# Mùng 3 Tết cúng gì, giờ nào đẹp và ngày mùng 3 Tết tốt hay xấu

> Nhiều nhà dọn cỗ lớn thứ hai trong ba ngày Tết vào đúng sáng mùng 3. Hỏi mùng 3 Tết cúng gì, đáp án gọn là lễ hóa vàng, tiễn ông bà tổ tiên về cõi âm sau ba ngày sum họp. Dân gian còn xem ngày mùng 3 Tết tốt hay xấu như điềm cho vận cả năm.

- Bài gốc: <https://chucmungnammoi.com/tap-chi/mung-3-tet-cung-gi>
- Chuyên mục: Phong tục
- Tác giả: Ban Phong tục
- Ngày đăng: 28/10/2026
- Chủ đề: Phong tục Tết, Mùng 3 tết cúng gì, Lễ hóa vàng, Giờ cúng mùng 3 tết, Mâm cúng mùng 3 tết
- Thời gian đọc: 14 phút

---

Sáng mùng 3 Tết, khói hương bay lên từ bàn thờ, cả nhà quây quanh để làm lễ hóa vàng. Đây còn gọi là lễ tạ âm cảnh, tiễn ông bà tổ tiên về cõi âm sau ba ngày sum họp cùng con cháu. Dân gian quen gọi tắt là mùng Ba hóa vàng hay Tết hết. Với nếp nghĩ đầu xuôi đuôi lọt, đây cũng là ngày cuối trong ba ngày Tết cổ truyền. Vì thế nhiều người để ý xem ngày mùng 3 Tết tốt hay xấu, coi như điềm cho cả năm.

Nhiều người lần đầu tự lo lễ trong nhà thường hỏi mùng 3 Tết cúng gì. Câu trả lời nằm gọn trong một việc: dâng lễ tạ rồi hóa vàng, tiễn các bậc gia thần và gia tiên về âm cảnh.

Bài dưới đây giải nghĩa nguồn gốc tục lệ, cách nhìn tốt xấu theo từng năm, mâm cúng ba miền và trình tự làm lễ cho những ai chưa từng đứng trước bàn thờ vào sáng mùng 3.

## Lễ hóa vàng là gì

Lễ hóa vàng là lễ cúng tiễn ông bà tổ tiên về âm cảnh sau ba ngày Tết.[3] Gia chủ dâng tiền vàng, đồ dùng bằng giấy cùng mâm cỗ để tạ ơn các bậc tiền nhân đã về ngự trên bàn thờ trong dịp đầu năm. Sách phong tục cũ ghi lại tục này dưới nhiều tên gọi, nhưng ý chung vẫn là một: tạ lễ, rồi tiễn.

Theo cuốn Nghi lễ vòng đời người của PGS Lê Trung Vũ và cộng sự, lễ hóa vàng còn được gọi là cúng tiễn ông vãi; có gia đình cúng vào mùng 3, có khi mùng 4.[3] Tục này còn giữ đến nay vì nó nằm ở phần cuối của chuỗi lễ Tết. Từ đêm giao thừa tổ tiên được mời về, ba ngày con cháu thờ cúng, sum họp, rồi đến lượt các cụ trở về nơi cũ. Thiếu buổi tiễn, chuỗi lễ coi như chưa khép lại.

Về ý nghĩa, lễ hóa vàng thể hiện lòng tôn kính và biết ơn người đã khuất, đồng thời cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đình một năm mới bình an, thịnh vượng. Nhiều nhà coi sáng mùng 3 là lúc nghiêm túc nhất của ba ngày Tết, mọi người trong nhà đều có mặt trước bàn thờ.

## Tục cúng mùng 2, mùng 3 ngày xưa

Để hiểu vì sao mùng 3 Tết gắn chặt với việc cúng tổ tiên, phải quay về nếp sống của người Việt xưa. Phong tục cũ cho thấy ngày mùng 3 giữ lệ cúng tương tự như những ngày trước.[4] Nhà nghèo không có cỗ bàn thì đem trầu cau, hương vàng đến lễ cũng được, vì phần quan trọng nằm ở tấm lòng chứ không ở mâm cao cỗ đầy.

Dù mâm cao hay đĩa lót, việc cúng lễ ngày mùng 3 vẫn là dịp để họ hàng sum họp và thăm hỏi nhau sau một năm.

Xưa kia phần nhiều các nhà ăn Tết ba hôm, có nhà ăn một hôm, có nhà ăn đến bảy hôm. Với đại đa số, mùng 3 vì thế đúng là ngày khép lại dịp lễ.

