Nhà & đời sống
Bớt đồ, giữ màu dịu cho giấc ngủ ngon theo phong cách phòng ngủ hiện đại
Nhiều người nghĩ phòng ngủ hiện đại là phải đầy đồ đẹp, sơn màu nổi, càng trang trí càng sang, nhưng phong cách này lại làm ngược lại: bớt đồ, giữ đường nét gọn và màu dịu. Nghiên cứu về ánh sáng còn cho thấy đèn và màu ảnh hưởng trực tiếp tới thời gian vào ngủ.
Một căn phòng dọn hết đồ lặt vặt, chỉ còn chiếc giường, chiếc tủ và một mảng tường màu dịu, nhìn vào đã thấy dễ chịu. Nó nhàn hơn hẳn căn phòng treo đầy tranh, chất đầy gối và đồ trang trí. Đó chính là tinh thần của phong cách phòng ngủ hiện đại: làm ngược với suy nghĩ càng thêm đồ càng sang.
Vì sao bớt đồ lại giúp ngủ ngon hơn? Câu trả lời nằm ở đôi mắt và bộ não. Khi ánh sáng tắt, mắt không còn phải xử lý hàng chục chi tiết quanh phòng, tâm trí dễ lắng xuống, giấc ngủ đến nhanh hơn.
Không gian thoáng, ít chi tiết, màu sắc dịu là ba yếu tố mà mọi mẫu phòng ngủ hiện đại đều hướng tới. Bài này sẽ đi từng bước để bạn tự làm được.
Phong cách hiện đại là gì
Phong cách hiện đại là trào lưu thiết kế xuất hiện vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, sinh ra như một phản ứng với lối trang trí cổ điển cầu kỳ, nhiều hoa văn và đường cong. Người theo trào lưu này bỏ phần rườm rà, giữ đường nét đơn giản, đề cao công năng và không gian mở. Họ coi trọng chính đặc tính của vật liệu như bê tông, kính, thép thay vì che đậy chúng bằng lớp trang trí.
Đưa vào phòng ngủ, phong cách này hiện lên rất rõ: hình khối cơ bản như chữ nhật, hộp; bố cục phi đối xứng; gam màu trung tính hoặc đơn sắc; khai thác tối đa ánh sáng tự nhiên. Phòng ngủ hiện đại đặc trưng bởi sự tối giản và gọn gàng: loại bỏ đồ đạc không cần thiết, sắp xếp ngăn nắp, dùng giải pháp lưu trữ thông minh để không gian thoáng đãng, thư thái. Đồ dùng nên chọn dáng thẳng, bàn ghế giường tủ đều theo đường thẳng, khác hẳn đường cong mềm mại của phong cách cổ điển. Vật liệu gỗ cho sàn và trần chọn loại bằng phẳng, không gồ ghề.
Một mẫu phòng ngủ hiện đại tiện nghi ngày nay còn có thêm lớp công nghệ: thiết bị điều khiển thông minh, ánh sáng tự động, quạt trần thông minh giúp chỉnh không gian ngủ theo ý muốn. Không gian mở, rộng rãi cho cảm giác thoáng đãng và di chuyển tự do. Về màu sắc, tông gỗ óc chó làm chủ đạo, kết hợp sàn gỗ sáng và thảm sáng, tạo nên không gian ấn tượng, vừa sang vừa ấm.
Thế nên một căn phòng chuyển sang phong cách hiện đại thường bắt đầu từ việc bớt chứ không phải thêm. Cách làm này hợp với mọi loại hình nhà ở, từ chung cư, nhà phố đến biệt thự, nhà vườn, nhờ tính linh hoạt của phong cách. Ở nhà thuê, người ở càng có lợi: đồ ít thì dễ dọn, dễ chuyển đi, không phải sửa gì vào tường. Ở nhà ống hẹp, nguyên tắc bớt đồ còn quan trọng hơn nữa, vì mỗi mét vuông sàn trống đều góp phần làm phòng thấy rộng.
Điều cần nhớ: hiện đại không có nghĩa lạnh lùng.
Phòng ngủ hiện đại vẫn dùng màu sắc dịu nhẹ, ánh sáng mềm mại để tạo cảm giác thư giãn, an yên. Đường nét thẳng gọn chỉ là khung, chất ấm đến từ màu gỗ, vải và ánh sáng. Một phòng toàn kính thép mà thiếu màu gỗ sẽ giống phòng khách sạn hơn là nơi để về mỗi tối.
