# Lưu ý khi lái xe máy về quê ăn Tết để về nhà đúng đêm giao thừa

> Lưu ý khi lái xe máy về quê ăn Tết quy về ba việc theo đúng thứ tự: bảo dưỡng xe trước khi đi, chuẩn bị giấy tờ, xăng, hành lý và đồ bảo hộ, rồi giữ nhịp nghỉ 15-20 phút sau mỗi 2 giờ cầm lái trên suốt chặng đường.

- Bài gốc: <https://chucmungnammoi.com/tap-chi/luu-y-khi-lai-xe-may-ve-que-an-tet>
- Chuyên mục: Nhà & đời sống
- Tác giả: Ban Nhà & đời sống
- Ngày đăng: 19/11/2026
- Chủ đề: Giao thừa
- Thời gian đọc: 13 phút

---

Lái xe máy về quê ăn Tết thường là một trong những chuyến đi dài và có nhiều yếu tố khó khăn như tải trọng lớn, giao thông đông đúc và thời tiết lạnh, mưa phùn. Những lưu ý khi lái xe máy về quê ăn Tết quy về ba việc làm theo đúng thứ tự. Trước hết là kiểm tra và bảo dưỡng xe trước khi khởi hành. Tiếp đến là chuẩn bị giấy tờ, xăng, hành lý cùng đồ bảo hộ. Cuối cùng là giữ nhịp nghỉ và tuân thủ luật trên suốt chặng đường.

Chuyến đi an toàn không bắt đầu từ ngày lên xe. Nó bắt đầu từ buổi chiều cuối cùng trước Tết, khi bạn dắt xe ra sân, soi từng bộ phận và quyết định chiếc xe nào trong nhà sẽ làm nhiệm vụ chở cả người lẫn quà về quê.

## Soi lại hiện trạng chiếc xe

Việc đầu tiên là nhìn lại toàn bộ chiếc xe định đi: phanh trước, phanh sau, áp suất lốp đúng tiêu chuẩn nhà sản xuất, dầu nhớt động cơ, dầu số, nước làm mát, đèn pha, đèn xi nhan và đủ hai gương chiếu hậu. Xe số cần thêm phần sên, nhông, dĩa; xe tay ga phải xem dây curoa dẫn động. Má phanh hay lốp mòn quá thì thay mới, đừng tiếc tiền cho hai chi tiết quyết định tính mạng trên đường dài.

Lốp xe máy nên được thay sau khoảng 10.000 đến 15.000 km với hầu hết các loại xe số và xe tay ga. Đó là mốc trung bình theo khuyến cáo của nhà sản xuất; tuổi thọ thực còn phụ thuộc đường xá, thói quen lái và áp suất lốp. Đường ổ gà, phanh gấp hay chở quá tải đều làm lốp mòn nhanh hơn. Trước chuyến về quê, nên sờ tay lên gai lốp; nếu gai mòn gần phẳng hoặc thành lốp nứt nẻ, thay lốp trước khi đi.

Ắc quy là bộ phận dễ bị bỏ quên nhưng lại quyết định buổi sáng xe có nổ hay không. Xe chạy đường dài, dừng nghỉ nhiều lần, ắc quy yếu sẽ khiến bạn đứng cạnh quán nước trong trời lạnh mà tay đề không ăn. Kiểm tra hoặc thay ắc quy kịp thời là việc nên làm trước ngày khởi hành.

Nếu nhà có nhiều hơn một chiếc xe, chọn chiếc vận hành tốt nhất cho chuyến đi, ưu tiên xe có yên và cốp rộng rãi để chứa hành lý.[1] Còn một cân nhắc ít người nghĩ tới: xe số hay xe ga. Xe số phù hợp với mọi dạng địa hình, leo thả đèo hay qua đoạn gồ ghề, nhiều ổ gà đều dễ điều khiển hơn. Xe ga khó kiểm soát trên những đoạn ấy, nhưng chở hành lý lại gọn hơn. Đường về quê nhiều đèo thì xe số an toàn hơn.[3]

Những việc soi dầu nhớt, bugi, xích, kèn, nước làm mát cần dụng cụ và kinh nghiệm. Cách đơn giản là mang xe đến cửa hàng sửa xe uy tín để bảo dưỡng toàn diện trước chuyến đi xa, người thợ sẽ kiểm tra trọn bộ từ nhông sên dĩa đến dây cu-roa. Việc này nên làm trước Tết vài ngày, vì gần Tết các cửa hàng đông và có thể đóng cửa sớm.