Nếp cúng ấy bén rễ từ tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, một thành tố quan trọng tạo nên bản sắc văn hóa Việt. Người Việt tin rằng linh hồn người đã khuất vẫn hiện hữu, ngự trên bàn thờ và phù hộ con cháu khi nguy khó, nên việc cúng bái dịp Tết là cách thể hiện hiếu thảo và nhớ ơn sinh thành dưỡng dục.

Còn một quan niệm chi phối cả cách bày lễ: dương sao thì âm vậy, người ở cõi âm vẫn cần những thứ như khi còn sống, từ cơm nước đến tiền bạc. Từ đó mà có mâm cỗ, có giấy vàng bạc, có nghi thức đốt dâng.

Tin ấy cũng lý giải vì sao từ ngày 30 Tết, các bậc gia thần và tổ tiên được tin là ngự trên bàn thờ suốt ba ngày Tết. Cả thời gian ấy, đèn hương không được tắt. Hoa quả, mâm ngũ quả, bánh kẹo phải đợi đến ngày hóa vàng mới được hạ xuống.[2] Ba ngày ấy, bàn thờ là chỗ ở tạm của các cụ trong nhà con cháu.

![Gỗ bàn ăn trong phòng sáng cửa sổ, đặt hai đĩa gà luộc nguyên con, bánh gói lá xanh buộc lạt, khay trái cây](https://chucmungnammoi.com/covers/mung-3-tet-cung-gi-minh-hoa-1-wiem9o-1200x800.webp)

*Ảnh minh họa*

## Mùng 3 Tết thuộc cung gì

Câu hỏi ngày mùng 3 Tết tốt hay xấu thường đi kèm thắc mắc ngày này thuộc cung gì. Thực tế, không có nguồn uy tín nào gán mùng 3 Tết vào một [cung hoàng đạo](https://chucmungnammoi.com/cung-hoang-dao) hay cung tử vi cố định, vì khái niệm cung không áp dụng cho ngày âm lịch. Cái thay đổi theo từng năm là can chi của ngày: cùng là mùng 3 tháng Giêng nhưng năm nay có thể là ngày Canh Tý, năm sau lại là ngày Giáp Tý hoặc Đinh Hợi.

Vì can chi đổi theo năm, nhận định tốt xấu cũng đổi theo năm, chứ không có một lời đánh giá dùng mãi cho mọi mùng 3 Tết. Bảng dưới đây đối chiếu bốn năm để thấy rõ điều đó.

Nhìn vào bốn năm trên, cùng một ngày mùng 3 tháng Giêng nhưng có năm được đánh giá là ngày tốt cho xuất hành, khai trương, có năm bị xem là ngày xấu. Ai muốn tra ngày mùng 3 Tết tốt hay xấu cho năm nhà mình thì nên tra can chi và [giờ hoàng đạo](https://chucmungnammoi.com/lich/gio-hoang-dao) theo lịch vạn niên của năm đó, thay vì hỏi theo thói quen ngày cố định.

Một điểm cần lưu ý thêm: ngay cả với một năm cụ thể, các nguồn cũng có lúc nhận định không giống nhau. Có nơi gọi mùng 3 Tết năm Ất Tỵ, tức ngày Canh Tý, là ngày Kim Quỹ Hoàng Đạo, rất tốt cho khai trương, cầu tài lộc. Nguồn khác lại nói ngày này mang ý nghĩa trung bình về mặt phong thủy, tùy thuộc tuổi của từng người. Người đọc nên hiểu đây là cách nhìn theo quan niệm dân gian, không phải kết luận chắc chắn.

*Bảng đối chiếu can chi và nhận định tốt xấu của ngày mùng 3 Tết qua bốn năm.*

| Năm mùng 3 Tết | Can chi ngày | Nhận định theo quan niệm dân gian |
| --- | --- | --- |
| Tết Canh Tý | Kỷ Tỵ | Ngày Kim Dương, tốt cho xuất hành |
| Tết Nhâm Dần | Đinh Hợi | Được chuyên gia phong thủy xem là ngày xấu |
| Tết Ất Tỵ | Canh Tý | Ngày Kim Quỹ Hoàng Đạo, tốt cho khai trương, cầu tài lộc |
| Tết Bính Ngọ | Giáp Tý | Ngày Kim Dương đạo, tốt cho khai trương, mở hàng, cầu tài |

**Đọc thêm:** [Tìm hiểu về Tết Hàn thực 3/3 và vì sao có bánh trôi bánh chay](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/tim-hieu-ve-tet-han-thuc-33)

## Giờ cúng và hướng xuất hành

Về giờ, các nguồn hướng dẫn không hoàn toàn giống nhau nhưng cùng thống nhất một điểm: nên cúng trong buổi sáng.

