# Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11: ra đời từ đâu, nghỉ lễ thế nào

> Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lấy mốc Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, nay thành ngày nghỉ hưởng nguyên lương. Bài chỉ cách xếp lịch nghỉ, các hoạt động hưởng ứng và mục tiêu dài hạn của văn hóa.

- Bài gốc: <https://chucmungnammoi.com/tap-chi/ngay-van-hoa-viet-nam-24-11>
- Chuyên mục: Phong tục
- Tác giả: Ban Phong tục
- Ngày đăng: 22/11/2026
- Chủ đề: Văn hóa Việt Nam, Lịch nghỉ lễ, Ngày Văn hóa Việt Nam
- Thời gian đọc: 26 phút

---

## Nguồn gốc ngày 24/11: vì sao chọn Hội nghị Văn hóa toàn quốc 1946

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 là ngày lễ lấy mốc khai mạc Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, diễn ra ngày 24/11/1946 tại Nhà hát Lớn Hà Nội.[5] Quốc hội đã đưa ngày này vào nghị quyết về phát triển văn hóa, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, và người lao động được nghỉ làm, hưởng nguyên lương. Ngày 24/11 kỷ niệm một cuộc họp lớn về văn hóa của nhà nước vừa thành lập, chứ không phải một lễ hội dân gian có sẵn từ xưa.

Chọn ngày ấy mới là điều đáng bàn. Buổi khai mạc hôm ấy có hơn 200 người dự, và Chủ tịch Hồ Chí Minh ngồi dự suốt phiên. Con số ấy không lớn so với một hội nghị thời bình, nhưng đủ để thấy việc bàn về văn hóa được đặt ngang với những việc hệ trọng khác của chính quyền mới.

### Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất khai mạc ngày 24/11

Do Đảng và Nhà nước triệu tập, hội nghị này vạch đường lối, nhiệm vụ phát triển văn hóa của cả nước. Thành phần dự khá rộng: người viết văn, viết báo, người dạy học, người làm công tác đoàn thể, tức những người đang giữ phần “trí” của xã hội lúc đó. Sự có mặt của đủ các giới ấy cho thấy việc bàn về văn hóa không dành riêng cho người làm nghề chữ nghĩa.

Bối cảnh của buổi khai mạc không giống một hội thảo thời bình. Việt Nam mới giành được độc lập, bộ máy nhà nước còn non trẻ, trong khi quân Pháp chuẩn bị quay lại nổ súng tại miền Bắc.[5] Chiến sự chưa bùng, nhưng ai ngồi trong hội trường cũng hiểu nó đang đến gần.

Vì thế việc dừng lại để bàn về văn hóa giữa lúc ấy là một lựa chọn có chủ ý. Một nền độc lập chỉ đứng được khi dân biết đọc, biết viết, có đời sống tinh thần riêng, không sống bằng khuôn mẫu vay từ nơi khác. Suốt nhiều ngày, hội nghị bàn đường lối văn hóa và việc chấn hưng nền văn hóa dân tộc.[5] Mốc khai mạc 24/11 về sau được lấy làm dấu mốc để nhắc lại việc ấy hằng năm.

### Câu nói “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi” và ba tính chất của nền văn hóa mới

Tại hội nghị, Người đọc bài phát biểu dài khoảng 40 phút. Trong đó có câu được nhắc nhiều nhất: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Đặt câu ấy vào hoàn cảnh năm 1946 mới thấy sức nặng: văn hóa là ngọn đèn chỉ hướng cho cả một dân tộc đang chọn lối đi, không phải thứ trang trí cho đời sống.

Theo Người, nền văn hóa mới đứng trên hai chất liệu: hạnh phúc của đồng bào và sự nghiệp đấu tranh của dân tộc.[5] Bên cạnh đó là bài học rút ra từ văn hóa xưa và nay, để dựng nên một nền văn hóa Việt Nam mang ba tính chất: dân tộc, khoa học, đại chúng.

Ba tính chất ấy nói gọn trong ba việc. Dân tộc là giữ cái gốc riêng, không đánh mất mình khi học bên ngoài. Khoa học là nói và làm theo điều kiểm chứng được, bỏ dần những gì chỉ còn vì nếp cũ. Đại chúng là văn hóa phải đến được với người dân thường, không nằm riêng trong phòng khách của một nhóm người.

