[2] Ngày 21/10/1964, đến thăm Trường Sư phạm Hà Nội, Bác yêu cầu phải có kế hoạch và “trồng cây nào thì phải chăm bón cho tốt cây đó”, hơn là tham trồng nhiều mà kết quả ít.[4]

Để phong trào không lụi tàn, Bác giao cho thanh niên làm chủ lực, kết hợp với các cụ cao tuổi và các cháu thiếu nhi. Người nhấn mạnh kinh nghiệm trong bài Xuân 1969: mọi người đều nên tham gia, các cụ phụ lão có tổ chức là chỗ dựa vững chắc, còn các cháu thiếu nhi góp phần không nhỏ. Người khen các cụ ngoài 70, 80 tuổi lập ra những đội “bạch đầu quân” trồng cây gây rừng.

Bài ấy cũng nêu tên những tấm gương: Anh hùng trồng cây Nguyễn Văn Tần (Vĩnh Phú), cụ Nguyễn Văn Quắc 74 tuổi (Ninh Bình), ông Hoàng Đông Hán (Quảng Ninh), cụ Sùng Chín Tín (Hà Giang), và cụ Nông Quảng Liêm (Lạng Sơn) tự tay trồng được 3.500 cây trên đồi trọc.[8] Bản thân Bác luôn gương mẫu: những cây đa tự tay Người trồng ở công viên Thống Nhất, xã Đông Hội (Đông Anh), xã Vật Lại (Ba Vì) đến nay đã thành cổ thụ.[4]

Hơn sáu thập kỷ sau, phong tục ấy vẫn được giữ, nay gắn với chương trình trồng mới 1 tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 mà Thủ tướng Chính phủ phát động, mang chủ đề “Vì một Việt Nam xanh”.[1] Lãnh đạo cấp cao dự lễ phát động hằng năm: ngoài Chủ tịch nước Lương Cường tại Lạng Sơn, trước đó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dự lễ ra quân mừng Xuân Kỷ Hợi 2019 tại Hòa Bình.[1] Tổng Bí thư Tô Lâm căn dặn công tác tuyên truyền phải cụ thể, sinh động, thiết thực để đông đảo nhân dân hiểu mục đích, ý nghĩa của phong trào.[1] Thủ tướng yêu cầu thực hiện thiết thực, hiệu quả, không phô trương hình thức.[1]

Các địa phương hưởng ứng bằng những con số cụ thể. Bắc Kạn hiện có hơn 100.000 ha rừng trồng, độ che phủ rừng hơn 73,4%, là một trong những điểm sáng của cả nước về trồng rừng và phát triển kinh tế từ rừng.[5] Yên Bái ngay ngày đầu ra quân trồng 610 ha, vượt 169% kế hoạch, cả năm 2025 phấn đấu trồng 15.500 ha rừng các loại. Vĩnh Phúc đặt mục tiêu hơn 737.000 cây phân tán cùng hơn 600 ha rừng tập trung, giữ độ che phủ rừng 25%.[5]

Ở cơ sở, phong trào hiện diện ở mọi nơi. Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh tổ chức lễ phát động Xuân Quý Mão 2023, thầy trò trồng gần 100 cây thân gỗ cùng nhiều cây thân mềm, cây hoa quanh sân vận động. Quận Ba Đình (Hà Nội) phát động tại trường THCS Thành Công để giáo dục ý nghĩa phong trào cho học sinh; riêng năm 2022 quận trồng mới 60 cây xanh cho các trường học, khu dân cư, khu tập thể, đến nay đạt 186,5% chỉ tiêu trồng mới cây xanh theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận nhiệm kỳ 2020-2025.

Doanh nghiệp và lực lượng công an cũng vào cuộc. Ngày 24/02/2022, Công ty Nhiệt điện Mông Dương tổ chức Tết trồng cây Xuân Nhâm Dần, trồng 870 cây xanh quanh nhà máy ở TP. Cẩm Phả, Quảng Ninh.[1] Công an xã Nghĩa Khánh (Nghệ An) nhận trồng và chăm sóc 100 cây xanh trên tuyến đường vào Khu di tích Hang Rú Ấm.[6]

Với người ở căn hộ, nhà phố, trồng thêm một chậu cây trên ban công hay trước ngõ cũng là cách hưởng ứng thiết thực nhất.