Phối màu theo quy tắc 60-30-10
Màu sắc là phần dễ thấy nhất của phong cách phòng ngủ hiện đại, và cũng là phần dễ làm sai nhất. Nguyên tắc phối màu hiện đại là quy tắc 60-30-10: 60% diện tích cho màu chủ đạo, 30% cho màu phụ, 10% cho màu nhấn; đồng thời tối giản số lượng màu, ưu tiên độ tương phản nhẹ và chuyển sắc mềm.
Áp vào một phòng cụ thể thì thế này: tường, trần và rèm chiếm phần 60, thường là trắng, be hoặc xám nhạt. Tủ, giường, thảm chiếm 30, có thể là gỗ óc chó hoặc xám đậm. Phần 10 còn lại là điểm nhấn. Màu nhấn trong phong cách hiện đại thường là đen, xám đậm, xanh navy, xanh than, nâu trầm hoặc màu xi măng, những gam sắc độ trầm, ít bão hòa, dùng cho một mảng tường hoặc khu vực chức năng để tạo phân vùng.
Trường hợp giả định dễ hình dung: phòng 12 m² sơn trắng làm chủ đạo, tủ gỗ óc chó làm màu phụ, một mảng tường đầu giường sơn xanh than làm 10% màu nhấn. Phòng không cần một món đồ trang trí nào mà vẫn có chiều sâu, vì chính mảng màu đậm đã đóng vai trò điểm nhấn.
Với phòng ngủ nhỏ, cách chọn màu còn quan trọng hơn: nên sơn tường màu sáng và nhẹ như trắng, be, xám để mở rộng không gian; ga giường, chăn, thảm chọn màu trung tính để tăng vẻ êm dịu. Tông trắng kết hợp tranh treo tường, đèn ngủ, thảm trải sàn giúp phòng tao nhã và có điểm nhấn; thêm xám, nâu thì ấm áp hơn. Ai thích gam sang trọng có thể dùng xám, nâu, đen, nhưng cần tinh tế vì đây là những gam trầm, dễ làm phòng tối. Một bộ chăn ga màu hồng hay đệm trắng, thảm sáng sẽ giúp giảm sự đơn điệu.
Ngoài sơn tường, màu dịu nhẹ và ấm áp vẫn là lựa chọn an toàn cho không gian nghỉ ngơi, giúp tâm trạng thoải mái hơn. Còn một cách rẻ mà hiệu quả để đổi màu: thay rèm cửa. Chỉ thay rèm thôi cũng đủ làm căn phòng khác hẳn, và khi thay nên chú ý cả thanh kéo rèm cho đồng bộ.1
Bố trí giường và công năng
Giường là món nội thất phòng ngủ chiếm nhiều diện tích nhất, nên chọn đúng cỡ ngay từ đầu sẽ đỡ phải sửa về sau. Giường đơn tiêu chuẩn rộng 1,2 m, dao động 0,8-1,4 m, dài 1,9-2,0 m, cỡ thông dụng 1200×1900 mm. Giường đôi tiêu chuẩn rộng 1,8 m, dao động 1,6-2,2 m, dài 2,0 m, với các cỡ Queen 1600×2000 mm, King 1800×2000 mm, Super King 2200×2000 mm hoặc 2000×2000 mm. Giường trẻ em trung bình khoảng 120×200 cm; giường tầng chuẩn tổng chiều dài 2 m, khoảng cách giữa hai tầng khoảng 150 cm, chiều cao mỗi tầng 30-35 cm.
Kê giường cũng có quy tắc riêng: đặt ở nơi thoáng mát, có khoảng trống hai bên, và nên dành khoảng trống ở ba phía giường, không trang trí quá nhiều đồ xung quanh, để giấc ngủ ngon hơn và bình yên hơn. Quy tắc chung cho toàn phòng là chọn nội thất đúng kích cỡ với không gian có sẵn. Nếu đồ nội thất đã chiếm quá nhiều diện tích sàn thì chỉ thêm một món hoặc chọn thiết kế nhỏ.2
Phần diện tích còn lại nên giao cho các giải pháp lưu trữ thông minh: tủ quần áo âm tường, giường có hộc kéo, kệ sách gắn tường; sắp xếp đồ đạc khoa học, phân loại và để mọi thứ đúng chỗ. Tủ quần áo âm tường với cánh lớn còn giúp phòng trông rộng và thoáng hơn. Tủ có hộc chia nhiều ô vừa đựng đồ vừa trưng bày sách, vật dụng trang trí.
Ví dụ cụ thể cho nhà trọ: một phòng thuê 15 m² dùng giường đơn 1200×1900 mm kê sát một góc, tủ âm tường cánh lớn chạy dọc tường, bàn làm việc kiểu treo gắn tường, sàn vẫn còn trống để đi lại thoải mái. Đó chính là cách thiết kế phòng ngủ hiện đại theo hướng tối ưu công năng: khối hình học cơ bản, màu trầm ấm, mọi món đồ đều làm được nhiều việc.
