# Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam thành lập ở đâu, đổi tên mấy lần > Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam thành lập ngày 20/10/1930, ban đầu mang tên Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam. Địa điểm ra đời không phải một nơi duy nhất, và tên gọi của Hội đã đổi qua nhiều chặng. - Bài gốc: - Chuyên mục: Học & lớn lên - Tác giả: Ban Học & lớn lên - Ngày đăng: 26/10/2026 - Chủ đề: Hội Phụ nữ Dân chủ - Thời gian đọc: 10 phút --- Ngày 20/10 hằng năm, cơ quan, trường học khắp nơi đều có dịp tri ân chị em. Ít người để ý phía sau ngày kỷ niệm ấy là hai câu hỏi: Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam thành lập ở đâu, và qua những lần đổi tên nào. Cả hai đều có câu trả lời rõ. Phần thú vị nằm ở câu hỏi đầu: ngày thành lập gắn với một mốc cụ thể, còn địa điểm thì không phải một nơi duy nhất. ## Bối cảnh và buổi ra đời Năm 1930, đất nước nằm dưới ách thống trị của thực dân Pháp, lãnh thổ bị chia cắt thành ba kỳ riêng biệt. Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời, và ngay trong Cương lĩnh đầu tiên đã ghi rõ chủ trương “Nam nữ bình quyền”. Từ đó, Đảng đặt nhiệm vụ lập một tổ chức riêng cho chị em, nhằm lôi cuốn các tầng lớp phụ nữ vào cách mạng. Chủ trương ấy không đợi đến tháng 10 mới xuất hiện. Tại cuộc họp thành lập Đảng Cộng sản, kéo dài từ ngày 6/1 đến ngày 8/2/1930, bên cạnh Chánh cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt, những người tham dự còn quyết định xây dựng các tổ chức quần chúng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Hội Phụ nữ Giải phóng nằm trong số đó.[1] Như vậy, việc có một tổ chức dành riêng cho phụ nữ đã được tính đến ngay từ ngày Đảng ra đời. Trước đó, phong trào quần chúng đã chuẩn bị sẵn mảnh đất cho tổ chức này. Từ năm 1927, các hội như Công Hội Đỏ, Nông Hội Đỏ hình thành và thu hút đông đảo chị em. Năm 1928, nhóm chị Nguyễn Thị Minh Khai tham gia hội đỏ của Tân Việt, sau đó lập tờ Phụ nữ Giải phóng ở Vinh. Hội nghị Trung ương lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương, họp từ ngày 14 đến ngày 31/10/1930, thông qua Nghị quyết về Phụ nữ vận động và đề ra Điều lệ Phụ nữ Liên hiệp Hội. Nghị quyết nhấn mạnh lực lượng cách mạng của phụ nữ là rất trọng yếu, xác định Đảng phải lập ra các đoàn thể chị em, gọi là “phụ nữ hiệp hội”. Điều lệ Phụ nữ Liên hiệp Hội quy định các cấp tổ chức từ Trung ương đến thành phố, phủ, huyện. Theo đó, Phụ nữ Liên hiệp hội Đông Dương gồm một Ban Chấp hành ủy viên Đông Dương và năm Xứ phụ nữ Hiệp hội: Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ, Lào, Cao Miên.[1] Đây là cơ sở đầu tiên để hình thành tổ chức phụ nữ tại Việt Nam.[1] Vậy Hội ra đời ở đâu? Không có nguồn sử liệu nào nêu một địa điểm duy nhất nơi tổ chức phụ nữ ra đời ngày 20/10/1930. Điều ghi nhận được là sau Nghị quyết tháng 10/1930, các hội chị em được lập ở nhiều nơi, như Nghệ An, Hà Tĩnh, Sài Gòn, Hà Nội. Ngày 20/10/1930 là mốc Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam chính thức ra đời. Hội tập hợp chị em ở nhiều tầng lớp, cùng đấu tranh cho dân tộc, cho giai cấp và cho chính phụ nữ, theo đường lối của Đảng.