Xã hội & xu hướng
Đánh giá độ bền túi xách vegan: phép thử Taber và mẹo kiểm tra bằng tay
Đánh giá độ bền túi xách vegan là xem chất liệu, độ chắc đường may, phom túi, phụ kiện kim loại và khả năng giữ màu trước khi trả tiền. Túi làm từ polyurethane hay PVC dễ rách và bong tróc sau một thời gian dùng, còn loại từ chất liệu thực vật chịu đựng tốt hơn.
Một chiếc túi xách thay da, hay túi xách vegan, thường làm từ polyurethane (PU), PVC hoặc các chất liệu thực vật như Piñatex từ quả dứa, da nấm, da cork từ vỏ cây bần, thậm chí da xương rồng. Vì không phải da động vật, giá mua thường dễ tiếp cận hơn. Nhưng cái giá này đi kèm một thực tế ít ai nói trước: lớp vật liệu PU và PVC có thể rách hoặc bong tróc sau một thời gian sử dụng, nhất là khi mang đi thường xuyên.
Đánh giá độ bền túi xách vegan vì thế không dừng ở màu đẹp hay thương hiệu nổi. Trước mắt người mua là một loạt thao tác kiểm tra cụ thể ngay trên chính chiếc túi: chất liệu, cách phòng thí nghiệm đo độ bền, rồi những gì tự làm được tại cửa hàng để chọn được túi xách vegan không rách và không phai màu.
Đánh giá độ bền túi xách vegan bắt đầu từ chất liệu
Chất liệu là điểm xuất phát của mọi lần đánh giá độ bền túi xách vegan, vì cùng một kiểu dáng nhưng hai lớp da khác nhau cho hai kết cục hoàn toàn khác. Da PU là chất liệu cao cấp nhất trong nhóm làm từ nhựa, giá thành chỉ bằng khoảng một phần tư da thật, dễ lau sạch vết bẩn, màu sắc và mẫu mã đồng đều. Nhưng PU vốn là hợp chất tổng hợp nhân tạo, không thể bền bằng da thật. Nếu bảo quản không tốt, bề mặt có thể bong tróc, và chiếc túi thường dùng được trên dưới một năm, hoặc lâu hơn nếu biết chăm.
Nhóm chất liệu từ cây cối cho hy vọng lớn hơn. Da Piñatex hay da nấm có mức độ chịu đựng tốt hơn PU và PVC, dù vẫn chưa sánh bằng da thật. Danh sách chất liệu tự nhiên còn dài hơn thế: da thuần chay có thể làm từ nút chai, vỏ cây, lá dứa hoặc vỏ táo. Một ví dụ là da cork từ vỏ cây bần, cao cấp 100%: mẫu túi đeo chéo HGcork CK247 làm thủ công bởi nghệ nhân Bồ Đào Nha, có 5 phiên bản màu, dây đeo kim loại tháo rời và điều chỉnh được.
Ở Mexico, tháng 10/2019, thương hiệu Desserto ra mắt loại da thuần chay 100% làm từ xương rồng Nopal. Hai nhà sáng lập Adrian Lopez Velarde và Marte Cazarez cho biết chất liệu này đáp ứng yêu cầu khắt khe của các ngành trước giờ dùng da động vật hoặc da tổng hợp. Lý do môi trường cũng là một phần của câu chuyện: quá trình sản xuất da thuần chay được đánh giá thân thiện vì carbon thải ra rất thấp và lượng nước tiêu thụ ít hơn so với các chất liệu khác.
Công nghệ sản xuất cũng đang tiến: các dòng túi da thuần chay đời mới chịu đựng và mài mòn tốt hơn trước. Điều đó có nghĩa là hai chiếc túi cùng ghi “vegan” trên tem có thể chênh nhau rất xa về tuổi thọ, và người mua cần biết chính xác lớp da ngoài là gì trước khi bàn tiếp đến đường may.
Còn một mâu thuẫn đáng lưu ý khi đọc quảng cáo. Một số nơi mô tả da thuần chay bền và chất lượng y hệt da động vật, trong khi các đánh giá kỹ thuật cho rằng chất liệu từ cây cối vẫn chưa sánh bằng da thật, riêng PU thì rõ ràng kém hơn. Khi hai lời nói ngược nhau, con số và thao tác kiểm tra thực tế mới là thứ tin được.
Phòng thí nghiệm đo độ bền ra sao
Trong công nghiệp, độ bền mài mòn của da, da tổng hợp và vải được thử bằng máy Taber Abraser với các loại bánh xe mài như CS-8, CS-17 hay H-18 của hãng Taber ở Mỹ. Thanh mài CS-17 dùng cho vải, da tổng hợp và vật liệu dệt; kết quả được đánh giá bằng khối lượng mất đi, độ dày giảm hay quan sát trực quan bề mặt. Các thử nghiệm này tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế như ASTM D4060, ISO 5470, ISO 9352 và JIS K5600.