Đọc thêm: Trang trí Noel tại nhà đẹp, đơn giản và tiết kiệm cho căn hộ nhỏ
Ánh sáng quyết định giấc ngủ
Trang trí phòng ngủ đẹp mà sai ánh sáng thì vẫn ngủ dở. Ánh sáng xanh ở bước sóng 450-480 nm, phát ra từ đèn LED, đèn huỳnh quang và màn hình thiết bị điện tử, ức chế mạnh quá trình tiết melatonin, làm chậm khởi phát giấc ngủ và giảm chất lượng giấc ngủ. Vì vậy nên hạn chế tiếp xúc với ánh sáng xanh vào buổi tối.4
Một nghiên cứu năm 2017 cho thấy người tiếp xúc với ánh sáng màu mà họ yêu thích có thời gian khởi phát giấc ngủ ngắn hơn, khoảng 11,8-12,3 phút, so với 18,8-21,2 phút khi tiếp xúc ánh sáng trắng. Nghĩa là sở thích màu sắc cá nhân cũng ảnh hưởng khả năng đi vào giấc ngủ.4 Con số này có ý nghĩa thực tế khi chọn đèn ngủ và màu nhấn cho phòng: một chiếc đèn ngủ vàng dịu mà bạn thích nhìn sẽ hữu ích hơn một đèn trắng sáng theo kiểu chung chung.
Trẻ em còn nhạy cảm hơn người lớn: cả ánh sáng trắng xanh và ánh sáng vàng đều ức chế melatonin ở trẻ mạnh hơn.4 Nghiên cứu năm 2018 còn cho thấy ánh sáng vàng gây ức chế melatonin mạnh hơn cả ánh sáng trắng xanh ở trẻ em.4 Nhà có con nhỏ nên để ý cả đèn đêm trong phòng trẻ.
Về cách bố trí, phòng ngủ hiện đại nên tận dụng ánh sáng tự nhiên bằng cửa sổ lớn hoặc ban công, kết hợp hệ thống chiếu sáng đa lớp gồm đèn chùm, đèn ngủ, đèn led để tạo các không gian ánh sáng phù hợp từng tâm trạng và hoạt động. Cửa kính lớn giúp phòng đón nắng sáng, mang lại tâm trạng tích cực mỗi sáng. Với phòng nhỏ, dùng màn nhiều lớp: rèm trong suốt hoặc lọc ánh sáng kết hợp rèm chắn sáng khi cần kín đáo.2
Ngoài ra nên tăng cường tiếp xúc ánh sáng tự nhiên ban ngày, duy trì không gian ngủ yên tĩnh, thoáng mát, tối và phù hợp nhiệt độ để hỗ trợ giấc ngủ.4 Ai có thói quen lướt điện thoại trên giường thì khuyến nghị rõ ràng nhất là hạn chế ánh sáng xanh buổi tối: tắt màn hình trước giờ ngủ và đổi sang đèn ngủ ánh vàng dịu.
Kê giường theo quan niệm phong thủy
Nhiều gia đình Việt khi sắp xếp nội thất phòng ngủ vẫn để ý phong thủy, dù phòng theo phong cách hiện đại. Quan niệm phổ biến là không nên đặt giường đối diện cửa phòng, dưới xà ngang, dưới chân cầu thang hay đối diện đồ vật sắc nhọn. Đầu giường không kê sát tường nhà vệ sinh, bàn thờ, nhà bếp, và cần có điểm tựa vững chắc.
Cách xử lý thường thấy trong nhà ống, nơi cửa phòng và giường hay nằm thẳng hàng: gia chủ kê lệch giường sang tường bên và thêm rèm, vừa hợp quan niệm phong thủy vừa dễ chịu khi nhìn vào. Việc kê lệch này cũng chẳng mâu thuẫn với nguyên tắc hiện đại, vì giường vẫn có điểm tựa và vẫn chừa lối đi.
Một chi tiết nữa theo quan niệm cân bằng: nên chọn đồ vật có đôi có cặp như hai gối, hai đèn ngủ, hai ghế để tạo sự hài hòa trong phòng ngủ. Đây cũng là cách dễ áp dụng nhất, vì đèn ngủ đặt cân đối hai bên đầu giường vốn là lối bố trí đẹp trong thiết kế hiện đại; đèn tường nên đặt cân đối hai bên một vật thể như bức tranh hoặc đầu giường.1
Riêng chuyện chọn màu sơn theo mệnh gia chủ, quan niệm phong thủy và nguyên tắc thẩm mỹ trung tính chưa có lời giải chung nào dung hòa hai cách tiếp cận. Tùy quan niệm mỗi gia chủ mà chọn hướng đi, miễn là phòng vẫn giữ được sự dịu nhẹ.