Có nguồn nêu khung giờ lành là Canh Tý từ 23h đến 1h hoặc Tân Sửu từ 1h đến 3h. Nếu gia chủ không cúng được hai khung giờ đêm ấy thì chuẩn bị đồ cúng từ sáng sớm và làm lễ trong buổi sáng, tránh để qua buổi trưa.

Theo cách tính giờ hoàng đạo trên [lịch vạn niên](https://chucmungnammoi.com/lich), ngày mùng 3 Tết năm Bính Ngọ có giờ Thìn từ 7h đến 9h, khi mọi việc được tin là hanh thông, lời cầu khấn dễ được chứng giám. Giờ Tỵ từ 9h đến 11h được coi là giờ vàng cúng, mang lại may mắn, tài lộc. Ngoài buổi sáng, giờ Thân từ 15h đến 17h cũng nằm trong danh sách giờ hoàng đạo của ngày này.

Chuyên gia phong thủy của Xưởng Bàn Thờ khuyên lễ Hóa vàng nên hoàn thành trước 12 giờ trưa, vì buổi sáng là lúc dương khí dồi dào, thích hợp cho việc giao tiếp với thế giới tâm linh. Gia chủ nào bận việc họ hàng buổi sáng thì nên dọn mâm từ sớm, dâng lễ xong mới đi chúc Tết.

Riêng về hướng, với ngày mùng 3 Tết Bính Ngọ, [hướng xuất hành](https://chucmungnammoi.com/lich/xuat-hanh) tốt được nêu là Đông Nam hoặc Đông Bắc, tương ứng hướng Tài Thần và Hỷ Thần. Riêng mùng 3 Tết Ất Tỵ, hướng Đông Nam ứng với tài lộc và Tây Bắc ứng với quý nhân. Người đi chúc Tết, mở hàng hay xuất hành vào ngày này thường chọn đi theo một trong hai hướng ấy sau khi dâng lễ.

![Góc nhà yên tĩnh với bàn gỗ cũ, trên bàn có tập sách gấp, khay đồng chứa vàng mã, hai ngọn nến đang cháy và bình hoa héo](https://chucmungnammoi.com/covers/mung-3-tet-cung-gi-minh-hoa-2-dymjqz-1200x800.webp)

*Ảnh minh họa*

## Mâm cúng và khác biệt ba miền

Trở lại câu hỏi mùng 3 Tết cúng gì, phần trả lời cụ thể nhất nằm ở mâm lễ. Mâm cúng hóa vàng cơ bản gồm mâm cỗ mặn với rượu, thịt, bánh chưng, gà luộc, cùng tiền âm phủ và vàng mã, mâm ngũ quả, hoa tươi, hương đèn, bánh kẹo, trầu cau thuốc lá và hai cây mía. Gà cúng phải là gà trống to, tròn, chắc nịch, có đôi chân đẹp, bày biện cẩn thận, được xem là vật tế không thể thiếu.[2]

Cách bày gà cũng có nếp riêng: gà trống luộc nguyên con, chọn con to, tròn, chắc nịch, đôi chân đẹp. Khi cúng ngoài trời, đầu gà đặt quay ra đường. Nên dùng rượu và nước mới trong mâm cúng, tránh đồ cũ. Hoa tươi như cúc, lay ơn sẽ thay hoa giả. Mâm ngũ quả sắp gọn gàng, cân đối, không dùng quả dập hỏng.

Hai cây mía đặt tại nơi đốt vàng mã là chi tiết đáng nhớ nhất của lễ này.

Cây mía vừa làm đòn gánh để gánh vàng về cõi âm, vừa là gậy chống cho các cụ đỡ mỏi, vừa là vũ khí chống lại bọn quỷ sứ muốn cướp vàng.[3] Người xưa tính cả đoạn đường về của tổ tiên, chứ không dâng lễ cho xong.

Mâm cỗ dâng tổ tiên ngày mùng 3 khác nhau theo vùng miền, thường là chính cỗ Tết của từng miền. Miền Bắc dâng bánh chưng, thịt kho, gà luộc, nem rán, giò chả, canh và rượu. Miền Trung có bánh chưng, bánh tét, dưa muối, chả ram, thịt heo ngâm nước mắm, trẻ và nem. Miền Nam dâng thịt kho nước dừa, bánh tét, dưa món, dưa giá, củ kiệu và canh khổ qua. Nhà nào giữ nếp nhà ấy, cỗ to nhỏ tùy điều kiện, miễn là sạch sẽ, thành tâm.