Cũng cần phân biệt cho rõ: ba tính chất này là định hướng xây dựng nền văn hóa, không phải quy định cấm đoán ai đó trong đời sống thường ngày. Nó là cái khung để người làm văn hóa tự đặt câu hỏi mỗi khi sáng tác hay tổ chức một hoạt động.

### Hội nghị Văn hóa toàn quốc kỷ niệm 75 năm và câu “Văn hóa còn thì dân tộc còn”

Đúng ngày 24/11/2021, một hội nghị văn hóa toàn quốc nữa được tổ chức để kỷ niệm 75 năm Hội nghị lần thứ nhất. Hội nghị diễn ra theo chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng, nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội XIII về văn hóa.[5] Số người dự tại hội trường Diên Hồng thuộc Nhà Quốc hội là 600 đại biểu, ngoài ra còn kết nối trực tuyến tới các tỉnh, thành.

Việc chọn đúng ngày khai mạc của hội nghị cũ cho thấy ý muốn nối hai chặng lại với nhau. Năm 1946 là lúc đặt nền, năm 2021 là lúc nhìn lại xem nền ấy đã đứng vững đến đâu và còn thiếu gì.

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định vai trò của văn hóa bằng một câu ngắn: “Văn hóa còn thì dân tộc còn”.[4] Cách nói ấy đặt văn hóa ngang với sự tồn vong của cộng đồng, chứ không phải một lĩnh vực đứng sau kinh tế.

Từ mốc 2021, câu chuyện về một ngày riêng cho văn hóa mới thành việc cụ thể. Trước đó, ngày 24/11 vẫn được nhắc trong các dịp kỷ niệm của ngành văn hóa, nhưng chưa phải một ngày lễ ai cũng biết tên.

### Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị và việc Quốc hội chính thức chọn 24/11

Với Bộ Chính trị, định hướng chiến lược phát triển văn hóa nằm ở Nghị quyết 80, văn bản chọn ngày 24/11 hằng năm làm Ngày Văn hóa Việt Nam. Văn bản này đặt văn hóa ở vị trí nền tảng cốt lõi, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững.[6] Mục tiêu dài hơi đi kèm là đưa Việt Nam vào nhóm ba nước đứng đầu Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và nhóm 30 nền kinh tế hàng đầu thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm.

Lý do chọn ngày được nêu rõ: tạo điều kiện để người dân được thụ hưởng văn hóa, khuyến khích văn nghệ sĩ sáng tạo nhiều hơn, và lan tỏa hình ảnh văn hóa của nước ta ra xã hội.[6] Ba việc này khác nhau. Thụ hưởng là chuyện người dân có đến được bảo tàng, thư viện, sân khấu hay không. Sáng tạo là chuyện người làm nghề có sống được bằng nghề. Lan tỏa là chuyện cái đẹp của Việt Nam có đi ra ngoài biên giới hay không.

Bước tiếp theo là thể chế hóa. Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam; ngày ấy người lao động nghỉ làm vẫn hưởng nguyên lương. Văn bản cũng khuyến khích nhân dân, nhất là thanh niên và trẻ em, tham gia các hoạt động văn hóa vào những ngày lễ lớn của dân tộc và đất nước.[2]

Trong quá trình Quốc hội xem xét sửa đổi Bộ luật Lao động, Chính phủ trình đề xuất bổ sung ngày lễ này vào ngày 24/11 dương lịch hằng năm, và Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành.[1] Đây là bước cần thiết vì muốn người dân thật sự có một ngày để đi xem, đi nghe, đi học về văn hóa thì trước hết họ phải có thời gian rảnh.

Nhìn lại toàn bộ chặng đường, câu hỏi ngày văn hóa ra đời năm nào có hai lớp trả lời. Năm 1946 là năm khai sinh cái mốc, còn năm 2026 là năm mốc ấy thành một ngày lễ có quy định pháp lý rõ ràng. Tám mươi năm giữa hai mốc ấy là tám mươi năm bàn đi bàn lại một việc tưởng đơn giản: văn hóa phải được đặt ngang hàng với những gì hệ trọng nhất của đời sống.

## Nghỉ lễ 24/11: 12 ngày một năm và cách xếp kỳ nghỉ

Cách hiểu ấy dần thành quy định: Bộ luật Lao động năm 2019 vẫn giữ 11 ngày nghỉ lễ, Tết hưởng lương mỗi năm; sau đó Quốc hội thông qua bổ sung một ngày lễ mới, nâng tổng số lên 12. Với người đi làm, câu hỏi thực tế hơn cả là Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 rơi vào thứ mấy, được nghỉ liền mấy hôm và có phải đi làm bù hay không.