[2] Khi mới thành lập, Hội chọn khẩu hiệu “Đoàn kết - Tự chủ - Giải phóng - Bình đẳng”. Sức sống của tổ chức non trẻ hiện ra bằng con số cụ thể. Phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh năm 1930 có 12.946 phụ nữ tham gia đấu tranh, góp phần lập chính quyền Xô viết trên 300 xã. Trong giai đoạn 1930 đến 1936, tổ chức Phụ nữ Giải phóng hình thành, đưa chị em vào cao trào đấu tranh đòi quyền lợi kinh tế, cải thiện đời sống và chống áp bức của đế quốc, phong kiến.[1] ## Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và những lần đổi tên Ít tổ chức nào ở Việt Nam mang nhiều tên như Hội Liên hiệp Phụ nữ.[1] Mỗi lần đổi tên gắn với một bước chuyển của đất nước, nên lịch sử Hội LHPN Việt Nam cũng phản chiếu những biến động của dân tộc. Để nắm trục thời gian tổng thể trước khi đi vào từng lần đổi tên, có thể chia lịch sử tổ chức Hội thành ba dấu mốc lớn: giai đoạn 1930-1946, giai đoạn 1946-1975 và giai đoạn từ 1975 đến nay. Ba chặng ấy tương ứng với ba bối cảnh: đấu tranh giành chính quyền, kháng chiến và xây dựng đất nước thống nhất. Sau giai đoạn Phụ nữ Giải phóng (1930-1936), tổ chức cách mạng của chị em đổi tên thành Hội Phụ nữ Dân chủ. Sự thay đổi này theo Nghị quyết về công tác vận động phụ nữ mà Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương thông qua vào tháng 8/1937.[1] Hội tuyên truyền giải phóng phụ nữ, nam nữ bình đẳng, đồng thời lập các hội như Ái hữu, Truyền bá quốc ngữ.[1] Đây chính là tên gọi mà nhiều người đọc tìm với cụm Hội Phụ nữ Dân chủ Việt Nam. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ khiến tình hình đất nước đổi thay. Giai đoạn 1939-1941, để phù hợp với hoàn cảnh mới, Hội lấy tên Hội phụ nữ Phản đế, vận động chị em mít tinh, biểu tình, lập các hội cứu tế, bảo an, chống bắt lính, đòi hòa bình. Từ 1941 đến 1945, Đoàn Phụ nữ Cứu quốc được thành lập, vận động các tầng lớp chị em gia nhập Mặt trận Việt Minh, đánh Pháp, đuổi Nhật. Phụ nữ trở thành lực lượng hùng hậu góp phần vào thắng lợi Cách mạng tháng Tám 1945.[1] Ngày 20/10/1946 đánh dấu lần ra đời chính thức của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Nhiều đoàn thể chị em cùng về chung một mái, trong đó Đoàn Phụ nữ Cứu quốc giữ vai trò trụ cột, dẫn dắt phong trào phụ nữ cả nước suốt kháng chiến chống Pháp (1946-1954).[1] Ngày 14-19/4/1950, Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ Nhất diễn ra.[1] Tại đây, Đoàn Phụ nữ Cứu quốc sáp nhập vào Hội, chị Lê Thị Xuyến giữ cương vị Chủ tịch, và Hội trở thành thành viên của Liên đoàn phụ nữ dân chủ quốc tế.[1] Ở miền Nam, ngày 8/3/1961, giữa lúc cách mạng chuyển sang thế tiến công, Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời.[1] Hội công bố Chương trình, Điều lệ và tuyên bố gia nhập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Bà Nguyễn Thị Định được bầu làm Chủ tịch Hội.[1] Năm 1976, sau ngày đất nước thống nhất, hai tổ chức hợp nhất thành một, mang tên Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cho đến hôm nay.