**Đọc thêm:** [Cúng Tết Hàn Thực gọn nhẹ với mâm bánh trôi số lẻ và ly nước sạch](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/cung-tet-han-thuc)

## Trình tự làm lễ hóa vàng

Lễ mùng 3 có thứ tự rõ, ai làm lần đầu cứ theo từng bước là không sai. Trước khi khấn, gia chủ giữ thân thanh tịnh, súc miệng bằng nước lọc. Trước và sau khi khấn thường vái ba vái, đọc vừa đủ mình nghe là được.

Theo đó, gia chủ dọn mâm cúng đặt trong nhà, trước bàn thờ gia tiên, rồi đọc bài khấn theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam. Bài khấn năm Đinh Mùi 2027 trong sách mở đầu bằng lời cho biết hôm nay là ngày mùng 3 tháng Giêng. Nội dung xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ Tôn thần, rước tiễn âm linh trở về âm cảnh.[2] Cuối cùng là lời cầu con cháu bách sự như ý, vạn sự bình an, tài lộc song toàn.

Sau khi đọc khấn, gia chủ lùi về sau đợi hết hương rồi thắp tuần hương thứ hai. Khi tuần hương thứ hai cháy hết, gia chủ vào lễ hạ, xin hạ lễ và thụ lộc của gia tiên, rồi mới hóa vàng. Cần thu hết số tiền vàng đã đặt trên ban thờ từ mùng 1 đến mùng 3 để hóa đốt dâng tổ tiên.

Khi đốt, phải theo đúng thứ tự: tiền vàng của gia thần hóa trước, sau đó đến tiền vàng và đồ dùng của tổ tiên; vàng mã dành cho người mới mất trong năm phải hóa riêng.[3] Theo tục cũ, sau khi hóa vàng xong, người ta vẩy vào mấy giọt rượu cúng còn trên bàn.[3] Dân gian cho rằng làm thế mới thiêng, các cụ ở cõi âm mới nhận được và vàng mã mới tiêu được ở âm phủ.[3]

![Cổng nhà gỗ cũ treo tấm vải đỏ có hoa văn, bên cạnh là bình gốm cắm cành hoa hồng nhạt, chổi quét và đĩa trái cây](https://chucmungnammoi.com/covers/mung-3-tet-cung-gi-minh-hoa-3-ua4cao-1200x800.webp)

*Ảnh minh họa*

## Kiêng kỵ và điều nên giản lược

Ngày mùng 3 Tết có ba lớp cần tách bạch: việc làm, quan niệm và phần nên giản lược.

Việc làm là dâng lễ tạ, tiễn tổ tiên; phần này các nhà giữ nguyên.

Phần kiêng kỵ thì có những nếp tránh. Người ta thường tránh quét nhà, đổ rác vì sợ quét đi tài lộc. Cũng tránh dùng dao kéo, kim chỉ vì vật sắc nhọn có sát khí. Ngoài ra còn tránh nói điều xui xẻo, cãi vã, làm đổ vỡ, hay đứng chắn trước cửa nhà người khác. Đây là quan niệm, không phải điều chắc chắn sẽ xảy ra. Tuy nhiên, giữ lấy sự vui vẻ, cẩn thận trong nhà dịp đầu năm thì cũng chẳng hại gì.

Riêng phần đốt vàng mã, nay nhiều nơi khuyến cáo hạn chế tối đa vì vừa lãng phí, vừa ảnh hưởng môi trường, lại dễ gây hỏa hoạn.[2] Không cần đốt quá nhiều, quan trọng là gia chủ thành tâm nghĩ đến tổ tiên.[2] Nhà phố và chung cư càng nên đốt ít, chọn nơi thoáng, xa vật dễ cháy, có người canh cho đến khi tàn lửa nguội hẳn. Lòng thành không đo bằng đống tro.

## Mùng 3 Tết hôm nay

Ngày nay, mùng 3 Tết còn là thời điểm chuyển sang nhịp sống bình thường.

Nhiều gia đình duy trì tục tết thầy, tức đi chúc Tết và tri ân thầy cô giáo vào ngày này theo nếp xưa. Ở giới sân khấu, mùng 3 Tết là ngày cúng gà ra mắt Tổ sân khấu, mở đầu một năm làm nghề.

