# Kêu gọi hay kêu rọi: viết sao cho đúng?

> Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam từng kêu gọi đồng bào cả nước giúp đỡ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả thiên tai. Trong mọi văn bản và phát ngôn chính thức như vậy, từ được dùng là “kêu gọi”; “kêu rọi” không xuất hiện ở bất cứ chỗ nào.

- Bài gốc: <https://chucmungnammoi.com/tap-chi/keu-goi-hay-keu-roi>
- Chuyên mục: Chính tả
- Tác giả: Ban Chính tả
- Ngày đăng: 11/11/2026
- Chủ đề: Chính tả tiếng Việt, Từ nào đúng, Kêu gọi hay kêu rọi, Kêu gọi nghĩa là gì, Nhầm âm đầu g r
- Thời gian đọc: 11 phút

---

Kêu gọi hay kêu rọi? Đáp án ngắn: “kêu gọi” mới đúng chính tả, còn “kêu rọi” sai hẳn. Nền tảng Chúc Mừng Năm Mới dùng “kêu gọi” trong mọi ngữ cảnh, từ lời vận động hiến máu đến lời phát động kháng chiến.

Câu hỏi tưởng nhỏ, nhưng nó chạm đúng chỗ dễ vấp nhất của tiếng Việt: phụ âm đầu. Chỉ cần đổi g thành r, một từ mang nghĩa vận động biến thành một từ nói về ánh sáng chiếu vào vật. Người đọc trên điện thoại gõ nhanh rất khó tự thấy, vì “rọi” là từ có thật, máy soát lỗi cũng không đánh dấu.

Ba việc cần rõ: từ nào đúng, kêu gọi nghĩa là gì, và làm sao để không viết nhầm nữa. Cả ba nằm gọn trong mấy mục dưới đây, kèm những câu ví dụ lấy từ đời sống và từ văn bản chính thức.

## Từ đúng là kêu gọi, từ sai là kêu rọi

Từ điển tiếng Việt ghi mục từ “kêu gọi”. Từ ấy có mặt đều trên báo, trong thông cáo, trong lời phát động, những chỗ người viết phải cân nhắc từng chữ. Không nguồn nào xác nhận “kêu rọi” đúng, cũng không có văn bản chính thức nào dùng nó. Đây không phải trường hợp hai cách viết cùng tồn tại: một cách đúng, cách kia sai hẳn.

Kêu là lên tiếng, gọi là gọi tới. Ghép lại, nghĩa của kêu gọi là vận động, thúc giục mọi người cùng thực hiện một hành động hoặc hưởng ứng một việc gì đó. Ai tra “kêu gọi nghĩa là gì” thường gặp ngay định nghĩa này, nhưng sắc thái mới là chỗ hay lẫn: từ này hướng ra tập thể, không dùng cho một người tự nhủ với mình. Nói “tôi kêu gọi tôi dậy sớm” là sai chỗ dùng, dù chữ vẫn đúng. Cũng vì hướng ra tập thể, từ này thường đứng trước những chữ chỉ việc chung: kêu gọi ủng hộ, kêu gọi tham gia, kêu gọi quyên góp. Đừng lẫn nó với “kêu cứu” (cầu xin giúp đỡ cho chính mình), “kêu ca” (phàn nàn), “mời gọi” (nhẹ hơn, không có sức thúc giục) hay “hiệu triệu” (trang trọng hơn, dành cho văn kiện).

Báo trong nước cho thấy từ này làm việc ở nhiều tầng. Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam kêu gọi đồng bào cả nước giúp đỡ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả thiên tai.[2] Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương kêu gọi người dân hiến nhóm máu O khi nguồn máu khan hiếm.[3] Có lúc lời vận động xuất phát từ chuyện buôn bán: nhiều người kêu gọi giải cứu thanh long Bình Thuận khi giá rớt mạnh. Cùng động từ ấy, GS Nguyễn Anh Trí, Viện trưởng Viện Huyết học, kêu gọi người mẹ bỏ rơi con quay lại nhận con.[6] Bốn câu, bốn hoàn cảnh khác nhau, và chỗ đứng của từ không đổi.