### Từ 11 ngày nghỉ lễ lên 12 ngày mỗi năm

Bộ luật Lao động năm 2019 quy định 11 ngày nghỉ lễ, Tết hưởng lương mỗi năm, gồm Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán, Giỗ Tổ Hùng Vương, dịp 30/4–1/5 và Quốc khánh.[1] Khi Quốc hội thông qua việc bổ sung một ngày lễ mới, tổng số ngày nghỉ lễ cả nước thành 12, và người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương 12 ngày lễ, Tết trong một năm.

Ngày được cộng thêm là 24 tháng 11. Phạm vi áp dụng rộng hơn nhiều người tưởng. Cán bộ, công chức, viên chức nghỉ theo lịch của Nhà nước.[2] Người lao động ở khối doanh nghiệp, tức những người không phải công chức, viên chức, cũng được nghỉ làm và hưởng nguyên lương vào ngày 24/11. Nói cách khác, đây là ngày nghỉ toàn quốc, không phải đặc quyền của riêng khu vực công.

“Hưởng nguyên lương” hiểu đơn giản là nghỉ mà vẫn nhận đủ tiền lương của ngày làm việc đó, không bị trừ vào phép năm. Người làm theo giờ hay theo ca thì cách tính thường căn cứ vào hợp đồng lao động và thỏa ước của công ty, nên cùng một ngày nghỉ mà bảng lương mỗi nơi có thể trình bày khác nhau. Phần lớn doanh nghiệp xử lý bằng cách chốt lại quỹ ngày công chuẩn của năm, rồi tính lương tháng theo số ngày công mới.

Thêm một ngày nghỉ lễ cũng làm xê dịch lịch giao hàng, lịch bảo trì máy và lịch hẹn khách trong tuần cuối tháng 11. Bộ phận nhân sự và kế toán thường phải rà lại bảng chấm công từ trước, thay vì đợi sát ngày mới sửa. Với người làm ca, ngày lễ rơi đúng ca trực còn kéo theo chuyện tính công hay bố trí nghỉ bù, tùy nội quy từng nơi.

Ngày 24 tháng 11 nằm ngay sau Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, nên không ít người nhầm hai dịp là một. Hai ngày khác nhau về nguồn gốc và đối tượng: một ngày tôn vinh nghề dạy học, một ngày dành cho văn hóa nói chung.

### Hai phương án nghỉ và lý do không hoán đổi ngày làm việc

Hoán đổi ngày làm việc là cách chuyển một ngày trong tuần sang làm bù vào thứ Bảy hoặc Chủ nhật để tạo kỳ nghỉ liên tục dài hơn. Dịp 24/11/2026, khi ngày lễ rơi vào thứ Ba, phương án này từng được đưa ra cân nhắc. Bộ Nội vụ nêu hai phương án để lấy ý kiến.[2]

Phương án thứ nhất: nghỉ liên tục 4 ngày, từ thứ Bảy 21/11/2026 đến hết thứ Ba 24/11/2026. Để có chuỗi ngày đó, thứ Hai 23/11/2026 được hoán đổi sang làm bù vào thứ Bảy 28/11/2026.[2] Cán bộ, công chức, viên chức nghỉ trọn bốn ngày, sau đó trả lại một ngày cuối tuần. Bộ Nội vụ từng đề xuất chọn phương án này, bởi bốn ngày liền mạch đủ cho một chuyến đi xa hoặc một đợt nghỉ trọn vẹn.

Phương án thứ hai: nghỉ đúng thứ Ba 24/11/2026, không hoán đổi ngày làm việc.[2] Đây là phương án được chọn. Lý do được nêu: cuối tháng 11, các cơ quan, doanh nghiệp đang dồn sức hoàn thành kế hoạch năm. Cắt một ngày làm việc giữa tuần rồi trả bù vào thứ Bảy sẽ xáo trộn guồng công việc và khó huy động nhân sự.

Kết quả thực tế là một ngày nghỉ đứng giữa tuần. Ai muốn đi xa phải dùng thêm phép năm hoặc ghép với cuối tuần trước đó; đổi lại, không ai phải làm bù vào thứ Bảy. Gia đình có con nhỏ thì một ngày giữa tuần đủ để đưa con đi chơi gần, khám bệnh hay giải quyết giấy tờ, những việc vốn thường phải chờ đến cuối tuần.