[1] Dấu vết của những năm kháng chiến chống Mỹ vẫn còn in ở một nơi ít người ghé tới. Năm 2005, Hội xây bia kỷ niệm tại xã Tân Lập, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh, ghi dấu địa điểm nơi cơ quan Hội Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam từng hoạt động trong những năm kháng chiến. Một tấm bia đá giữa miền Đông, đứng cạnh câu chuyện Điều lệ năm 1930 với năm Xứ phụ nữ Hiệp hội trải từ Bắc Kỳ đến Cao Miên, đủ biết tổ chức này đã đi qua bao địa danh và bao lần mang tên mới. ![Trên bàn gỗ tối có rương gỗ mở đựng vải đỏ và vàng, một ấm đất nhỏ, một cuốn sổ cũ và bình cắm cành hoa hồng phấn](https://chucmungnammoi.com/covers/hoi-lien-hiep-phu-nu-viet-minh-hoa-1-qteljp-1200x800.webp) *Ảnh minh họa* ## Ngày 20/10 hôm nay Gần một thế kỷ sau ngày Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam thành lập, ngày 20/10 không còn là mốc chỉ nằm trong sách sử.[1] Hằng năm, các cơ quan, doanh nghiệp, trường học và địa phương đều họp mặt, mít tinh kỷ niệm và tôn vinh phụ nữ tiêu biểu, biến ngày thành lập Hội thành dịp cả tập thể tri ân chị em. Các đơn vị lớn nhỏ đều có cách kỷ niệm riêng của mình. Tỉnh Đắk Lắk tổ chức gặp mặt kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Viện Kiến trúc Quốc gia làm lễ kỷ niệm 93 năm nhân ngày 20/10. Bệnh viện Nhi Trung ương mít tinh kỷ niệm 83 năm ngày thành lập Hội. Con số năm khác nhau ở mỗi nơi, nhưng điểm chung là đều quay về đúng mốc ngày 20/10/1930. Ở cấp Trung ương, dịp này còn có một hoạt động thường niên đã thành nếp. Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động “Tuần lễ Áo dài”, được nhiều địa phương, cơ quan hưởng ứng trong tuần lễ kỷ niệm ngày thành lập Hội. Áo dài vì thế gắn với ngày 20/10 như một hình ảnh quen thuộc trên đường phố và trong các buổi gặp mặt cuối năm. Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam còn là dịp để hoạt động của Hội mở rộng ra bên ngoài biên giới. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Đắk Lắk của Việt Nam phối hợp với Hội Phụ nữ tỉnh Mondulkiri của Vương quốc Campuchia tổ chức các hoạt động đối ngoại. Hai hội chị em hai nước duy trì mối quan hệ đúng vào dịp kỷ niệm này. Về người đứng đầu, bà Lê Thị Thủy được bầu giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, sau đó tái đắc cử ở nhiệm kỳ tiếp theo. Ban Chấp hành Trung ương Hội khóa mới cũng được ra mắt trước hội nghị toàn quốc của Hội.[1] Hội là tổ chức chính trị - xã hội nòng cốt của phụ nữ Việt Nam, hoạt động vì sự bình đẳng và phát triển của chị em, là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên đoàn phụ nữ Dân chủ quốc tế và Liên đoàn các tổ chức phụ nữ ASEAN; trụ sở Trung ương Hội đặt tại số 39 phố Hàng Chuối, Hà Nội. Từ năm 1976 đến nay, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam lớn mạnh không ngừng, đạt những bước tiến dài trong việc tạo lập vị thế bình đẳng cho phụ nữ Việt Nam.[1] Từ tấm bia đá ở Tây Ninh đến những buổi gặp mặt, tuần lễ Áo dài hằng năm, dòng lịch sử Hội Phụ nữ Việt Nam đổi tên qua nhiều chặng vẫn đang được viết tiếp bằng chính đời sống của hàng triệu người phụ nữ hôm nay. Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/). ## Nguồn tham khảo 1. [Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF_Vi%E1%BB%87t_Nam) (Wikipedia) 2. [Ngày này năm xưa (20/10): Ngày thành lập Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam](https://vhds.baothanhhoa.vn/ngay-nay-nam-xua-20-10-ngay-thanh-lap-hoi-lien-hiep-phu-nu-viet-nam-45692.htm) (vhds.baothanhhoa.vn) 3. [Tên người Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%AAn_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t_Nam) (Wikipedia)