Ra khỏi biên giới, cách dùng y hệt. Liên đoàn bóng đá Iran kêu gọi FIFA khai trừ Mỹ khỏi World Cup 2022.[4] Italy kêu gọi công dân rời khỏi Iran do an ninh bất ổn; Canada và Trung Quốc cũng kêu gọi công dân sơ tán khỏi Iran.[5] Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee kêu gọi nhân viên rời Israel ngay. Ở phía người hâm mộ, fan kêu gọi Địch Lệ Nhiệt Ba rời công ty Gia Hành Thiên Hạ. Từ một quyết định thể thao đến một lệnh sơ tán, từ chuyện làng đến chuyện nghệ sĩ, từ này đứng được ở tất cả.

Bản văn kiện nổi tiếng nhất dùng từ này là “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” do Hồ Chí Minh soạn thảo, phát ra vào sáng ngày 20 tháng 12 năm 1946, phát động cuộc kháng chiến chống Pháp. Chữ “gọi” nằm ngay trong tiêu đề ấy và được truyền lại qua sách giáo khoa, qua các tuyển tập văn kiện. Một cụm từ khác cùng khuôn cũng đi vào lịch sử: “Mẹ Tổ quốc kêu gọi”.[8] Hai cái tên, hai thời điểm, cùng một cách viết. Ai còn phân vân kêu gọi hay kêu rọi thì cứ nhớ hai cụm ấy, vì chưa ai in sai chữ “gọi” trong một văn kiện lịch sử.

Thế “kêu rọi” là gì? Đó là lỗi sinh ra từ việc lẫn âm đầu g và r. Từ “rọi” có nghĩa riêng và rất hẹp: chiếu thẳng một luồng sáng vào chỗ nào đó. Đèn pin rọi vào góc tối, nắng rọi qua khe cửa. Đặt nghĩa ấy vào câu vận động là thấy ngay chỗ lệch, vì không ai chiếu đèn vào người khác để mời họ làm một việc. Còn một lỗi nữa hay đi kèm: viết “một kêu gọi” thay vì “một lời kêu gọi”, nghe như danh từ đứng một mình, trong khi từ này thường làm động từ. Tám cặp câu dưới đây để đối chiếu nhanh; cột trái là cách viết đúng, cột phải là dạng sai cần bỏ.

*Tám cặp câu đúng, sai để đối chiếu nhanh khi viết*

| Viết đúng | Viết sai |
| --- | --- |
| Kêu gọi cả xóm quét ngõ | Kêu rọi cả xóm quét ngõ |
| Ban tổ chức kêu gọi ủng hộ | Ban tổ chức kêu rọi ủng hộ |
| Kêu gọi hiến máu | Kêu rọi hiến máu |
| Kêu gọi bà con giữ vệ sinh | Kêu rọi bà con giữ vệ sinh |
| Lời kêu gọi của thôn trưởng | Lời kêu rọi của thôn trưởng |
| Kêu gọi học sinh đi học đúng giờ | Kêu rọi học sinh đi học đúng giờ |
| Kêu gọi giải cứu nông sản | Kêu rọi giải cứu nông sản |
| Kêu gọi cả nhà sum họp đón Tết | Kêu rọi cả nhà sum họp đón Tết |

## Vì sao hay viết nhầm g thành r

Lỗi chính tả tiếng Việt hay rơi vào phụ âm đầu, và nhóm r, d, gi là chỗ vấp quen thuộc. “Gọi” mở đầu bằng g, “rọi” mở đầu bằng r. Hai âm khác nhau, nhưng khi viết nhanh, tay dễ đi theo thói quen và con mắt đọc lại cũng bỏ qua vì câu vẫn trôi. Thêm nữa, người viết thường chỉ soát kỹ những từ dài, còn từ hai tiếng quen thuộc thì mặc định là mình viết đúng.

Một lý do nữa nằm ở nghĩa gần nhau. “Rọi” là chiếu sáng, mà lời kêu gọi cũng hay được ví như ngọn đèn soi đường cho tập thể; người viết liên tưởng tới hình ảnh ấy rồi gõ theo. Cách nói “rọi” trong đời sống lại khá phổ biến ở miền Nam, nơi người ta nói “rọi đèn” nhiều hơn “chiếu đèn”, nên âm r nghe quen tai hơn.

