# Tân chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhận việc giữa bao việc chờ

> Nhiều người tưởng Hội Nhà văn Việt Nam là cơ quan quản lý xuất bản. Thực ra đây là hiệp hội của người cầm bút, thành lập năm 1957. Sáng 17-11, Ban Chấp hành bầu Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Kỷ làm Chủ tịch với 100% phiếu, giữa lúc Hội còn nhiều việc cần khôi phục.

- Bài gốc: <https://chucmungnammoi.com/tap-chi/hoi-nha-van-viet-nam>
- Chuyên mục: Phong tục
- Tác giả: Ban Phong tục
- Ngày đăng: 22/11/2026
- Chủ đề: Văn học Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội Nhà văn, Giải thưởng văn học
- Thời gian đọc: 11 phút

---

Nhiều người nhầm Hội Nhà văn Việt Nam là cơ quan nhà nước quản lý mọi hoạt động xuất bản sách. Thực ra, đây là hiệp hội chính trị, xã hội, nghề nghiệp của những người Việt Nam sáng tác, dịch thuật và phê bình văn học.[7] Tổ chức này thành lập năm 1957, khi ấy thuộc Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam.[7]

Sáng 17-11, Ban Chấp hành Hội bầu Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Kỷ giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.[3][9] Ông nhận nhiệm vụ khi tổ chức vừa trải qua một cuộc bãi nhiệm chủ tịch, còn nhiều đầu việc dang dở.

Ngay sau khi được bầu, ông Kỷ nói: “tỷ lệ phiếu bầu đạt 100%, tôi biết đâu đó vẫn có những băn khoăn, mong đợi nhất định đối với người mới đến”.[10]

## Hội Nhà văn Việt Nam là gì

Hội quy tụ người cầm bút cả nước, chia hoạt động thành bốn lĩnh vực: văn xuôi, thơ, phê bình và dịch thuật.[7] Mỗi lĩnh vực có một hội đồng riêng.[7] Mục tiêu mà Điều lệ nêu là tập hợp nhà văn Việt Nam nhằm “xây dựng một nền văn học tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”.[7]

Muốn thành hội viên chính thức, người viết phải là công dân Việt Nam đang hoạt động trong lĩnh vực văn học.[7] Họ cần ít nhất 02 tác phẩm đã xuất bản riêng và được đánh giá tốt, tán thành Điều lệ Hội, tự nguyện gia nhập.[7] Ban Chấp hành được bầu theo nhiệm kỳ 5 năm, gồm Chủ tịch (trước đây gọi là Tổng Thư ký), các Phó Chủ tịch và ủy viên.[7]

Trụ sở đặt tại số 9 Nguyễn Đình Chiểu, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội.[7] Dưới Hội có một nhà xuất bản, tờ báo Văn nghệ, một trung tâm chuyên về quyền tác giả văn học và Bảo tàng Văn học Việt Nam.[7] Bảo tàng này do Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập năm 2011, đặt tại Quảng Bá, phường Quảng An, quận Tây Hồ, Hà Nội (tên địa danh cũ), phụ trách sưu tầm, bảo quản, nghiên cứu, trưng bày và giới thiệu di sản văn học.

Kinh phí hoạt động một phần dựa vào ngân sách nhà nước.[5] Mỗi năm Hội nhận 4,8 tỉ đồng; riêng năm 2016 chỉ nhận 2,4 tỉ đồng, trong đó 2/3 phải trả nợ cho báo Văn nghệ, tạp chí Thơ và Hồn Việt.[7] Riêng bảo tàng, ngoài phần ngân sách cấp trong dự toán hằng năm của Hội, đơn vị có thêm nguồn thu từ hoạt động của mình, từ tài trợ và xã hội hóa.[5]

Hiện Hội tham gia Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.[7] Người đứng đầu Hội qua các thời kỳ: Nguyễn Công Hoan (1957-1963), Nguyễn Đình Thi (1963-1989), Vũ Tú Nam (1989-1994), Nguyễn Khoa Điềm (1994-2000), Hữu Thỉnh (2000-2020), Nguyễn Quang Thiều (2020-2025).