## Bước 1: Đổ xăng và đủ giấy tờ

Phần lớn lưu ý khi lái xe máy về quê ăn Tết nằm ở khâu chuẩn bị, và việc rẻ nhất trong khâu ấy là đổ đầy bình xăng. Những ngày giáp Tết, cây xăng thường quá tải, người đổ phải xếp hàng chờ lâu, thậm chí nhiều cây xăng quy định định mức xăng được đổ cho mỗi xe. Vì thế, đổ đầy bình trước khi bắt đầu xếp đồ lên xe, để khỏi phải dừng giữa chừng tháo dỡ hành lý chỉ để đi đổ xăng.[1]

Tiếp theo là giấy tờ. Xe máy cần đủ ba loại bắt buộc: giấy phép lái xe, giấy đăng ký xe và bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc.[1] Ngoài ra nên mang theo căn cước công dân và giấy xác nhận xe chính chủ để phòng khi cần xuất trình. Gom cả bộ vào một túi nhỏ, cất ở nơi dễ lấy nhưng không lỏng lẻo, vì suốt chuyến đi sẽ có nhiều trạm kiểm soát và nhiều lần phải mở túi.

## Bước 2: Buộc hành lý gọn gàng

Hành lý là thứ khiến nhiều chuyến về quê bằng xe máy trở nên nguy hiểm, vì xe chở nặng, trọng tâm cao, tay lái nặng hơn. Nguyên tắc sắp xếp là gom đồ cồng kềnh chung vào một túi lớn hoặc vali, buộc chặt phía sau xe bằng dây chằng. Nước uống, áo mưa, giấy tờ xe để trong ba lô nhỏ phía trước, chỗ tay với tới được.[1]

Phía đầu xe không nên để quá nhiều đồ, vì hành lý cồng kềnh ở đó có thể chạm vào tay lái, cản trở tầm quan sát và thao tác điều khiển. Quà bánh, quần áo, chăn màn cứ xếp về phía sau, thấp và sát xe càng tốt.

Nếu hành lý quá to, quá nặng, chiếm quá nhiều chỗ, đừng cố chở theo.[1] Cách xử lý là đóng gói cẩn thận rồi gửi về quê bằng xe khách, xe chở hàng hoặc nhờ xe người quen đi trước.[1] Người đi nhẹ nhàng, xe chạy chắc chắn, còn quà vẫn về tới nhà đúng ngày.

## Bước 3: Giữ sức, chọn giờ đi và đồ bảo hộ

Thời điểm xuất phát lý tưởng là 5-7 giờ sáng, khi đường còn vắng và trời còn đủ sáng cho cả chặng đầu. Cần chọn khung giờ hợp lý tùy độ dài quãng đường, tránh giờ cao điểm và hạn chế tối đa việc đi đường khi trời tối.[1] Chuyến nào có đoạn đi ban đêm, áo phản quang là thứ bắt buộc phải có trong ba lô, để xe ngược chiều dễ nhìn thấy.

Thể trạng chuẩn bị từ đêm hôm trước cũng quan trọng không kém chiếc xe. Cần ngủ đủ giấc đêm trước ngày khởi hành và tuyệt đối không dùng chất kích thích có cồn, để giữ sức khỏe cùng sự tập trung cho cả chặng đường dài. Thức khuya dọn nhà rồi sáng sớm lên xe là cách nhanh nhất để buồn ngủ giữa đường.

Trang phục cho chuyến đi dài khác hẳn đi làm hằng ngày. Nên mặc quần áo đủ ấm có độ co giãn, áo ngoài có phản quang, kèm khẩu trang, bao tay, vớ. Mũ bảo hiểm nên chọn loại fullface, tức mũ liền khối phủ kín toàn bộ phần đầu, gáy, thái dương và cằm, hoặc ít nhất loại phủ 3/4. Mũ kín giúp giữ ấm và giảm gió bụi, hai thứ khiến người lái mệt nhanh trên đường dài.

Nếu muốn bảo vệ kỹ hơn, nên mặc thêm giáp bảo hộ, giày cổ cao và găng tay có lớp bảo vệ, để giảm nguy cơ chấn thương nghiêm trọng nếu có va chạm. Bộ đồ này mua một lần dùng nhiều năm, và chuyến về quê chính là lúc nó phát huy tác dụng.

