# Hướng dẫn chuẩn bị đồ cúng rằm đơn giản: ba mâm Phật, gia tiên, cô hồn và giờ cúng đẹp > Sắp đến rằm tháng Bảy mà lần đầu phải tự lo một mâm cúng, cần sắm gì cho vừa đủ, vừa đúng? Trả lời gọn: nhà bạn chỉ cần ba mâm là cúng Phật, cúng gia tiên và cúng cô hồn, mỗi mâm có vài lễ vật chính không khó chuẩn bị. - Bài gốc: - Chuyên mục: Phong tục - Tác giả: Ban Phong tục - Ngày đăng: 27/10/2026 - Chủ đề: Phong tục Việt Nam, Lễ vật cúng cô hồn, Lễ Vu lan, Cúng rằm tháng 7, Đồ cúng rằm, Mâm cúng gia tiên - Thời gian đọc: 11 phút --- Lần đầu ở riêng xa quê, sắp phải tự lo một lễ cúng rằm tháng Bảy cho căn hộ của mình, nhiều người con trẻ đều đứng trước bàn thờ nhỏ mà không biết bắt đầu từ đâu. Câu trả lời nằm ở bài hướng dẫn chuẩn bị đồ cúng rằm đơn giản sau đây: nhà bạn chỉ cần ba mâm, gồm mâm cúng Phật, mâm cúng gia tiên trong nhà và mâm cúng cô hồn đặt ngoài trời. Đây là khung chung mà phần lớn các gia đình Việt đều theo, còn từng lễ vật thì mỗi vùng, mỗi nhà có chỗ khác nhau. Trước khi đi chợ, bạn nên gọi điện hỏi người lớn trong họ xem nhà mình cúng ngày nào, cỗ mặn hay cỗ chay. Vừa giữ được nếp nhà, vừa không sắm thừa thứ gì. ## Ý nghĩa ngày rằm tháng Bảy Rằm tháng Bảy âm lịch là ngày lớn trong năm của người Việt, có tới ba cái tên: lễ Vu Lan, Tết Trung Nguyên và lễ Xá Tội Vong Nhân. Ngày này để tưởng nhớ, báo hiếu ông bà cha mẹ, đồng thời cầu siêu cho các vong hồn. Năm 2026, ngày chính rằm tháng Bảy rơi vào thứ Năm, ngày 27/8 dương lịch, và nhiều nhà đã bắt đầu làm lễ sớm từ ngày 11 âm lịch. Tên gọi Vu Lan bắt nguồn từ Phật giáo, gắn với chuyện Bồ Tát Mục Kiều Liên cứu mẹ khỏi địa ngục, thể hiện lòng hiếu thảo của con cái với cha mẹ. Vì thế cúng Vu Lan là tưởng nhớ tổ tiên, báo hiếu, còn cúng cô hồn là bố thí cho những vong linh không nơi nương tựa. Hai việc này khác nhau về ý nghĩa, nên mâm lễ và lời khấn cũng tách riêng. Truyền thuyết kể rằng ngày mùng 2 tháng Bảy âm lịch, Diêm Vương mở cửa Quỷ Môn Quan cho các linh hồn về dương gian nhận bố thí. Sau 12 giờ đêm ngày 14 tháng Bảy, các linh hồn phải trở về địa ngục. Chính vì thế mà tháng Bảy có nhiều ngày cúng hơn hẳn các tháng rằm khác trong năm. Người Việt thường chọn cúng vào các ngày 12, 13, 14 hoặc 15 âm lịch, và mỗi dịp có ý nghĩa riêng. Cúng ngày 12 đến 14 là san sẻ cho vong hồn trước khi Quỷ Môn Quan đóng, còn cúng ngày 15 là dành cho những linh hồn còn lang thang chưa kịp về. Chọn ngày nào cũng được, miễn là gia chủ sắp xếp được thời gian và làm với lòng thành. ## Bước 1: Chuẩn bị mâm cúng Phật Trong hướng dẫn chuẩn bị đồ cúng rằm đơn giản này, mâm Phật là phần dễ nhất: chỉ cần mâm chay hoặc một mâm ngũ quả, đặt ở vị trí cao nhất trên bàn thờ. Nên cúng vào ban ngày. Theo nếp phổ biến, nhiều nhà làm lễ Phật cùng lúc với lễ thần linh và gia tiên vào ngày 15 tháng Bảy, khoảng 10 giờ đến 12 giờ trưa. Sau khi cúng xong, gia đình thụ lộc tại nhà. Muốn làm mâm chay đầy đủ, có thể chọn bánh trôi chay, canh chay, xôi đỗ hoặc xôi gấc, nem chay, rau củ luộc chay cùng hoa quả. Một gợi ý khác gồm xôi đỗ xanh, xôi vò hạt sen, giò chả chay, rau xào thập cẩm hay canh nấu chay. Nhà không chuẩn bị được mâm cầu kỳ thì sao? Một nén hương, vài bông hoa tươi và lòng thành hướng về Phật cũng đã là một sự cúng dường ý nghĩa. Chọn hoa cũng có nếp riêng: ưu tiên hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn hoặc hoa ngâu, tránh hoa tạp, hoa dại.[1] ![Một phụ nữ lớn tuổi quay lưng lại, hai tay đặt khay trái cây lên kệ cao của bàn thờ gỗ, bên dưới có chén trà, đĩa rau và hoa](https://chucmungnammoi.com/covers/huong-dan-chuan-bi-do-cung-minh-hoa-1-agg7zf-1200x800.webp) *Ảnh minh họa* ## Bước 2: Bày mâm cúng gia tiên Đến mâm gia tiên thì phần lớn các nhà làm cỗ mặn: xôi, gà luộc, canh, cơm, cá kho, món xào, món nộm, kèm hương hoa, đèn nến, nước, trà rượu, vàng mã và vật dụng giấy như quần áo, giày dép cho người cõi âm. Tuy nhiên không có quy định bắt buộc nào về mâm này. Tùy điều kiện từng gia đình, có thể nấu món theo sở thích của gia tiên khi còn sống, hoặc theo đặc điểm vùng miền, mùa vụ. Kiểu bày phổ biến là trên chay dưới mặn, nghĩa là phía trên bày hoa quả, phía dưới bày cỗ mặn. Ở những nhà có trưởng tộc làm lễ, tục xưa cúng xôi gà với 9 bát xếp chồng và 9 đôi đũa; nhà không có gà thì thay bằng thịt hoặc khoanh giò. Con gà luộc là món cần chuẩn bị kỹ nhất trên mâm gia tiên. Nếu mua gà làm sẵn, nên chọn con thân hình nhỏ gọn, săn chắc, khối lượng từ 1 đến 1,5 kg. Da màu vàng nhạt, chỉ vàng đậm ở ức, cánh, lưng, mỏng và có độ đàn hồi cao. Thịt phải tươi hồng, không có mùi hôi hay mùi kháng sinh.[3] Luộc gà cúng sao cho da đẹp cũng không khó. Trước tiên chà muối lên bề mặt gà, rửa sạch rồi thấm khô, đặt gà vào nồi đổ nước ngập, thêm ít muối, gừng dập và hành tím. Ban đầu bật lửa to và đậy nắp, khi nước sôi thì hớt bọt. Sau khi sôi khoảng 5 phút thì giảm lửa nhỏ liu riu khoảng 20 phút, vì nước sôi sục liên tục sẽ làm gà rách da.[3] Khi gà chín, tắt bếp và để gà nguội trong nồi khoảng 10 phút.[3] Sau đó vớt ra nhúng ngay vào nước lạnh đến khi nguội hẳn để da căng mọng, không xuống màu. Cuối cùng quét một lớp mỏng mỡ gà pha nước ép nghệ lên da cho gà vàng mượt. Còn nhà ăn chay thì mâm gia tiên có thể bày xôi chay, đậu hũ chiên, rau củ xào, chả giò chay và chè trôi nước. Chuyên gia phong thủy Song Hà khuyên nên chọn món theo mùa cho mâm cỗ rằm tháng Bảy, vì thời điểm này tiết trời còn nóng, đồ ăn nên có vị mát, tính hàn. Một mâm cỗ vừa đúng nếp vừa hợp mùa sẽ khiến bữa cơm thụ lộc của cả nhà dễ chịu hơn. **Đọc thêm:** [Cả nhà cùng vẽ tranh ngày Tết đơn giản, từ cành mai đến nồi bánh chưng](https://chucmungnammoi.com/tap-chi/ve-tranh-ngay-tet-don-gian) ## Bước 3: Hướng dẫn chuẩn bị đồ cúng cô hồn ngoài sân Cúng cô hồn, hay còn gọi cúng chúng sinh, phải là mâm chay, vì theo quan niệm dân gian cúng đồ mặn sẽ khơi gợi lòng tham, sân, si của các vong hồn. Mâm này đặt ngoài sân, trước cửa nhà, không cúng trong nhà.