# Lợi ích thương hiệu quốc gia: uy tín được Nhà nước bảo trợ, nhưng không đảm bảo lợi nhuận

> Nhiều người tưởng Thương hiệu quốc gia là một giải thưởng thi đua; thực ra đây là chương trình xúc tiến thương mại dài hạn của Chính phủ, do Bộ Công Thương chủ trì từ năm 2003. Lợi ích thương hiệu quốc gia vì thế không dừng ở danh hiệu treo tường.

- Bài gốc: <https://chucmungnammoi.com/tap-chi/loi-ich-thuong-hieu-quoc-gia>
- Chuyên mục: Tiền & nghề
- Tác giả: Ban Tiền & nghề
- Ngày đăng: 17/10/2026
- Cập nhật: 19/10/2026
- Chủ đề: Bộ Công Thương, Thương hiệu quốc gia, Xuất khẩu
- Thời gian đọc: 13 phút

---

Điểm khác biệt lớn nhất giữa danh hiệu này và một giải thưởng thi đua: Nhà nước không trao xong rồi thôi. Từ năm 2003, Bộ Công Thương đứng ra chủ trì một chương trình xúc tiến thương mại đặc thù, dài hạn và duy nhất của Chính phủ. Chương trình bảo trợ uy tín cho sản phẩm, giúp doanh nghiệp gây dựng thương hiệu để người dùng trong và ngoài nước biết tới.[8]

Lợi ích thương hiệu quốc gia vì thế nằm ở cả hệ thống bảo trợ và hỗ trợ đi kèm, vượt xa tấm giấy chứng nhận. Chương trình đã đi qua hơn hai mươi năm, kỳ xét chọn tổ chức hai năm một lần.[12]

## Thương hiệu quốc gia là gì

Ba giá trị cốt lõi mà chương trình kiên định là Chất lượng, Đổi mới sáng tạo và Năng lực tiên phong.[10] Mục tiêu là khơi dậy khát vọng xây dựng thương hiệu mạnh và đưa trí tuệ, bản lĩnh Việt Nam ra thị trường quốc tế. Nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng nộp được hồ sơ. Theo Thông tư 18/2026/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 3/4, ứng viên phải được thành lập theo pháp luật Việt Nam và hoạt động ít nhất hai năm liên tiếp.

Ngoài ra, doanh nghiệp phải tuân thủ nghĩa vụ về thuế, môi trường, trách nhiệm xã hội.[7] Sản phẩm đưa vào xét chọn phải do chính doanh nghiệp giữ quyền sở hữu văn bằng bảo hộ trí tuệ. Thiếu một trong những điều kiện này, hồ sơ chưa đến được vòng chấm điểm.

Đủ điều kiện mới chỉ là bước vào cửa.

Sản phẩm xét chọn phải đạt tổng điểm từ 650 trở lên trên thang 1.000 điểm. Mỗi tiêu chí thành phần phải đạt tối thiểu 60% mức điểm quy định.[7] Thang điểm cũng không đứng yên: kỳ gần nhất nâng nhóm tiêu chí Đổi mới, sáng tạo từ 180 lên 300 điểm, tương đương 30% tổng thang. Cách chấm này nhấn mạnh nghiên cứu và phát triển, tài sản trí tuệ, chuyển đổi số và kinh tế xanh, buộc doanh nghiệp đầu tư thật vào đổi mới thay vì chỉ dựa vào việc sản phẩm bán chạy.

Thử hình dung một công ty thực phẩm hoạt động được năm năm, nộp thuế đầy đủ và đã đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm chủ lực. Về mặt điều kiện pháp lý, công ty này đủ cửa để nộp hồ sơ xét chọn.

Quy trình chấm cũng chặt hơn nhiều người tưởng. Kỳ gần nhất thu hút hơn 1.000 lượt doanh nghiệp quan tâm đăng ký. Ban Thư ký phối hợp rà soát việc chấp hành pháp luật về thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội, lao động, môi trường.[10] Sau đó là đánh giá độc lập về nhận thức thương hiệu, sức khỏe tài chính và khảo sát thực tế.

Với doanh nghiệp, tham gia xét chọn còn là dịp tự nhìn lại toàn diện.[12] Họ đối chiếu kết quả sản xuất kinh doanh và chiến lược xây dựng thương hiệu qua từng tiêu chí của chương trình, từ đó biết rõ mình mạnh ở đâu, yếu ở khâu nào.

## Quyền lợi khi được công nhận

Điều đầu tiên và rõ nhất trong các quyền lợi thương hiệu quốc gia là uy tín. Khi sản phẩm được công nhận, thương hiệu đó được Nhà nước bảo trợ.[9] Điều này giúp người tiêu dùng trong nước lẫn đối tác nước ngoài tin tưởng hơn vào chất lượng. Với một thị trường mà người mua vẫn hoài nghi hàng nội địa, con dấu từ chương trình của Chính phủ có giá trị thuyết phục mà quảng cáo trả tiền khó mua được.