## Bước 4: Nghỉ đúng nhịp trên đường

Chuyến về quê dài vài trăm cây số không phải cuộc đua. Nghỉ đúng nhịp là lưu ý khi lái xe máy về quê ăn Tết mà nhiều người bỏ qua. Sau khoảng 50-70 km chạy xe, nên dừng nghỉ một lần tại quán nước hay trạm dừng chân để vệ sinh, uống nước và cho xe đỡ nóng máy. Một số khuyến cáo khác nêu mốc 60-100 km với thời gian nghỉ 15-20 phút mỗi lần. Các mốc này khác nhau vì tùy thể trạng và quãng đường, quan trọng là đừng cố chạy hết một mạch.

Chuyên gia an toàn đưa ra khuyến cáo chung cho người cầm lái đường dài: dừng nghỉ 15-20 phút sau mỗi 2 giờ lái liên tục hoặc sau mỗi 200 km. Nếu lái ban đêm, trời mưa lớn, sương mù hay đường đèo dốc thì rút ngắn còn khoảng 1-1,5 giờ một lần. Như vậy, một chuyến về quê 300 km cần ít nhất một lần nghỉ giữa đường, nhiều hơn nữa nếu đi vắng ban đêm.

Riêng xe kinh doanh vận tải, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có hiệu lực từ 1/1/2025 yêu cầu người lái liên tục 4 giờ phải dừng nghỉ tối thiểu 15 phút. Nếu vi phạm, người lái có thể bị xử phạt 3-5 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Người đi xe máy về quê không thuộc nhóm chịu quy định này, nhưng mốc 4 giờ ấy là một cột mốc đáng nhớ cho mọi chuyến đi dài.

Khi dừng nghỉ, bước xuống xe, vươn vai, xoay người, giãn cơ, rửa mặt bằng nước lạnh và uống nước lọc; cà phê hay trà chỉ nên dùng vừa phải. Đồng thời tranh thủ nhìn nhanh chiếc xe: lốp có non hơi hay dính dị vật, gầm có rò rỉ chất lỏng, phanh và động cơ có mùi bất thường. Năm phút kiểm tra giữa đường có thể tiết kiệm cả buổi chiều nằm chờ thợ sửa xe.

Buồn ngủ trên xe máy không giống buồn ngủ khi xem phim. Cơ thể báo trước bằng những dấu hiệu rất cụ thể: bạn ngáp mãi không dứt, hai mí mắt như đeo chì, mắt nháy liên tục và nhìn xa thấy nhòe. Đầu cũng bắt đầu gục về phía trước, khó giữ thẳng, trong khi dòng suy nghĩ nhảy lung tung và người cứ bồn chồn. Thấy một trong những dấu hiệu ấy, tấp xe vào nơi an toàn và nghỉ 15-30 phút; tuyệt đối không cố chạy tiếp khi buồn ngủ.

## Trục trặc thường gặp

Trục trặc đầu tiên không nằm ở chiếc xe mà ở bầu trời. Nếu gặp thời tiết xấu, nên cân nhắc có khởi hành hay không, vì nguy cơ tai nạn trong điều kiện thời tiết xấu thường cao gấp hai, gấp ba lần so với bình thường. Ở miền Bắc, thời tiết dịp Tết còn rét đậm, nên nếu có thể, đi xe buýt hoặc xe khách vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc hơn xe máy.

Trục trặc thứ hai là xe hỏng giữa đường vắng. Không phải đoạn đường nào cũng có trạm dịch vụ sửa chữa, nên luôn mang theo bộ dụng cụ sửa chữa xe cơ bản mà nhà sản xuất trang bị sẵn trên xe. Nếu quãng đường về nhà thường vắng vẻ, ít quán sửa xe máy, chuẩn bị thêm một bộ đồ vá xe để xử lý các lỗi đơn giản như dính đinh.[2]

Cuối cùng là chuyện lạc đường và tắc đường. Cần lên lịch trình hợp lý, xem trước cung đường, thời tiết, tình hình giao thông và giờ cao điểm, để tránh tắc đường, lạc đường hoặc gặp phải đoạn đường xấu. Đoạn nào đang ngập, đang sửa thì nên vòng sớm, đừng đợi tới nơi mới quay đầu giữa dòng nước.

## Tuân thủ luật trên chặng Tết

Trên chặng Tết, luật giao thông áp dụng như mọi ngày trong năm, và mức phạt hiện nay không hề nhẹ. Không sử dụng rượu bia trước khi lái, không dùng điện thoại khi đang điều khiển xe, cần liên hệ thì tấp xe vào lề; không đeo tai nghe khi cầm lái.[1] Chuyển làn phải có tín hiệu báo trước, không vượt đèn đỏ, luôn giữ khoảng cách với xe phía trước.[1] Cũng đừng phóng nhanh vượt ẩu hay vượt lên rồi đột ngột giảm tốc. Đây là phần lưu ý khi lái xe máy về quê ăn Tết dễ bỏ qua nhất, vì đường vắng dễ khiến người lái chủ quan.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 27/12/2024 và có hiệu lực thi hành từ 01/01/2025, người điều khiển xe máy không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ không cài quai đúng quy cách bị phạt 400.000-600.000 đồng. Chở người không đội mũ hay đội không đúng quy cách cũng chịu mức phạt tương tự.