Cái lợi của việc giữ nguyên nhịp làm việc nằm ở chỗ cuối năm không bị cắt khúc. Cái thiếu là một kỳ nghỉ đủ dài để đi lại. Nhiều người chọn nghỉ tại chỗ, thăm họ hàng trong cùng thành phố, hoặc dành trọn ngày đó cho việc nhà và những cuộc hẹn dồn lại cả tháng.

Sang năm 2027, ngày 24/11 rơi vào thứ Tư, và cách xử lý được đề xuất giữ nguyên: nghỉ đúng ngày, không hoán đổi.[2] Bên cạnh đó, lịch nghỉ cụ thể từng năm vẫn do cơ quan có thẩm quyền công bố trước, nên người đi làm thường chờ thông báo chính thức rồi mới chốt vé, chốt lịch hẹn.

### Kỳ nghỉ dài giúp người dân tham gia hoạt động văn hóa và du lịch

Kỳ nghỉ liên tục bốn ngày từng được kỳ vọng giúp người dân tham gia các hoạt động văn hóa, đồng thời thúc đẩy du lịch, dịch vụ và tiêu dùng. Khi chỉ còn một ngày nghỉ giữa tuần, tác động ấy hẹp lại: phần lớn hoạt động diễn ra ở phạm vi gần, trong thành phố hoặc vùng lân cận, thay vì những chuyến đi xa vài trăm cây số.

Sự đón nhận thì khá rõ. Theo một khảo sát do báo VietnamPlus dẫn, 95% người lao động bày tỏ vui mừng khi có thêm ngày nghỉ lễ 24/11. Kết quả này dễ hiểu: thêm một ngày nghỉ hưởng nguyên lương là thêm một ngày không phải xin phép, không bị trừ phép năm, mà vẫn có thời gian cho việc riêng.

Người làm nghề tự do và buôn bán nhỏ thì ngày lễ lại là ngày đông khách. Quán cà phê, hàng ăn, điểm vui chơi thường mở cửa sớm hơn và chuẩn bị thêm hàng, trong khi chủ và nhân viên vẫn phải tự xoay xở phân công người trực để ai cũng có phần nghỉ. Việc này khiến một ngày lễ chung không hoàn toàn giống nhau với mọi người.

Với người lao động xa quê, một ngày rơi giữa tuần không đủ để về nhà nếu quãng đường dài. Số đông chọn gọi điện, gửi quà, hoặc dồn việc về quê vào dịp gần hơn. Còn ở những gia đình nhiều thế hệ sống chung một thành phố, bữa cơm tối ngày 24 tháng 11 lại là dịp hiếm hoi mọi người cùng ngồi đủ mặt giữa tuần.

**Đọc thêm:** [Ngày Văn hóa Việt Nam 24 tháng 11 và kỳ nghỉ hưởng nguyên lương đầu tiên](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/24-thang-11)

## Các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Nếu bữa cơm tối là cách nhiều gia đình giữ ngày 24/11, thì từ sáng cùng ngày, nhiều tỉnh thành đã đồng loạt tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam. Nghi thức kéo dài khoảng 90 phút, gồm nghệ thuật chào mừng, chào cờ và ký kết Quy chế phối hợp giữa các đơn vị.[3] Cùng lúc, các khu trải nghiệm được dựng lên để người dân tham gia. Ở nhiều nơi, cổng bảo tàng, nhà văn hóa mở rộng cửa đón khách.

### Không gian văn hóa, lễ phát động và mở cửa miễn phí tại các địa phương

Sau phần lễ, mỗi địa phương tự dựng khu trải nghiệm mang một màu sắc riêng. Có chương trình bố trí 26 khu trải nghiệm. Trong đó, 6 khu mang chủ đề Thăng Long - Hà Nội; 20 gian hàng còn lại dành để giới thiệu sản phẩm văn hóa của thành phố.[3]

Hoạt động trình diễn, giao lưu có khi kéo dài hai ngày tại khu các làng dân tộc. Người xem được nghe diễn tấu cồng chiêng, xem múa xoang, đàn Tơ rưng, hát Then, đàn Tính, múa chuông và xòe cộng đồng.[3] Những tiết mục này ít dàn dựng theo kiểu sân khấu hóa hoàn toàn, vì chính người dân tộc đứng vào vai trò người trình diễn.