[1] Lễ vật chính gồm một đĩa muối gạo, 12 chén cháo trắng nấu loãng, 12 cục đường thẻ, hoa quả 5 loại 5 màu, bỏng ngô, bánh kẹo, quần áo chúng sinh nhiều màu, tiền trần là tiền thật mệnh giá lẻ, vàng mã, 3 ly nước, nhang và nến. Mâm có thể thêm mía để nguyên vỏ chặt khúc nhỏ độ 15 cm, bắp rang, cùng khoai lang, ngô, sắn luộc cắt khúc nhỏ. Mức vàng mã thường thấy là tiền vàng từ 15 lễ trở lên, quần áo chúng sinh từ 20 đến 50 bộ, kèm tiền chúng sinh. Số 12 chén không bắt buộc cứng, có thể cúng một nồi cháo lớn thay thế; điều cần giữ là cháo phải nấu thật loãng. Quan niệm tâm linh cho rằng các vong linh ngạ quỷ có cổ họng nhỏ như cây kim, không nuốt được đồ ăn đặc, nên cháo loãng mới là phần bố thí họ nhận được. Còn số 12 tượng trưng cho 12 tháng trong năm, khi bày thì xếp thành một vòng tròn bao quanh các lễ vật khác. Lễ cúng cô hồn thường tổ chức vào buổi chiều tối ngày 14 hoặc 15 tháng Bảy âm lịch, mọi việc phải hoàn tất trong ngày 15 tháng 7. Quan niệm xưa cho rằng các hồn ma sợ ánh sáng nên không dám đến nhận lễ vật vào buổi sáng và buổi trưa, vì thế cúng chiều tối hoặc tối hẳn mới hợp. Có nơi còn cho phép làm lễ thí thực từ mùng 1 đến ngày 15 tháng Bảy. Nhiều nhà cũng tranh thủ làm lễ sớm, có nhà bắt đầu từ mùng 11 âm lịch. Một lưu ý quan trọng: tuyệt đối không đọc chung bài cúng cô hồn khi đang cúng Phật, để giữ sự trang nghiêm cho từng lễ. Lễ cúng Phật và gia tiên tiến hành trước, rồi mới đến lễ cúng cô hồn ngoài trời. ![Một bà cụ tóc bạc đứng quay lưng cầm nén nhang đang bốc khói trước cửa nhà gỗ, trên nền gạch bày mâm lễ với chén cháo](https://chucmungnammoi.com/covers/huong-dan-chuan-bi-do-cung-minh-hoa-2-tx0ntt-1200x800.webp) *Ảnh minh họa* ## Bước 4: Thắp hương, khấn và hóa vàng mã Trình tự làm lễ của cả ba mâm đều theo một nếp quen thuộc: dọn dẹp, lau chùi bàn thờ sạch sẽ, bày mâm cúng gọn gàng, thắp hương đèn nến, đọc văn khấn mời vong linh thụ hưởng, rồi rải gạo muối và đốt vàng mã. Trên mâm cô hồn, tiền vàng được rải theo bốn hướng: hướng Đông 3, Tây 7, Nam 9, Bắc 1, và mỗi hướng cắm tương ứng 3, 7, 9, 1 nén hương. Kết thúc lễ, gạo và muối được vãi ra sân hoặc ra đường theo bốn phương tám hướng, sau đó mới đốt vàng mã, và nên đốt khi hương còn đang cháy. Văn khấn nhà mình đọc theo nếp truyền trong họ, người lần đầu làm lễ nghe người lớn đọc một lần là nắm được bố cục mời vong linh thụ hưởng. Trong lúc làm lễ, nếu chưa cúng xong mà lễ vật bị người khác tranh cướp, gia chủ không nên giật lại. Dân gian xem việc có người cướp lễ trước khi cúng xong là tín hiệu tốt cho gia đình, và đồ ăn giật được ăn bình thường. ## Nếp mỗi nhà một khác Cúng rằm tháng Bảy không có một khuôn chung cho tất cả. Có