Thói quen trên mạng cũng góp phần. Tin nhắn nhóm, bài đăng của lớp, bình luận dưới video đều được viết vội, ít ai đọc lại. Một người viết sai, vài người bắt chước theo, lâu dần thành phản xạ. Nhưng phản xạ không làm cho cách viết thành đúng; nó chỉ làm lỗi khó bị phát hiện hơn.

Về mặt ngữ âm, cặp g và r không cùng một vị trí phát âm, nên người nói chuẩn ít khi lẫn khi phát âm. Lỗi chủ yếu xảy ra ở khâu gõ và khâu soát, khi mắt đọc theo nghĩa chứ không đọc theo chữ. Hiểu được điều đó thì cách sửa cũng rõ: tách khâu gõ khỏi khâu soát, đừng vừa nghĩ vừa gõ rồi bấm gửi luôn.

Ảnh minh họa được tạo bằng AI

![Trên bàn gỗ cũ có chiếc đèn kim loại đang chiếu sáng, một chiếc chuông nhỏ, điện thoại úp màn hình và một cuốn sổ trắng](https://chucmungnammoi.com/covers/keu-goi-hay-keu-roi-minh-hoa-1-un5vfq-1200x800.webp)

*Chiếc bàn gỗ cũ có đèn bàn kim loại đang bật, một chiếc chuông nhỏ, điện thoại úp mặt và một quyển sổ trắng, ánh sáng ấm rọi xuống mặt bàn.*

## Mẹo nhớ và cách soát

Mẹo đầu dựa vào nghĩa. Cứ thay thử từ đang viết bằng “vận động” hoặc “mời gọi”; nếu câu vẫn xuôi thì viết “kêu gọi”. Cách thứ hai nhìn vào từ đi kèm: từ đúng thường đứng trước “hãy”, “cùng”, “ủng hộ”, “tham gia”, những chữ chỉ việc nhiều người làm chung. Cách cuối là đọc to: “gọi” bật ra ở đầu lưỡi, “rọi” rung ở đầu lưỡi, đọc hai lần rồi mới viết.

Một mẹo nữa dựa vào từ cùng gốc. “Gọi” đi với “gọi điện”, “gọi mời”, “gọi dậy”, “gọi về”; cả nhóm đều xoay quanh việc lên tiếng để ai đó đáp lại. “Rọi” đi với “rọi đèn”, “rọi sáng”, “rọi thẳng”, cả nhóm đều xoay quanh ánh sáng. Xếp từ vào đúng nhóm là biết ngay chữ nào đứng đầu.

Soát nhanh nhất là dán cả đoạn vào [ô Kiểm tra chính tả](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/chinh-ta#kiem-tra) của nền tảng này rồi đọc lại những chỗ được đánh dấu. Với riêng nhóm âm đầu, xem thêm trang quy tắc nhầm âm đầu. Câu tự soát: “Lời kêu gọi của thôn trưởng được bà con hưởng ứng nhiệt tình”, viết thành “kêu rọi” thì động từ soi chiếu không khớp với việc vận động, và người đọc sẽ dừng lại giữa câu.

Một thói quen nhỏ giúp ích lâu dài: gặp lại cặp kêu rọi hay kêu gọi trong tin nhắn nhóm, trong bài đăng của lớp, người viết nên đọc to rồi sửa ngay. Sửa một lần là lần sau tay tự viết đúng. Nếu phải soạn văn bản gửi cơ quan hay đơn xin hỗ trợ, để riêng ba phút đọc lại phần mở đầu, vì đó là chỗ người nhận đọc kỹ nhất.

Với người làm nghề phải viết nhiều, một mẹo nữa là lập danh sách riêng những từ mình hay nhầm, dán ngay cạnh màn hình. Danh sách chỉ cần năm bảy từ, trong đó có cặp kêu gọi hay kêu rọi, và mỗi lần viết xong thì liếc qua một lượt. Cách này hiệu quả hơn mẹo chung chung vì nó nhắm đúng chỗ yếu của từng người.

**Đọc thêm:** [Giẻ rách hay rẻ rách? Từ nào đúng chính tả và nghĩa khác nhau thế nào](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/gie-rach-hay-re-rach)

Bài viết thuộc [Góc đọc Xuân](https://chucmungnammoi.com/tap-chi) của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/).

## Câu hỏi thường gặp

**Kêu gọi hay kêu rọi, cách nào đúng?** “Kêu gọi” là cách viết đúng, có trong từ điển và xuất hiện đều trong văn bản chính thức. “Kêu rọi” là dạng viết lẫn phụ âm đầu, không nguồn nào xác nhận là đúng.

**Viết “kêu rọi” có bị coi là sai chính tả không?** Có. Đây là lỗi chính tả rõ, cùng nhóm với lỗi lẫn r, d, gi ở phụ âm đầu. Người đọc vẫn hiểu ý, nhưng văn bản gửi cơ quan hay bài đăng công khai nên sửa lại trước khi gửi.

**“Kêu gọi” dùng trong hoàn cảnh nào?** Dùng khi muốn vận động nhiều người cùng làm một việc: kêu gọi ủng hộ đồng bào vùng lũ, kêu gọi hiến máu, kêu gọi giải cứu nông sản, hay kêu gọi công dân rời vùng bất ổn. Từ này hướng ra tập thể, không dùng cho việc một người tự nhắc mình.

**“Kêu gọi” khác “mời gọi” ở chỗ nào?** “Mời gọi” nhẹ hơn, thiên về rủ rê, không có sức thúc giục. “Kêu gọi” mạnh hơn, thường gắn với việc cần đông người hưởng ứng, có khi gấp. Cùng một việc, chọn từ nào là chọn sắc thái.

**Có cách nào để không nhầm nữa không?** Ba cách đã nêu ở trên: thay bằng “vận động” để thử nghĩa, xếp từ vào nhóm “gọi” hay nhóm “rọi”, và dán đoạn văn vào ô kiểm tra chính tả trước khi gửi. Làm đều vài lần là thành phản xạ.

**Vì sao nhiều người vẫn viết sai dù đã biết?** Vì khâu soát bị bỏ qua. Khi gõ nhanh trên điện thoại, mắt đọc theo nghĩa nên không thấy chữ sai, máy cũng không báo vì “rọi” là từ có thật. Tách khâu gõ và khâu soát ra là hết.

## Nguồn tham khảo

1. [Lại kêu gọi "giải cứu thanh long"](https://dansinh.dantri.com.vn/dien-dan-dan-sinh/lai-keu-goi-giai-cuu-thanh-long-20181009174256000.htm) (dansinh.dantri.com.vn)
2. [Kêu gọi ủng hộ đồng bào miền Trung](https://tuoitre.vn/keu-goi-ung-ho-dong-bao-mien-trung-572788.htm) (tuoitre.vn)
3. [Cấp thiết kêu gọi hiến nhóm máu O](https://infonet.vietnamnet.vn/cap-thiet-keu-goi-hien-nhom-mau-o-225924.html) (infonet.vietnamnet.vn)
4. [Iran kêu gọi FIFA khai trừ Mỹ khỏi World Cup 2022](https://tienphong.vn/iran-keu-goi-fifa-khai-tru-my-khoi-world-cup-2022-post1490317.tpo) (tienphong.vn)
5. [Thêm nhiều nước kêu gọi công dân rời khỏi Iran và Israel](https://www.sggp.org.vn/them-nhieu-nuoc-keu-goi-cong-dan-roi-khoi-iran-va-israel-post840337.html) (sggp.org.vn)
6. [Viện trưởng Viện Huyết học kêu gọi người mẹ bỏ rơi con quay lại](https://tuoitre.vn/vien-truong-huyet-hoc-keu-goi-nguoi-me-bo-roi-con-quay-lai-20170927154201795.htm) (tuoitre.vn)
7. [Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%9Di_k%C3%AAu_g%E1%BB%8Di_to%C3%A0n_qu%E1%BB%91c_kh%C3%A1ng_chi%E1%BA%BFn) (Wikipedia)
8. [Mẹ Tổ quốc kêu gọi](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%B9_T%E1%BB%95_qu%E1%BB%91c_k%C3%AAu_g%E1%BB%8Di) (Wikipedia)