Nhà nhỏ và chi phí tiết kiệm
Chi phí làm một phòng ngủ 20 m² theo phong cách hiện đại ước tính khoảng 35-70 triệu đồng (thời điểm 2025), trong đó xây tường, trát, sơn khoảng 10-15 triệu; ốp lát sàn 5-10 triệu; cửa sổ và cửa ra vào 3-7 triệu; điện nước 5-10 triệu; nội thất cơ bản gồm giường, tủ, bàn khoảng 10-30 triệu. Trong đó nội thất mới là phần linh hoạt nhất: siết được ở đây thì tổng chi phí giảm đáng kể.
Với người thuê trọ hoặc người mới ra ở riêng, có vài cách tiết kiệm đã được áp dụng rộng rãi. Bàn làm việc có thể làm kiểu treo gắn tường: gắn hai giá treo tường đủ chắc rồi đóng thanh gỗ lên, vừa rẻ vừa nhường lại diện tích sàn. Phụ kiện như đèn bàn, chân nến, gương, nội thất nhỏ có thể mua đã qua sử dụng ở chợ trời, hội chợ, cửa hàng thanh lý rồi sơn lại hoặc sửa theo phong cách riêng. Mua đèn bàn cũ về sơn lại màu xám treo cạnh đầu giường là một cách làm như vậy.
Tấm ván đầu giường, yếu tố thiết kế quan trọng của phòng ngủ, có thể tự làm chỉ với vài tấm gỗ và màu sơn ưa thích mà không tốn kém.1 Giấy dán tường cũng dùng được sáng tạo hơn: lồng vào khung tranh lớn hoặc dán lên cánh cửa tủ cũ để tạo tác phẩm nghệ thuật mà không phải dán khắp phòng.
Về vật liệu, khí hậu nóng ẩm của Việt Nam đòi hỏi phòng ngủ hiện đại ưu tiên vật liệu bền, chịu nhiệt và chống ẩm tốt như gỗ công nghiệp, kính cường lực, đá granite, kim loại. Nội thất gỗ công nghiệp màu óc chó vừa sang trọng vừa ấm cúng, hợp cả nhà nhỏ lẫn biệt thự.
Sai lầm hay gặp
Rèm dài chấm sàn là lỗi phổ biến nhất: kiểu rèm này tạo hiệu ứng lộn xộn, nên may rèm cách mặt sàn khoảng vài cm để không gian sạch sẽ, rèm thanh thoát và gọn gàng hơn. Thảm sợi dài cũng vậy, dễ bám bụi, dính lông động vật và sợi dễ bết phẳng theo thời gian nên thiếu thẩm mỹ, đòi hỏi làm sạch thường xuyên. Nhà nhỏ vốn ít người dọn, càng nên cân nhắc trước khi trải.
Nội thất màu trắng rất bắt mắt nhưng cần lau chùi thường xuyên, nên nhiều người thay bằng xanh lam, xanh lá hoặc gam trung tính để đỡ tốn công sức.3 Tranh treo tường nên chọn hình chữ nhật dọc để phòng trông rộng hơn, màu sắc phù hợp với màu tường và nội thất, tránh tranh màu quá đậm hay u ám.
Còn chuyện họa tiết trên tường: tường rộng dùng hình vẽ lớn ít chi tiết, tường hẹp chỉ cần vài họa tiết đơn giản hoặc một câu nói kèm họa tiết bắt mắt. Nhồi quá nhiều họa tiết lên cả bốn bức tường là cách nhanh nhất phá vỡ sự tối giản mà phong cách phòng ngủ hiện đại dựa vào. Muốn tham khảo thêm cách sắp xếp các không gian khác trong nhà, bạn đọc có thể xem chuyên mục Nhà & đời sống hoặc bài Trang trí Noel tại nhà đẹp, đơn giản và tiết kiệm cho căn hộ nhỏ.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Nguồn tham khảo
- Cách trang trí nội thất phòng ngủ đẹp và tiết kiệm (vietnamnet.vn) ↩a ↩b ↩c
- 4 cách trang trí phòng ngủ nhỏ gọn (laodong.vn) ↩a ↩b
- 10 thiết kế nội thất không mang lại gì ngoài rắc rối cho bạn (giadinh.suckhoedoisong.vn) ↩
- Tác động của màu sắc ánh sáng đến giấc ngủ Cơ chế sinh học và bằng chứng nghiên cứu (bvnguyentriphuong.com.vn) ↩a ↩b ↩c ↩d ↩e