Quảng bá là quyền lợi thứ hai, và quy mô của nó không nhỏ. Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia được tổ chức trang trọng tại Trung tâm Hội nghị quốc gia ở Hà Nội.[1] Sự kiện có Thủ tướng, lãnh đạo các bộ ngành và khoảng 1.000 đến 1.500 đại biểu dự, được truyền hình trực tiếp trên VTV1. Với doanh nghiệp nhỏ, một lần xuất hiện trên sóng quốc gia như vậy là dịp quảng bá hiếm có.

Sau khi được công nhận, sự hỗ trợ vẫn tiếp tục. Bộ Công Thương cho biết sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong quản trị và bảo vệ thương hiệu, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, giúp hàng Việt tìm đường ra thị trường quốc tế. Cục Xúc tiến thương mại cũng đánh giá sức hút của chương trình nằm ở việc xúc tiến xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ và phát triển thị trường nội địa cho doanh nghiệp.[8]

Trường hợp gạo minh họa uy tín quốc gia và uy tín thương hiệu gắn với nhau chặt đến mức nào.

Hồ Quang Cua cho biết gạo ST25 đoạt giải nhất gạo ngon nhất thế giới năm 2019 giúp gạo Việt được đón nhận tại Anh, Nhật Bản, Úc. Năm 2022, Việt Nam sản xuất trên 43 triệu tấn lúa, xuất khẩu khoảng 6,5 đến 6,7 triệu tấn gạo. Thị trường lớn đang chờ những thương hiệu gạo đủ sức giữ chân người mua bằng chất lượng ổn định.

Những doanh nghiệp nhỏ hơn cũng chuyển danh hiệu thành kết quả cụ thể. Yến sào Khánh Hòa năm lần liên tiếp đạt danh hiệu và dùng nó để khẳng định tính minh bạch với người tiêu dùng, kết hợp hệ thống tem chống hàng giả công nghệ cao “Mắt Ngọc” cùng mã QR truy xuất nguồn gốc. Kim ngạch xuất khẩu của công ty chín tháng đầu năm nay đạt hơn 1,26 triệu USD.[2]

Trong khi đó, bánh tráng Tân Nhiên của Tây Ninh đổi mới từ việc cải tiến thiết bị sẵn có như máy tráng bánh, hệ thống hong sấy, công đoạn cắt và đóng gói thay vì đầu tư dây chuyền đắt tiền. Sau đó, sản phẩm đã có mặt tại 14 quốc gia kể từ lô hàng xuất đầu tiên sang Hàn Quốc năm 2019.[3] Với một sản phẩm truyền thống, đây là bước nhảy đáng kể về phạm vi thị trường.

Canifa chọn cách nâng năng lực sản phẩm theo khí hậu Việt Nam. Nguyên liệu mùa hè được tuyển chọn để làm mát, chống tia UV và thấm hút mồ hôi, hợp với thời tiết nóng ẩm của phần lớn địa phương. Doanh nghiệp này lần đầu đạt danh hiệu năm 2024 và tiếp tục được vinh danh kỳ sau. Đại diện công ty coi hai kỳ liên tiếp là dấu mốc ghi nhận sự kiên định với chất lượng và khẳng định năng lực cạnh tranh của thương hiệu nội địa, một chủ đề liên quan chặt tới bài [Doanh nghiệp Việt nên cạnh tranh bằng gì? Ba yếu tố quan trọng](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/canh-tranh). Ông Lê Việt, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Thép Miền Nam (VNSteel), nhìn ở hướng khác: với doanh nghiệp đạt thương hiệu quốc gia, danh hiệu mới là điểm mở đầu cho những chuẩn mực và yêu cầu cao hơn phía trước.[10]

Nutifood là ví dụ khác về sự ổn định, khi doanh nghiệp lần thứ hai được vinh danh. Trường hợp này được lý giải là bằng chứng cho năng lực phát triển thương hiệu qua sản phẩm chất lượng, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng trong nước và thể hiện năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Trong lĩnh vực ngân hàng, BIDV cũng được vinh danh. Ngân hàng này coi danh hiệu là động lực để nâng cao giá trị sản phẩm dịch vụ, khả năng phục vụ khách hàng, góp phần khẳng định uy tín thương hiệu doanh nghiệp Việt trên thị trường khu vực và quốc tế.[5]

Tuy nhiên, có một trường hợp ít được nhắc tới.