NSND Lệ Thủy cho biết lễ hóa vàng đánh dấu ngày khởi đầu một năm mới, nghệ sĩ bắt đầu công việc sau ba ngày Tết.[4] Lễ cúng bắt buộc phải có gà trống luộc, đầu ngậm một cành hoa.[4] Một con gà, một cành hoa, vậy mà nghề này vẫn giữ đều đặn mỗi năm, coi đó là nghi thức khai bút của một năm diễn.

Với nhà phố và chung cư, giữ tinh thần tục không cần mâm lớn: một mâm cỗ nhỏ, hương, hoa, vài vàng mã vừa đủ, làm lễ buổi sáng rồi dọn gọn, thông cửa cho gió vào. Ai xa quê không về kịp thì có thể dâng lễ tại nơi mình ở, nhớ về ông bà bằng một nén hương đúng giờ. Ngày mùng 3 Tết tốt hay xấu, cuối cùng vẫn nằm ở việc ba ngày đầu năm nhà mình có vui vẻ, hòa khí hay không.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/).

## Hỏi đáp nhanh

### Mâm cúng mùng 3 Tết đặt ở đâu?

Mâm cúng mùng 3 thường đặt trong nhà, trước bàn thờ gia tiên; sau khi cúng xong, gia chủ đốt giấy vàng bạc dâng tổ tiên. Nếu nhà thắp hương cúng ngoài trời thì bày mâm ngoài sân, lưu ý đầu gà quay ra đường.

### Mùng 3 Tết có phải ngày cố định để cúng hóa vàng không, nhà tôi cúng mùng 4 có sao không?

Ngày làm lễ hóa vàng có thể linh hoạt tùy gia đình: nhiều nhà làm từ mùng 2, phổ biến là mùng 3, có nơi mùng 4 hoặc mùng 7, chủ yếu từ mùng 3 đến khoảng mùng 10 Tết.[2] Nhiều nguồn ghi nhận trước đây các vùng miền cúng hóa vàng vào mùng 2, mùng 3, mùng 7 hoặc ngày khai hạ. Nhà cúng mùng 4 vẫn giữ đúng tinh thần của lễ.

### Nếu bỏ lỡ buổi sáng mùng 3, có thể dâng lễ hóa vàng lúc chiều tối không?

Nhiều nguồn đều khuyên không nên để qua buổi trưa mới cúng. Nếu lỡ giờ, gia chủ có thể chuyển sang cúng vào mùng 4 như nhiều gia đình vẫn làm, vì ngày hóa vàng vốn linh hoạt theo phong tục từng nhà. Khi cúng, nhớ thu hết số tiền vàng đặt trên ban thờ từ mùng 1 để đốt dâng cùng lễ.

[Nhúng đồng hồ đếm ngược đến Tết Nguyên đán vào trang của bạn](https://chucmungnammoi.com/tet-nguyen-dan#nhung-dem-nguoc). Miễn phí, chỉ cần sao chép một đoạn mã, dùng được trên mọi trang web.

## Nguồn tham khảo

1. [Đề xuất phương án nghỉ Tết Nguyên đán 2027](https://cafebiz.vn/de-xuat-phuong-an-nghi-tet-nguyen-dan-2027-176260907145638153.chn) (cafebiz.vn)
2. [Tục cúng gà lễ hóa vàng ngày mùng 3 Tết](https://dansinh.dantri.com.vn/dien-dan-dan-sinh/tuc-cung-ga-le-hoa-vang-ngay-mung-3-tet-20230123191856000.htm) (dansinh.dantri.com.vn)
3. [Nguồn gốc, ý nghĩa lễ cúng hóa vàng, cách hóa vàng, đốt vàng mã đúng nhất ngày mùng 3 Tết](https://www.nguoiduatin.vn/nguon-goc-y-nghia-le-cung-hoa-vang-cach-hoa-vang-dot-vang-ma-dung-nhat-ngay-mung-3-tet-204462978.htm) (nguoiduatin.vn)
4. [Tục lệ cúng gà ra mắt Tổ Sân khấu mùng 3 Tết](https://tuoitre.vn/nld/van-nghe/tuc-le-cung-ga-ra-mat-to-san-khau-mung-3-tet-20230124154052122.htm) (tuoitre.vn)
5. [Mùng 2, 3, 4, 5, 6 Tết 2022 là ngày mấy Dương lịch, tốt hay xấu?](https://infonet.vietnamnet.vn/mung-2-3-4-5-6-tet-2022-la-ngay-may-duong-lich-tot-hay-xau-403878.html) (infonet.vietnamnet.vn)