Mức phạt với các lỗi khác cũng đáng để nhớ: vượt đèn đỏ bị phạt 2-3 triệu đồng và trừ 3 điểm giấy phép lái xe; lạng lách, đánh võng bị phạt 10-12 triệu đồng, trừ 5 điểm và tước giấy phép lái xe 2-4 tháng. Chạy quá tốc độ từ 5 đến dưới 10 km/h bị phạt 400.000-600.000 đồng, quá trên 20 đến 35 km/h bị phạt 4-6 triệu đồng và trừ 5 điểm.

Nghiêm trọng nhất là nồng độ cồn. Điều khiển xe máy có nồng độ cồn chưa vượt quá 50 mg/100 ml máu bị phạt 2-3 triệu đồng và trừ 3 điểm; vượt quá 80 mg/100 ml máu bị phạt 16-18 triệu đồng, trừ 6 điểm và tước giấy phép lái xe 22-24 tháng. Nhậu giao thừa xong sáng mùng 1 lên xe là chuyện không được phép, dù chỉ một ly.

Đi xe máy về quê ăn Tết an toàn, về đến nhà đúng giờ giao thừa, đó là kết quả của cả chuỗi chuẩn bị chứ không phải may mắn. Xe tốt, giấy tờ đủ, hành lý gọn, giờ đi hợp lý, nhịp nghỉ đúng, và một cái đầu tỉnh táo suốt chặng đường: sáu thứ ấy nằm trong tay bạn từ hôm nay, trước khi Tết đến. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục Nhà & đời sống để chuẩn bị cả nhà cửa lẫn chuyến đi cho mùa Tết.

## Nhớ nhanh

- Kiểm tra phanh, lốp, ắc quy, đèn và mang xe đi bảo dưỡng toàn diện trước ngày đi; lốp nên được thay sau khoảng 10.000-15.000 km.
- Đổ đầy xăng trước khi xếp đồ, đủ ba loại giấy tờ bắt buộc, hành lý buộc chặt sau xe, đồ to gửi xe khách.
- Nghỉ 15-20 phút sau mỗi 2 giờ hoặc 200 km; ngáp liên tục, mí mắt nặng là dấu hiệu phải dừng ngay.

Bài viết thuộc [Góc đọc Xuân](https://chucmungnammoi.com/tap-chi) của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/).

## Hỏi đáp nhanh

### Xe máy điện có đi được chặng về quê dài không?

Xe máy điện chạy đường dài phụ thuộc vào quãng đường mỗi lần sạc và số trạm sạc trên cung đường. Trước khi đi, cần tính rõ quãng đường thực tế của xe khi chở nặng, trừ hao pin vì trời lạnh làm pin xuống nhanh hơn, và xác định trước những điểm có thể sạc. Chặng nào không có chỗ sạc thì nên đổi sang xe xăng hoặc gửi xe theo xe khách.

[Nhúng đồng hồ đếm ngược đến Tết Nguyên đán vào trang của bạn](https://chucmungnammoi.com/tet-nguyen-dan#nhung-dem-nguoc). Miễn phí, chỉ cần sao chép một đoạn mã, dùng được trên mọi trang web.

## Nguồn tham khảo

1. [Những lưu ý khi 'khăn gói' về quê ăn Tết bằng xe máy](https://phapluatplus.baophapluat.vn/nhung-luu-y-khi-khan-goi-ve-que-an-tet-bang-xe-may-155553.html) (phapluatplus.baophapluat.vn)
2. [Nhất định cần lưu ý điều này khi về quê ăn Tết bằng xe máy](https://www.nguoiduatin.vn/nhat-dinh-can-luu-y-dieu-nay-khi-ve-que-an-tet-bang-xe-may-204252401135102962.htm) (nguoiduatin.vn)
3. [Tăng mạnh mức xử phạt vi phạm giao thông theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ](https://doi.haui.edu.vn/vn/tin-tuc/tang-manh-muc-xu-phat-vi-pham-giao-thong-theo-nghi-dinh-168-2024-nd-cp-cua-chinh-phu/65190) (doi.haui.edu.vn)