SJC cho biết lợi nhuận sụt giảm mạnh sau khi trở thành thương hiệu quốc gia, trong giai đoạn bị quản lý độc quyền vàng miếng. Trước năm 2012, công ty có vốn sở hữu 400 tỷ đồng và lợi nhuận ròng 300 đến 400 tỷ đồng một năm. Sau đó, con số này chỉ còn vài chục tỷ đồng. Câu chuyện đặt ra câu hỏi thẳng thắn: danh hiệu nâng được uy tín và cơ hội thị trường, song không tự động bảo đảm lợi nhuận. Doanh nghiệp đạt thương hiệu quốc gia vẫn phải đối diện với biến động chính sách và cạnh tranh như mọi thương hiệu khác.

![Hàng dài container xếp bên bến cảng, một cần cẩu nhấc container phía trên tàu hàng, ánh sáng mờ sương buổi sớm](https://chucmungnammoi.com/covers/loi-ich-thuong-hieu-quoc-gia-minh-hoa-1-b6tpg7-1200x800.webp)

*Ảnh minh họa*

## Danh hiệu có thời hạn hai năm

Danh hiệu không cấp một lần và giữ mãi. Theo Quyết định số 2136/QĐ-BCT ngày 29/8, kỳ xét chọn gần nhất công nhận 499 sản phẩm của 227 doanh nghiệp, và việc công nhận có thời hạn hai năm.[10] Muốn tiếp tục hưởng lợi ích của thương hiệu quốc gia, doanh nghiệp phải qua kỳ xét chọn tiếp theo với tiêu chuẩn mới.

Số lượng doanh nghiệp và sản phẩm được công nhận tăng đều qua các kỳ: năm 2020 có 124 doanh nghiệp với 283 sản phẩm, năm 2022 có 172 doanh nghiệp với 325 sản phẩm, năm 2024 có 190 doanh nghiệp với 359 sản phẩm, đến kỳ gần nhất là 227 doanh nghiệp với 499 sản phẩm. Tính đến nay, chương trình đã đi qua 23 năm.[10]

Brand Finance đánh giá giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam ở mức hơn 46 tỷ USD trong kỳ đánh giá gần nhất, tăng hơn 45% so với năm 2020, đưa Việt Nam lên vị trí 32 trong 193 quốc gia và vùng lãnh thổ. Riêng trong tốp 10 thương hiệu dẫn đầu, 5 doanh nghiệp đạt thương hiệu quốc gia chiếm 69,1% tổng giá trị của nhóm.[10] Con số ấy cho thấy danh hiệu đi liền với giá trị thương hiệu được đo lường, chứ không phải chỉ là lời khen. Từ 2020 đến nay, tỷ lệ doanh nghiệp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia nằm trong tốp 50 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam tăng từ 42% lên 50%.

Lộ trình phía trước cũng đã rõ. Giai đoạn 2026-2030, chương trình siết lại hệ thống tiêu chí cho thực chất hơn, đặt mục tiêu 1.000 sản phẩm đạt danh hiệu. Đến giai đoạn 2030-2035, mục tiêu là 5 đến 10 thương hiệu doanh nghiệp Việt Nam vào tốp 500 thế giới, đồng thời nâng hạng thương hiệu quốc gia lên tốp 25 toàn cầu.[14] Về phía doanh nghiệp duy trì phong độ, TH true MILK có 19 sản phẩm đạt danh hiệu kỳ vừa qua, chiếm gần 4% tổng số sản phẩm được vinh danh. Công ty này sáu kỳ liên tiếp được công nhận, từ 2016 đến nay.

**Đọc thêm:** [Vốn FDI đăng ký 50,36 tỷ USD: cánh cửa nào cho doanh nghiệp Việt](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/von-fdi-dang-ky-5036-ty-usd-canh)

## Cảnh giác mạo danh tư vấn

Có quyền lợi thì có kẻ mượn danh.

Ban Thư ký Chương trình Thương hiệu quốc gia khuyến nghị doanh nghiệp chủ động tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống, cảnh giác với các hành vi mạo danh hoặc cung cấp thông tin sai lệch để tránh mất chi phí và rủi ro không đáng có.[12] Cơ quan này xác nhận rõ: Ban Thư ký không ủy quyền cho bất kỳ tổ chức, đơn vị hay cá nhân nào làm thay các việc tư vấn, đại diện, tiếp nhận hoặc xử lý hồ sơ tham gia xét chọn của doanh nghiệp.

Dấu hiệu nhận biết không khó. Một doanh nghiệp nhỏ nhận được điện thoại từ đơn vị tự xưng là được chỉ định hỗ trợ xét chọn Thương hiệu quốc gia và yêu cầu trả phí tư vấn, thì gần như chắc chắn đó là mạo danh. Toàn bộ thông tin về tiêu chí, quy trình xét chọn, thời hạn nộp hồ sơ đều được công bố công khai trên các kênh chính thức của Chương trình và Cục Xúc tiến thương mại.[12] Doanh nghiệp có nhu cầu tham gia tự đăng ký và nộp hồ sơ, căn cứ Quyết định 30/2019/QĐ-TTg ngày 8/10/2019 của Thủ tướng Chính phủ và văn bản sửa đổi, bổ sung quy chế sau này.