Vai trò nghề nghiệp của Hội từng được đặt ra công khai. Năm 2015, hơn 20 nhà văn, nhà thơ ký đơn tuyên bố từ bỏ Hội, trong đó có Nguyên Ngọc, Nguyễn Duy, Võ Thị Hảo, Ý Nhi.[7] Lý do nêu trong đơn là tình trạng suy thoái của Hội, kèm yêu cầu thay đổi căn bản điều lệ và tổ chức để Hội thực sự là tổ chức nghề nghiệp.[7] Sự việc ấy cho thấy câu hỏi Hội làm được gì cho người viết không phải chuyện mới.

## Bối cảnh bầu chủ tịch mới

Ngày 30-7, Ủy ban Kiểm tra Trung ương cách chức tất cả chức vụ trong Đảng của ông Nguyễn Quang Thiều, với lý do để xảy ra vi phạm tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn.[11] Ngày 24-8, Ban Chấp hành Hội khóa X thông báo bãi nhiệm ông khỏi chức Chủ tịch.[9]

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận Đảng ủy Cơ quan Hội nhiệm kỳ 2025-2030 buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát.[11] Hệ quả là Hội không làm đúng trách nhiệm cơ quan chủ quản nhà xuất bản. Chi bộ nhà xuất bản vi phạm quy chế làm việc, nhiều cán bộ, đảng viên suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, gây hậu quả nghiêm trọng.[11]

Sau khi bãi nhiệm, Ban Chấp hành phân công Phó Chủ tịch Nguyễn Bình Phương phụ trách điều hành hoạt động của Hội trong thời gian chưa kiện toàn chức danh Chủ tịch.[11] Ông Nguyễn Quang Thiều từng trúng cử tại Đại hội khóa X ngày 24-11-2020, nhiệm kỳ 2020-2025, cùng hai Phó Chủ tịch Trần Đăng Khoa và Nguyễn Bình Phương.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều sinh năm 1957, hoạt động trong văn xuôi, thơ, dịch thuật và phê bình.

Trước cuộc bầu, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Phi Long trao quyết định do Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài ký ngày 11-11. Quyết định chỉ định ông Nguyễn Thế Kỷ làm Bí thư Đảng ủy cơ quan Hội, nhiệm kỳ 2025-2030. Nhân sự này thuộc diện Ban Bí thư quản lý và là trường hợp đặc biệt về độ tuổi.

Lãnh đạo Hội bây giờ gồm Chủ tịch Nguyễn Thế Kỷ (Bí thư Đảng ủy) và hai Phó Chủ tịch là nhà văn Nguyễn Bình Phương, nhà thơ Trần Đăng Khoa. Việc kiện toàn hai vị trí lãnh đạo của Đảng ủy và Hội được xem là bước cần thiết để ổn định tổ chức, bảo đảm sự lãnh đạo, điều hành của Hội trong giai đoạn này.

## Tân chủ tịch Nguyễn Thế Kỷ

Ông Nguyễn Thế Kỷ sinh ngày 25-8-1960, quê ở xã Liên Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, nay thuộc xã Vân Tụ cùng tỉnh. Ông có học hàm Phó Giáo sư, học vị Tiến sĩ Ngữ văn và Báo chí, tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Trong Đảng, ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa XII. Ông cũng giữ các vị trí Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Trưởng ban Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam và Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương.

Ở quê, ông làm Phó giám đốc Đài Phát thanh - Truyền hình Nghệ An các năm 1994-2000. Sau đó ông chuyển sang Báo Nghệ An với vai trò Tổng biên tập, kiêm Phó trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Nghệ An giai đoạn 2000-2003, rồi làm Bí thư Huyện ủy Nam Đàn 2003-2005. Ra Trung ương, ông đứng đầu Vụ Báo chí - Xuất bản thuộc Ban Tuyên giáo Trung ương 2007-2010, làm Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương 2010-2016, rồi lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam.