Thiết chế văn hóa là các cơ sở phục vụ hoạt động văn hóa của Nhà nước như bảo tàng, nhà văn hóa, thư viện. Theo dự thảo, các thiết chế văn hóa, thể thao công lập mở cửa miễn phí vào Ngày Văn hóa Việt Nam.[1] Đây là điểm được nhiều gia đình chờ đợi, nhất là ở đô thị, nơi vé tham quan bảo tàng thường là một khoản chi.

Tại Hà Nội, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Kế hoạch số 100-KH/TU triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch gắn hoạt động với văn hóa công vụ, ứng xử nơi công cộng, chú trọng vùng nông thôn, dân tộc thiểu số và làng nghề. Năm 2026 tập trung tạo nền tảng nhận thức, lựa chọn hoạt động, sản phẩm truyền thông và mô hình tiêu biểu.

Nhờ vậy, người dân ở nhiều vùng có thể tiếp cận hoạt động văn hóa mà không phải đi xa. Ở các tỉnh, khu trải nghiệm thường đặt tại quảng trường hoặc nhà văn hóa trung tâm, thuận cho cả người già và trẻ nhỏ. Các gian hàng làng nghề bày sản phẩm thủ công, đôi khi có cả thợ ngồi làm tại chỗ để khách xem quy trình.

Khác với những năm trước, khi hoạt động chủ yếu tập trung ở đô thị lớn, kế hoạch giai đoạn mới hướng về vùng nông thôn, dân tộc thiểu số và làng nghề. Cách làm này kéo người dân về với thiết chế văn hóa gần nhà, thay vì chỉ đến nơi có sự kiện lớn. Các trường học, đoàn thanh niên cũng tham gia bằng hoạt động riêng như thi tìm hiểu, vẽ tranh hay biểu diễn văn nghệ. Những hoạt động này có thể diễn ra linh hoạt trước, trong và sau ngày 24/11, tùy lịch của từng đơn vị.[1]

### Ngày Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài

Ở nước ngoài, ngày này do các cơ quan đại diện Việt Nam và cộng đồng người Việt tổ chức, thường gắn với dịp kỷ niệm quan hệ ngoại giao.[11] Các sự kiện nhằm giới thiệu văn hóa, ẩm thực và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Tại Hungary, sự kiện có triển lãm giới thiệu 75 năm quan hệ Việt Nam - Hungary và hơn 40 năm Đổi mới. Gian hàng nông sản gồm hạt điều, cà phê, chè, cùng không gian ẩm thực Việt Nam thu hút người xem.[9] Khu ẩm thực đặc trưng giúp khách hiểu hơn về văn hóa Việt qua hương vị và cách bày biện.

Tại Liên bang Nga, chương trình hướng tới kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Liên bang Nga (1950-2025). Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga nhấn mạnh tình hữu nghị hai nước, dẫn tục ngữ Việt Nam “Lửa thử vàng, gian nan thử sức”. Chương trình gồm biểu diễn nghệ thuật, triển lãm, giới thiệu áo dài và chiếu phim.[11] Các hoạt động diễn ra tại Moskva, Saint Petersburg và thành phố Ulyanovsk. Lễ khai mạc tại Phòng hòa nhạc Zaryadie.

Áo dài thường được chọn làm điểm nhấn trong các chương trình ở nước ngoài. Người mẫu có thể là sinh viên Việt Nam đang học tập tại nước sở tại, hoặc con em trong cộng đồng. Phần trình diễn áo dài thường đi kèm lời giới thiệu về lịch sử trang phục và cách phân biệt áo dài truyền thống với các biến thể hiện đại.

Ẩm thực cũng là kênh giới thiệu hiệu quả. Phở, nem rán, bánh mì là những món dễ giới thiệu với khách nước ngoài vì hương vị gần gũi và nguyên liệu dễ tìm. Ở một số sự kiện, đầu bếp Việt Nam nấu tại chỗ để khách xem và thử. Triển lãm ảnh về đất nước, con người Việt Nam cũng thường có mặt, với ảnh phong cảnh, sinh hoạt đời thường và thành tựu nổi bật.

Những sự kiện này giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về đất nước, con người Việt Nam. Với cộng đồng người Việt xa quê, đây là dịp để nhớ và giữ nếp.

### Đi đâu dịp nghỉ 24/11 để chạm vào văn hóa Việt

Hà Nội là lựa chọn đầu tiên với quần thể Hồ Hoàn Kiếm, Phố cổ, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Hoàng thành Thăng Long. Chỉ trong một ngày, người đi bộ có thể đi từ hồ đến Văn Miếu, rồi ngược lên Hoàng thành. Mỗi điểm dừng mang một sắc thái riêng: Phố cổ là nhịp sống buôn bán, Văn Miếu là nơi học thuật cổ kính, Hoàng thành là dấu tích cung đình.