nhà làm lễ sớm, có nhà giữ đúng ngày 15; có nhà làm ba mâm đầy đủ, có nhà chỉ cúng gia tiên với mâm cơm đơn giản. Ở một số gia đình còn có tục giật cô hồn, với quan niệm càng nhiều người giật càng nhiều lộc. Có nhà bê ra ngoài đường một mâm gồm tiền lẻ, bỏng ngô, khoai luộc, bánh kẹo cho trẻ con tranh cướp nhau, xem đó là phần lộc của ngày lễ. Nếp nhà nào giữ nếp nhà ấy, làm đúng nếp nhà mình quan trọng hơn làm theo bất kỳ danh sách nào. ![Một bà cụ tóc bạc đứng quay lưng trong sân gạch, tay bưng bát trái cây, trước bà là chiếu tre với khoai, bánh, bỏng ngô](https://chucmungnammoi.com/covers/huong-dan-chuan-bi-do-cung-minh-hoa-3-posnzy-1200x800.webp) *Ảnh minh họa* ## Cúng gọn nơi nhà nhỏ Nhà phố chật, căn hộ chung cư hay người xa quê vẫn giữ được lễ này nếu chọn cách làm gọn. Mâm gia tiên tối thiểu chỉ cần hương, đèn nến, hoa tươi, 5 loại trái cây, nước, trà rượu mỗi loại một chén. Mâm Phật có thể thu về một nén hương và vài bông hoa. Mâm cô hồn bày gọn ở hành lang trước cửa với cháo, muối gạo, hoa quả và bánh kẹo.[1] Với ai muốn tra nhanh ngày giờ đẹp, mục [xem ngày tốt](https://chucmungnammoi.com/xem-ngay) trên trang cũng liệt kê đủ các khung giờ hoàng đạo của từng ngày. Một ngày âm lịch có 12 giờ, mỗi giờ dài 2 tiếng, trong đó có 6 giờ hoàng đạo gồm giờ Thanh Long, Minh Đường, Kim Quỹ, Kim Đường, Ngọc Đường và Tư Mệnh. Khi chọn giờ nên dời vào giữa khung giờ, tránh sát thời điểm chuyển giờ, chừng 15 phút mỗi bên. Riêng ngày rằm tháng Bảy năm 2026, chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà chỉ hai giờ thiêng để thắp hương cầu may là giờ Mão, từ 5 giờ đến 7 giờ, và giờ Mùi, từ 13 giờ đến 15 giờ. Còn hai việc cần chú ý ở nơi ở tập thể. Thứ nhất, đốt vàng mã phải ở nơi quy định của chung cư hoặc khu dân cư, không đốt trong nhà hay hành lang để tránh phiền hàng xóm và nguy cơ cháy. Thứ hai, đồ cúng cô hồn sau khi cúng xong không nên mang vào nhà ăn lại; phần lộc cho người dương thì để riêng mâm thụ lộc trong nhà sau lễ cúng Phật và gia tiên. Một hướng dẫn chuẩn bị đồ cúng rằm đơn giản mà gọn gàng như thế vẫn đủ để người xa quê giữ trọn nếp ngày Vu Lan. Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/). ## Nguồn tham khảo 1. [Mâm cúng rằm tháng 7 đơn giản, chu đáo cần chuẩn bị những gì?](https://baohatinh.vn/mam-cung-ram-thang-7-don-gian-chu-dao-can-chuan-bi-nhung-gi-post271792.html) (baohatinh.vn) 2. [6 khung giờ hoàng đạo là gì, cách lựa chọn để cúng Rằm tháng 7 âm lịch 2026 khẩn cầu đúng](https://trangtraiviet.danviet.vn/6-khung-gio-hoang-dao-la-gi-cach-lua-chon-de-cung-ram-thang-7-am-lich-2026-khan-cau-dung-d1454427.html) (trangtraiviet.danviet.vn) 3. [Bí quyết luộc gà cúng rằm tháng 7 cực chuẩn vừa đẹp mắt vừa ngon](https://giadinh.suckhoedoisong.vn/bi-quyet-luoc-ga-cung-ram-thang-7-cuc-chuan-vua-dep-mat-vua-ngon-172180805094134118.htm) (giadinh.suckhoedoisong.vn)