Ngày 1-6-2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký Quyết định số 858/QĐ-TTg cho ông thôi giữ chức vụ Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam kể từ ngày ký. Ngày 17-12-2021, ông được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Việt Nam Đoàn kết và Hợp tác Á - Phi - Mỹ Latinh.

Về văn chương, ông có tiểu thuyết “Chuyện tình Khau Vai” (nhà xuất bản Văn học, 2019) và “Hừng Đông” (nhà xuất bản Văn học, 2020). Thơ của ông gồm “Trở lại triền sông” (2017), “Nhớ thương ở lại” (2019); phần lý luận phê bình có “Lý luận văn hóa, văn nghệ Việt Nam - Nền tảng và phát triển” (2 tập, 2017 và 2019). Ông được tặng Huân chương Lao động hạng Ba (2017), danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc (2020) và Huân chương Độc lập hạng Ba (2021).

Bộ tiểu thuyết “Nước non vạn dặm” 5 tập của ông gồm “Nợ nước non” (2022), “Lênh đênh bốn biển” (2023), “Từ Việt Bắc về Hà Nội” (2024), “Đường lên Điện Biên” (2024) và “Việt Nam - Hồ Chí Minh” (2025). Hai tập “Nợ nước non” và “Từ Việt Bắc về Hà Nội” nhận giải A dành cho tác phẩm văn học nghệ thuật viết về chủ đề học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh, các năm 2022 và 2024.

Ông kể sau khi nghỉ công tác tại Hội đồng Lý luận Trung ương, mình sống như một người nghỉ hưu. Trước tình hình Hội gặp những khó khăn nhất định, tổ chức yêu cầu ông sẵn sàng cho nhiệm vụ mới. Ông mong “cùng các anh em ở Hội Nhà văn Việt Nam nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ”. Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, ông nhận định đây là thời điểm không ít khó khăn: nhiệm kỳ mới chưa kịp triển khai cải tổ, nhiều công việc đang chờ phía trước.

## Việc chờ phía trước

Tân chủ tịch xác định mấy việc cần làm ngay: khôi phục giải thưởng thường niên của Hội, kết nạp hội viên mới, kiện toàn tổ chức Báo Văn Nghệ và Nhà xuất bản Hội Nhà văn. Ông cũng muốn phát huy những giá trị bồi đắp qua gần 70 năm truyền thống, khơi tinh thần đồng lòng trong nhiệm kỳ mới. Hướng ấy không gói trong đội ngũ hội viên mà hướng tới đông đảo người cầm bút bên ngoài.

Về tổ chức, ngày 7-8, Hội thông báo lùi thời gian tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI (nhiệm kỳ 2026-2031) để có thêm thời gian chuẩn bị. Chức danh Chủ tịch Hội nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ do Đại hội khóa XI bầu, ngày tổ chức chưa ấn định.

Những thay đổi cụ thể ngoài các đầu việc nêu trên chưa được công bố trong các nguồn tin. Cụm từ “xây dựng Hội từ sự khác biệt” không xuất hiện trong các nguồn đã đọc, nên phần định hướng ở đây chỉ ghi điều đã được xác nhận.

## Hoạt động văn học gần đây

Hằng năm, Hội trao Giải thưởng Hội Nhà văn cho các loại hình văn học; cứ 5 năm trao Giải thưởng Thăng Long cho hoạt động văn học có ý nghĩa nhất. Giải thưởng Văn học năm 2023 công bố ngày 27-12, trao cho 6 tác phẩm (3 văn xuôi, 1 thơ, 1 lý luận phê bình, 1 văn học thiếu nhi), mỗi giải 20 triệu đồng, tổng 120 triệu đồng. Giải thưởng năm 2021 có 216 tác phẩm tham dự, trao cho 4 tác phẩm của 4 tác giả, mỗi tác phẩm kèm 20 triệu đồng; cùng lúc Hội công bố kết nạp 34 hội viên mới.