Riêng chiếc túi nguyên chiếc còn bị thử theo cách gần với đời sống hơn. Máy kiểm tra độ bền túi xách SPL-50S của Sumspring theo tiêu chuẩn GB21661, BB/T 0013 và BB/T 0039: cho vật vào đầy ba phần tư túi, treo lên máy, đặt số lần hoặc thời gian mang rồi cho túi rung lên xuống liên tục. Biên độ rung 30 ± 2mm, tần số 1-3Hz tương đương khoảng 130 nhịp mỗi phút, trọng tải 20kg và bộ đếm tới 99999 lần mỗi chu kỳ.
Về màu sắc, phòng kiểm soát chất lượng làm mẫu theo đúng điều kiện sản xuất dự kiến, cho lão hóa dưới ánh nắng, tia UV, nhiệt độ, độ ẩm rồi so sánh màu trước và sau thử nghiệm, đôi khi dùng thiết bị đo màu cho khách quan thay vì nhìn bằng mắt. Khả năng giữ màu phụ thuộc cả vật liệu nền, chất ổn định UV, nồng độ màu và điều kiện gia công, không chỉ riêng lớp nhuộm.
Người mua ở cửa hàng tất nhiên không có máy Taber hay buồng lão hóa.
Nhưng hiểu máy đo gì giúp biết phải nhìn vào đâu: mài mòn bề mặt, sức chịu tải khi rung lắc, và màu dưới ánh sáng mạnh. Ba điều này đều kiểm tra được bằng tay và bằng mắt, theo cách dưới đây.
Cách chọn túi xách thay da bền qua đường may, lót và phom
Đường may là nơi nhiều chiếc túi hỏng trước cả lớp da, nên cách chọn túi xách thay da bền luôn bắt đầu từ mũi chỉ. Quan sát mũi chỉ trên viền, đáy và quai cầm: chỉ phải đều tay, không có chỉ thừa, không có khoảng trống lớn; góc đáy, đỉnh quai và vị trí móc khóa phải có mũi khâu tăng cường hoặc miếng gia cố.
Tiếp theo là thử mối nối bằng ngón tay: kéo nhẹ ở mép may, nếu mối may dịch chuyển hoặc chỉ căng lên dễ đứt thì sản phẩm chưa đạt chuẩn. Thao tác này mất vài giây nhưng nói rõ hơn mọi lời giới thiệu trên nhãn.
Bên trong cũng cần một lượt kiểm tra. Lớp lót phải liền mạch, không rạn rách, không keo thừa. Đưa tay vào từng ngăn để cảm nhận bề mặt lót và sờ mối ghép giữa da ngoài với lót, nơi thường để lộ sợi chỉ thừa hoặc keo.
Cuối cùng là phom, tức dáng đứng của túi. Mang túi lên vai, cầm tay cầm, thử đóng mở. Quan sát quai có bị lệch đi không, đáy có võng không; túi chất lượng giữ hình dù rỗng, đáy có miếng lót hoặc nẹp để đứng thẳng khi đặt xuống.
Đọc thêm: Đánh giá bếp nhà hàng sạch không: 5 điểm nhìn ngay trước khi gọi món
Nhìn phụ kiện kim loại
Phụ kiện là bộ phận hỏng trước lớp da trong nhiều chiếc túi, nên kiểm tra khóa kéo, móc và đinh tán là bước không thể bỏ qua. Hợp kim là vật liệu kết hợp một kim loại với nguyên tố khác để tăng độ cứng, độ bền và khả năng chống ăn mòn. Hợp kim kẽm phổ biến nhất trong phụ kiện túi xách vì nóng chảy thấp, dễ đúc khuôn hình phức tạp. Đồng thau nặng tay, chống ăn mòn tốt, thường thấy ở túi sang trọng; thép không gỉ bền vượt trội, dùng cho môi trường khắc nghiệt.
Chất lượng bản thân hợp kim cũng phân biệt rõ hai loại phụ kiện. Hợp kim chất lượng cao có tỷ lệ pha trộn chính xác, ít tạp chất; loại kém có thể giòn và có lỗ rỗng. Người mua có thể cảm nhận phần nào qua tay cầm và bề mặt đúc: phụ kiện đúc khuôn chính xác không có vết gờ sắc hay điểm yếu do lỗi đúc, còn thiết kế dày, phân bổ lực đều bền hơn thiết kế mỏng hoặc uốn cong sắc dễ gãy.