Đà Nẵng có bán đảo Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Cầu Rồng và bờ sông Hàn. Từ đây, du khách có thể kết hợp đi Hội An, nơi phố cổ giữ nếp sinh hoạt lâu đời. Ngũ Hành Sơn là cụm núi đá vôi có chùa và hang động, phù hợp với người thích tìm hiểu tín ngưỡng.

Hạ Long có Vịnh Hạ Long, Bãi Cháy. Vịnh di sản là nơi để nhìn thấy cảnh quan thiên nhiên gắn với đời sống cư dân chài. Bãi Cháy là khu nghỉ dưỡng, thuận cho gia đình có trẻ nhỏ. Sa Pa có Fansipan, núi Hàm Rồng, bản Cát Cát và đặc sản Tây Bắc; bản làng vùng cao cho người đi một ngày chạm vào nhịp sống khác.

Do đó, nếu chỉ có một ngày nghỉ, nên chọn điểm gần và đi sớm để không mất thời gian di chuyển. Với người ở xa, một chuyến đi trong ngày đến bảo tàng hoặc di tích gần nhất cũng đủ để cảm nhận không khí của ngày lễ. Nhiều nơi tổ chức thuyết minh miễn phí hoặc có hoạt động trải nghiệm cho khách, nên nếu đi theo nhóm đông, nên hỏi trước giờ mở cửa và lịch hướng dẫn. Thời tiết cuối tháng 11 ở miền Bắc thường se lạnh, thuận cho đi bộ và chụp ảnh; ở miền Trung và miền Nam, nắng nhẹ hơn, phù hợp với các điểm ven biển.

**Đọc thêm:** [Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và 13 điểm tham quan miễn phí](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/24-11)

## Ý nghĩa ngày lễ và những mục tiêu dài hạn của văn hóa Việt Nam

Những chuyến đi trong ngày ấy chỉ là phần dễ thấy. Đằng sau một ngày lễ là cách hiểu văn hóa. Chữ “văn hóa” bắt nguồn từ tiếng Latin “Cultus”, nghĩa gốc là gieo trồng, giáo dục và bồi dưỡng tâm hồn. Cách hiểu ấy đặt con người vào giữa: văn hóa là việc vun trồng mỗi ngày, không phải hiện vật đóng khung trong bảo tàng. Một ngày lễ dành riêng cho văn hóa chỉ đáng kể khi nó rơi xuống được thành việc làm cụ thể.

### Văn hóa là nguồn lực nội sinh, xây dựng từ kỷ cương và người đứng đầu

Nguồn lực nội sinh là sức mạnh có sẵn bên trong một cộng đồng, được bồi đắp qua nếp sống chứ không mua được bằng tiền. Ở tầm quốc gia, nguồn lực ấy nằm trong cách người ta ứng xử với nhau ngoài đường, trong thang máy chung cư, ở quầy giao dịch. Muốn có nó, việc xây dựng “văn hóa mới” phải bắt đầu từ kỉ cương và ý thức chấp hành pháp luật.

Kỉ cương nghe to tát, nhưng biểu hiện rất nhỏ. Xếp hàng đúng lượt ở bến xe buýt, dừng đèn đỏ dù đường vắng, không hút thuốc trong thang máy, không xả rác xuống lòng đường trước cửa nhà mình. Mỗi việc ấy rẻ hơn một khẩu hiệu rất nhiều, và người xung quanh nhìn thấy ngay.

Vai trò người đứng đầu mỗi địa phương, cơ quan, tổ chức được nhắc tới như một mắt xích riêng. Thủ trưởng đến họp muộn thì phòng ban cũng khó đúng giờ. Một lãnh đạo địa phương nhận mình sai khi làm đường hỏng, dân chúng bớt ngại góp ý. Cấp ủy đảng và bí thư các cấp giúp nâng tầm văn hóa Việt Nam, vì họ quyết định chuyện tiền và chuyện người.

Văn hóa không phải phần trang trí gắn thêm sau khi kinh tế xong việc. Nó là nền đất mà mọi thứ khác đứng lên trên.

### Đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững

Ngân sách nhà nước dành một phần cố định mỗi năm cho văn hóa, tính ngay từ khâu lập dự toán. Các cấp phải đưa văn hóa vào bài toán chi tiêu của mình thay vì cắt đi khi hụt thu.