Năm 2025, lần đầu sau hơn 20 năm tổ chức, Ngày Thơ Việt Nam rời Hà Nội để tổ chức tại thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, chủ đề “Tổ quốc bay lên”, diễn ra ngày 12-2. Hội cũng tổ chức các hội thảo tổng kết 50 năm văn học Việt Nam sau năm 1975. Hội thảo ngày 6-10 tại Hà Nội đặt câu hỏi “Văn học Việt Nam có sợ hãi AI không?” trước tác động của trí tuệ nhân tạo.

Ngày 12-6 tại TP.HCM, Hội phát động cuộc thi viết “Trang sách và Mái trường” hướng tới 70 năm Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Về hợp tác quốc tế, ngày 15-10 tại Hà Nội, Hội ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện Văn học Pakistan. Trực thuộc Hội, nơi lưu giữ và giới thiệu di sản văn học nước nhà vẫn là Bảo tàng Văn học Việt Nam.

## Nhớ nhanh

- Hiệp hội của người cầm bút, lập năm 1957, hoạt động ở bốn lĩnh vực: văn xuôi, thơ, phê bình, dịch thuật.
- Ông Nguyễn Thế Kỷ đắc cử sáng 17-11 với 100% phiếu, kiêm Bí thư Đảng ủy cơ quan Hội.
- Đại hội khóa XI (nhiệm kỳ 2026-2031) đã lùi ngày, chưa ấn định thời điểm.

Bài viết thuộc [Góc đọc Xuân](https://chucmungnammoi.com/tap-chi) của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/).

## Nguồn tham khảo

1. [Công bố Giải thưởng Văn học Hội Nhà văn Việt Nam 2023](https://dantocmiennui.baotintuc.vn/cong-bo-giai-thuong-van-hoc-hoi-nha-van-viet-nam-2023-post344118.html) (dantocmiennui.baotintuc.vn)
2. [Trao giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam và kết nạp hội viên mới](https://nhandan.vn/trao-giai-thuong-hoi-nha-van-viet-nam-va-ket-nap-hoi-vien-moi-post685603.html) (nhandan.vn)
3. [Hội Nhà văn Việt Nam - tin tức, hình ảnh, video, bình luận](https://www.sggp.org.vn/hoi-nha-van-viet-nam-tag173396.html) (sggp.org.vn)
4. [Khám phá bảo tàng Văn học Việt Nam](https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/printlr/kham-pha-bao-tang-van-hoc-viet-nam-312652.html) (vietnam.vnanet.vn)
5. [Thành lập Bảo tàng Văn học Việt Nam](https://bvhttdl.gov.vn/thanh-lap-bao-tang-van-hoc-viet-nam-2474.htm) (bvhttdl.gov.vn)
6. [Nhà văn Nguyễn Quang Thiều là tân Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam](https://vtv.vn/van-hoa-giai-tri/nha-van-nguyen-quang-thieu-la-tan-chu-tich-hoi-nha-van-viet-nam-20201125094015705.htm) (vtv.vn)
7. [Hội Nhà văn Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_Nh%C3%A0_v%C4%83n_Vi%E1%BB%87t_Nam) (Wikipedia)
8. [Nguyễn Thế Kỷ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Th%E1%BA%BF_K%E1%BB%B7) (Wikipedia)
9. [PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ làm Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam](https://vnexpress.net/pgs-ts-nguyen-the-ky-lam-chu-tich-hoi-nha-van-viet-nam-5145487.html) (vnexpress.net)
10. [Ông Nguyễn Thế Kỷ giữ chức Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam](https://thanhnien.vn/ong-nguyen-the-ky-giu-chuc-bi-thu-dang-uy-chu-tich-hoi-nha-van-viet-nam-185261116152842515.htm) (thanhnien.vn)
11. [Ông Nguyễn Thế Kỷ trở thành tân Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam](https://tuoitre.vn/ong-nguyen-the-ky-tro-thanh-tan-chu-tich-hoi-nha-van-viet-nam-100261109143215499.htm) (tuoitre.vn)