Lớp mạ quyết định phần còn lại của tuổi thọ. Mạ điện tạo lớp phủ dày, đều, bám chắc và chống oxy hóa hiệu quả hơn mạ thường; ngược lại lớp mạ kém nhanh tróc, lộ lõi hợp kim gây gỉ sét. Kiểm tra tại chỗ khá đơn giản: kéo khóa vài lần xem có trơn, không kẹt, răng kéo đều không. Lắc nhẹ túi để nghe tiếng kim loại, nếu có tiếng lỏng hoặc mạ bong thì chọn mẫu khác; đinh tán phải không lỏng, không méo. Phụ kiện tốt cầm chắc, đầm tay, bộ phận chuyển động như móc và khớp xoay hoạt động mượt; dấu hiệu bền là lớp mạ mịn, sáng, đều màu, không vết rỗ hay loang lổ.
Một dấu hiệu nữa đáng hỏi người bán: phụ kiện bền thường có nguồn gốc rõ ràng kèm cam kết chống gỉ sét. Câu hỏi này cũng mở đường cho việc thương lượng bảo hành ở cuối bài.
Thử màu để chọn túi xách vegan không phai màu
Túi xách vegan không phai màu là yêu cầu khó hơn cả không rách, vì màu của vật liệu có thể phai, biến đổi tông hoặc bạc màu dưới tác động của ánh nắng, tia UV, nhiệt độ, độ ẩm và mưa. Đây là điều nhà sản xuất phải tính trước, nhưng người mua cũng có cách tự kiểm tra được.
Tại cửa hàng, mẹo kiểm tra màu rất đời thường: mang theo một miếng vải trắng nhỏ, lau nhẹ bề mặt trong góc kín của túi. Nếu vải dính vết đổi màu do thuốc nhuộm thì đó có thể là da nhuộm kém chất lượng hoặc da xử lý dặm màu. Nên kiểm tra chất liệu dưới ánh sáng tự nhiên để nhận diện màu và vân chính xác nhất, vì đèn cửa hàng hay làm lệch tông.
Mùi cũng là chỉ báo. Ngửi phần trong túi hoặc mép cắt: mùi thuốc nhuộm nhẹ là bình thường, còn mùi hóa chất hoặc keo mạnh là cảnh báo xử lý kém, dễ làm hỏng lớp da lâu dài. Da công nghiệp thường có bề mặt mịn đồng đều, lớp phủ bóng và cảm giác lạnh hơn da thật; biết điều này giúp người mua không nhầm chất liệu khi nghe người bán mô tả.
Một lưu ý từ phía sản xuất: kể cả khi nhà sản xuất đã phơi mẫu ngoài trời thử điều kiện môi trường, cũng không nên tự quy đổi thời gian thử nghiệm thành số năm sử dụng nếu chưa có cơ sở xác minh. Khả năng giữ màu phụ thuộc vào vật liệu nền, chất ổn định UV, nồng độ sử dụng và điều kiện gia công, nên cách thực tế nhất là hỏi người bán về các yếu tố đó thay vì tin lời hứa về tuổi thọ.
Đọc thêm: Sức khỏe tổng quát gồm những yếu tố nào để tự đánh giá mỗi ngày
Sau khi trả tiền
Trước khi ra khỏi cửa hàng, người mua nên hỏi rõ chính sách bảo hành đường may, phụ kiện và chính sách đổi trả nếu phát hiện lỗi trong vài ngày đầu; yêu cầu hóa đơn, ghi chú bảo hành và ghi lại số seri hoặc nhãn mác nếu cửa hàng cung cấp. Về số tháng bảo hành cụ thể cho túi xách vegan, không có mức chung nào, mỗi nơi một kiểu, nên câu hỏi đặt trực tiếp với người bán quan trọng hơn mọi con số tham khảo.
Sau khi mua, việc bảo quản quyết định phần còn lại của tuổi thọ, nhất là với da PU. Giữ túi tránh xa nguồn nhiệt, vì PU có thể bong tróc bề mặt nếu bảo quản không tốt. Với phụ kiện kim loại, tránh tiếp xúc hóa chất, nước mặn và va đập mạnh để giữ độ bền và lớp mạ.
Công nghệ da thuần chay ngày càng tiến bộ, cho sản phẩm chịu đựng và mài mòn tốt hơn từng năm. Chiếc túi xách vegan mua hôm nay với da cork hay chất liệu từ cây, đường may kín, khóa kéo trơn và lớp mạ đều màu, được giữ khỏi nắng gắt và nguồn nhiệt, hoàn toàn có thể đồng hành lâu hơn con số một năm mà nhiều người vẫn mặc định cho nhóm túi này.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.