Trong khoản chi ấy, cơ sở dữ liệu quốc gia về văn hóa được ưu tiên. Một bảo tàng số hóa hiện vật, một thư viện cho tra cứu từ xa, một làng nghề có hồ sơ nghề đầy đủ, đều là hạ tầng cho người sau dùng lại.

Cơ chế thử nghiệm cũng được mở ra. Mô hình đô thị di sản và Quỹ văn hóa, nghệ thuật được thí điểm hoạt động tối đa đến hết năm 2035. Đổi lại, khu phố cổ được giữ nguyên mặt tiền nhưng vẫn cho người dân sống, buôn bán bên trong, thay vì biến thành phố đi bộ rỗng ruột.

Phía doanh nghiệp có các mức ưu đãi cụ thể. Sản xuất, phát hành phim, triển lãm, thể thao chuyên nghiệp chịu thuế suất thuế giá trị gia tăng 5%. Doanh nghiệp đầu tư hạ tầng số, công nghệ cao cho văn hóa không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm, 4 năm sau chỉ nộp một nửa. Khoản thu từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp vào hoạt động văn hóa cũng thoát khoản thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp. Chuyên gia, nhà khoa học làm trong lĩnh vực này có 2 năm không phải đóng thuế thu nhập cá nhân, 4 năm tiếp theo đóng 50%.

Chẳng hạn, một nhóm làm phim tài liệu về nghề gốm phải thuê xưởng, thuê người, mua thiết bị. Mức thuế thấp hơn giúp họ quay được thêm vài tập, và mỗi tập phát hành lại kéo người xem tới làng nghề. Đầu tư kiểu ấy quay vòng, không mất đi.

Có điều, tiền chỉ là một nửa. Nửa còn lại là thủ tục, là việc một nhóm nghệ sĩ trẻ có xin được giấy phép biểu diễn trong sân chung cư hay không.

### Các chỉ tiêu dài hạn của nghị quyết phát triển văn hóa

Công nghiệp văn hóa là nhóm ngành sản xuất các sản phẩm văn hóa như phim, triển lãm, biểu diễn, lễ hội, mang lại giá trị kinh tế bên cạnh giá trị tinh thần. Nhóm ngành này được đặt chỉ tiêu đóng góp 7% GDP, kèm việc hình thành 5 đến 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa.

Con số 7% ấy chỉ đạt được nếu có sản phẩm bán được ra ngoài. Một bộ phim chiếu rạp trong nước, một show diễn thực cảnh ở điểm du lịch, một thương hiệu thời trang lấy cảm hứng từ áo tứ thân, đều là những mảnh ghép của cùng mục tiêu.

Về hạ tầng sự kiện, mục tiêu là xây dựng 5 thương hiệu liên hoan nghệ thuật, lễ hội văn hóa quốc tế. Về hiện diện ở nước ngoài, dự kiến thành lập thêm 1 đến 3 trung tâm văn hóa Việt Nam, ưu tiên các nước đối tác chiến lược toàn diện. Về di sản, phấn đấu có thêm 5 di sản văn hóa được UNESCO công nhận, ghi danh.

Mặt khác, khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, miền và giữa các tầng lớp nhân dân được đặt ra như việc phải thu hẹp. Một học sinh ở xã vùng cao có quyền xem phim hay đọc sách hay như học sinh ở thành phố lớn, và điều đó phụ thuộc vào thư viện, rạp chiếu, sóng điện thoại ở nơi em sống.

Định hướng chung tính đến chuyện gom những hoạt động văn hóa rời rạc vào một hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo. Trong hệ sinh thái ấy, Nhà nước đứng ra vạch hướng, còn phần lớn việc làm để xã hội và doanh nghiệp lo. Một hội diễn tổ chức xong rồi giải tán khác với một không gian sáng tạo có xưởng, có lớp học, có người mua sản phẩm quanh năm.

Việc này giải thích vì sao Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 không dừng ở một buổi lễ. Nó là mốc để nhìn lại xem trong năm qua, từ cơ quan, nhà trường đến xóm nhỏ, đã làm được gì cho phần đất nền ấy.

Bài viết thuộc [Góc đọc Xuân](https://chucmungnammoi.com/tap-chi) của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/).