Doanh nghiệp muốn vươn ra nước ngoài còn một nguồn hỗ trợ chính thức nữa. Theo Quyết định số 626/QĐ-TTg, chương trình Vươn ra thị trường quốc tế (Go Global) đặt mục tiêu đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp trong sáu năm tới. Trong đó, 1.000 doanh nghiệp được hỗ trợ lập kế hoạch quốc tế hóa và 100 doanh nghiệp được hỗ trợ đầu tư ra nước ngoài, với chính sách điều chỉnh theo hướng Nhà nước đồng hành và chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp.[14] Trước khi chi tiền cho bất kỳ dịch vụ nào liên quan đến hồ sơ xét chọn, câu đầu tiên nên hỏi đối tác: văn bản nào cho phép các anh đại diện chương trình. Ai muốn theo dõi thêm các đề tài về tiền bạc và nghề nghiệp có thể tìm ở chuyên mục [Tiền & nghề](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/chuyen-muc/tien-va-nghe).

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/).

## Nguồn tham khảo

1. [19 sản phẩm của TH true MILK đạt Thương hiệu quốc gia 2026](https://thanhnien.vn/19-san-pham-cua-th-true-milk-dat-thuong-hieu-quoc-gia-2026-185261017142150078.htm) (thanhnien.vn)
2. [Yến sào Khánh Hòa 5 lần liên tiếp đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam](https://vietnamnet.vn/yen-sao-khanh-hoa-5-lan-lien-tiep-dat-thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam-2565747.html) (vietnamnet.vn)
3. [Từ khát vọng nâng tầm bánh tráng Tây Ninh đến thương hiệu quốc gia](https://znews.vn/tu-khat-vong-nang-tam-banh-trang-tay-ninh-den-thuong-hieu-quoc-gia-post1689930.html) (znews.vn)
4. [Yếu tố giúp Canifa tiếp tục đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam](https://vnexpress.net/yeu-to-giup-canifa-tiep-tuc-dat-thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam-5133129.html) (vnexpress.net)
5. [BIDV được vinh danh 'Thương hiệu Quốc gia'](https://thanhnien.vn/bidv-duoc-vinh-danh-thuong-hieu-quoc-gia-185241105171532213.htm) (thanhnien.vn)
6. [Nutifood lần thứ hai được vinh danh thương hiệu quốc gia](https://tienphong.vn/nutifood-lan-thu-hai-duoc-vinh-danh-thuong-hieu-quoc-gia-post1294032.tpo) (tienphong.vn)
7. [Những tiêu chí mới của Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam](https://bcsi.edu.vn/tin-tuc/thuong-hieu/nhung-tieu-chi-moi-cua-chuong-trinh-thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam.html) (bcsi.edu.vn)
8. [124 doanh nghiệp đạt Thương hiệu Quốc gia năm 2020](https://tuoitre.vn/124-doanh-nghiep-dat-thuong-hieu-quoc-gia-nam-2020-20201117152234159.htm) (tuoitre.vn)
9. [Danh sách doanh nghiệp, sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2024](https://logistics.gov.vn/doanh-nghiep/danh-sach-doanh-nghiep-san-pham-dat-thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam-nam-2024) (logistics.gov.vn)
10. [499 sản phẩm của 227 doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026](https://nhandan.vn/499-san-pham-cua-227-doanh-nghiep-dat-thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam-nam-2026-post991810.html) (nhandan.vn)
11. [Thương hiệu Quốc gia Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_hi%E1%BB%87u_Qu%E1%BB%91c_gia_Vi%E1%BB%87t_Nam) (Wikipedia)
12. [Bộ Công Thương cảnh báo các hành vi mạo danh tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia xét chọn Thương hiệu quốc gia Việt Nam](https://tapchicongthuong.vn/bo-cong-thuong-canh-bao-cac-hanh-vi-mao-danh-tu-van--ho-tro-doanh-nghiep-tham-gia-xet-chon-thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam-470323.htm) (tapchicongthuong.vn)
13. [Danh sách 499 sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026](https://via.gov.vn/tin-tuc/t24621/danh-sach-499-san-pham-dat-thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam-nam-2026) (via.gov.vn)
14. [Việt Nam có 190 doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia](https://www.sggp.org.vn/viet-nam-co-190-doanh-nghiep-dat-thuong-hieu-quoc-gia-post848285.html) (sggp.org.vn)

---

*Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.*