![Một người phụ nữ quỳ trên đất vườn, hai tay vun đất quanh gốc một cây non](https://chucmungnammoi.com/covers/tet-trong-cay-minh-hoa-1-k4xmke-1200x800.webp)

*Ảnh minh họa*

## Hiểu lầm hay gặp

Hiểu lầm đầu tiên là coi phong trào này chỉ là việc làm một đợt, một năm. Bác Hồ từng chỉ rõ: “Có nơi nhầm cho rằng Tết trồng cây chỉ một đợt và một năm thôi; chứ không hiểu rằng Tết trồng cây cũng là một kế hoạch kinh tế lâu dài và liên tục”. Người cũng nêu điều kiện để phong trào phát triển tốt: cấp ủy trực tiếp lãnh đạo, có kế hoạch đầy đủ về hạt giống, vườn ươm, kiểm tra cẩn thận, khéo động viên quần chúng và dựa vào lực lượng phụ lão cùng thanh niên, nhi đồng.

Hiểu lầm thứ hai là trồng nhiều càng tốt, bỏ qua khâu chăm sóc. Bác nói chuyện với cán bộ và Nhân dân tỉnh Nam Định (trước khi sáp nhập vào Ninh Bình), nhận xét từ Tết đến nay tỉnh trồng được mười sáu vạn cây nhưng vì chăm sóc kém mà cây chết rất nhiều. Thái Nguyên là bài học đáng nhớ hơn: theo Người, ở đây gần như xoan trồng xuống rồi mất sạch, hơn hai vạn cây bị cán bộ và công nhân khu gang thép đốt cháy. Nguyên tắc “trồng cây nào thì phải chăm bón cho tốt cây đó” vì thế mới quan trọng hơn cả số lượng.

Một thắc mắc thường gặp là ngày hội này rơi vào mùng mấy Tết. Thực tế chưa có quy định ngày cụ thể bắt buộc; các phong trào được phát động và ra quân chung trong dịp đầu xuân sau Tết Nguyên đán, mỗi nơi một lịch khác nhau.

Nhìn lại lịch sử Tết trồng cây, tư tưởng của Bác còn được kế thừa trong các văn kiện Đảng. Đại hội XI năm 2011 yêu cầu ngăn chặn có hiệu quả nạn phá rừng, cháy rừng; Đại hội XII năm 2016 nêu phát triển kinh tế - xã hội đi đôi với bảo vệ môi trường; Đại hội XIII năm 2021 gắn bảo vệ môi trường trong mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội. Con đường Bác vạch ra từ 1959 vì thế vẫn đang đi tiếp.

Điều đáng nhớ nhất có lẽ là lời thi đua Bác kết lại bài đăng báo năm 1969: “Năm nay, chúng ta thi đua trồng cây cho thật tốt, phải bảo đảm trồng cây nào tốt cây ấy, tổ chức một Tết trồng cây quyết thắng giặc Mỹ xâm lược”.

Trồng một cây rồi chăm cho cây ấy sống, đó là cách thiết thực nhất để đất nước “càng ngày càng xuân”.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/).

## Nguồn tham khảo

1. [Tết trồng cây](https://vietnamnet.vn/tet-trong-cay-tag55185263695398112.html) (vietnamnet.vn)
2. [Tết trồng cây 2023](https://www.qui.edu.vn/vi/news/Tin-tuc-va-su-kien/tet-trong-cay-2023-3039.html) (qui.edu.vn)
3. [Tết trồng cây bắt nguồn từ đâu và ý nghĩa là gì](https://billgatesschool.edu.vn/tin-tuc/trang-giao-vien-th/tet-trong-cay.html) (billgatesschool.edu.vn)
4. [Mùa xuân là Tết trồng cây!](https://ct.qdnd.vn/su-viec-va-suy-ngam/mua-xuan-la-tet-trong-cay-532791) (ct.qdnd.vn)
5. [Các địa phương phát động Tết trồng cây Xuân Ất Tỵ 2025](https://nhandan.vn/cac-dia-phuong-phat-dong-tet-trong-cay-post858681.html) (nhandan.vn)
6. [Công an xã Nghĩa Khánh hưởng ứng "Tết trồng cây - Đời đời nhớ ơn Bác Hồ"](https://congan.nghean.gov.vn/thong-tin-chuyen-de/cong-an-xa/202603/cong-an-xa-nghia-khanh-huong-ung-tet-trong-cay-doi-doi-nho-on-bac-ho-1054960/) (congan.nghean.gov.vn)
7. [Giáo dục ý nghĩa Tết trồng cây cho học sinh quận Ba Đình (Hà Nội)](https://giaoducthoidai.vn/giao-duc-y-nghia-tet-trong-cay-cho-hoc-sinh-quan-ba-dinh-ha-noi-post624249.html) (giaoducthoidai.vn)
8. [Bài viết "Tết trồng cây" của Chủ tịch Hồ Chí Minh](https://chicuccntyhcm.gov.vn/new/2025/03/21/Bai-viet-Tet-trong-cay-cua-Chu-tich-Ho-Chi-Minh.aspx) (chicuccntyhcm.gov.vn)