[Nhận lịch âm, rằm và mùng 1 vào lịch điện thoại](https://chucmungnammoi.com/lich/dang-ky). Đăng ký một lần, lịch trên máy tự cập nhật, không cần tài khoản.

## Nguồn tham khảo

1. [Đề xuất thêm ngày nghỉ hưởng lương dịp “Ngày Văn hóa Việt Nam” 24/11](https://baothanhhoa.vn/de-xuat-them-ngay-nghi-huong-luong-dip-ngay-van-hoa-viet-nam-24-11-282750.htm) (baothanhhoa.vn)
2. [NGÀY VĂN HÓA VIỆT NAM - 24/11, người lao động được nghỉ, hưởng nguyên lương](https://cafef.vn/ngay-van-hoa-viet-nam-24-11-nguoi-lao-dong-duoc-nghi-huong-nguyen-luong-188260903093216074.chn) (cafef.vn)
3. [Hà Nội phát động hưởng ứng 'Ngày Văn hóa Việt Nam' năm 2026](https://thanglong.chinhphu.vn/ha-noi-phat-dong-huong-ung-ngay-van-hoa-viet-nam-nam-2026-103260928130523124.htm) (thanglong.chinhphu.vn)
4. [Hội nghị Văn hóa toàn quốc - Tin tuc CẬP NHẬT , hoi nghi van hoa toan quoc - Báo điện tử Tuổi Trẻ](https://tuoitre.vn/nld/hoi-nghi-van-hoa-toan-quoc.html) (tuoitre.vn)
5. [Hội nghị văn hóa toàn quốc nhằm khơi dậy khát vọng dân tộc](https://ttvhda.danang.gov.vn/tin-tuc/hoi-nghi-van-hoa-toan-quoc-nham-khoi-day-khat-vong-dan-toc.html) (ttvhda.danang.gov.vn)
6. [Ngày Văn hóa Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%A0y_V%C4%83n_h%C3%B3a_Vi%E1%BB%87t_Nam) (Wikipedia)
7. [Thông qua Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam](https://bvhttdl.gov.vn/thong-qua-nghi-quyet-cua-quoc-hoi-ve-phat-trien-van-hoa-viet-nam.htm) (bvhttdl.gov.vn)
8. [Đề xuất “Ngày Văn hóa Việt Nam” 24/11 hằng năm NLĐ được nghỉ và hưởng nguyên lương](https://congan.com.vn/tin-chinh/de-xuat-ngay-van-hoa-viet-nam-2411-hang-nam-nld-duoc-nghi-va-huong-nguyen-luong_199024.html) (congan.com.vn)
9. [Ngày Văn hóa Việt Nam tại Budapest](https://baotintuc.vn/ngay-van-hoa-viet-nam-tai-budapest-post1244906.html) (baotintuc.vn)
10. [Ngày Văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc tại Huế](https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/ngay-van-hoa-viet-nam-han-quoc-tai-hue-410059.html) (vietnam.vnanet.vn)
11. [Khai mạc Những ngày Văn hóa Việt Nam tại Liên bang Nga](https://nhandan.vn/khai-mac-nhung-ngay-van-hoa-viet-nam-tai-lien-bang-nga-post817269.html) (nhandan.vn)
12. [Đề xuất hoán đổi để Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 được nghỉ 4 ngày](https://cafebiz.vn/de-xuat-hoan-doi-de-ngay-van-hoa-viet-nam-2026-duoc-nghi-4-ngay-176260805162221206.chn) (cafebiz.vn)
13. [Bộ Nội vụ đề xuất nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam 1 ngày, không hoán đổi](https://vneconomy.vn/bo-noi-vu-de-xuat-nghi-ngay-van-hoa-viet-nam-1-ngay-khong-hoan-doi.htm) (vneconomy.vn)
14. [Suy ngẫm về Ngày văn hóa 24/11 và Nghị quyết 80](https://cand.vn/chuyen-de/suy-ngam-ve-ngay-van-hoa-24-11-va-nghi-quyet-80-i795429/) (cand.vn)
15. [Chính thức: Ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương](https://daidoanket.vn/chinh-thuc-ngay-24-11-la-ngay-van-hoa-viet-nam-nguoi-lao-dong-duoc-nghi-va-huong-nguyen-luong.html) (daidoanket.vn)
16. [Hà Nội xây dựng thương hiệu “Ngày Văn hóa Việt Nam”](https://baodautu.vn/ha-noi-xay-dung-thuong-hieu-ngay-van-hoa-viet-nam-d696599.html) (baodautu.vn)
