Có nên làm cửa sổ trong nhà vệ sinh và cách tính kích thước

Một ô cửa sổ nhôm kính cho nhà vệ sinh có thể tốn tới 1.700.000 đồng mỗi mét vuông, chưa kể phụ kiện, nên nhiều gia đình đắn đo rất kỹ trước khi quyết định có nên làm hay không. Quả thật, đây không chỉ là chuyện tiền: cửa sổ trong nhà vệ sinh còn liên quan đến chất lượng sống và sức khỏe các thành viên.

Bài viết này đi qua từng vế: nhà vệ sinh bí gió gây ra chuyện gì, cửa sổ giải quyết được đến đâu, rủi ro nào cần né, và cách tính kích thước ô thoáng cho từng căn phòng cụ thể.

Nhà vệ sinh bí gió dễ nấm mốc

Hơi nước tích tụ trong phòng vệ sinh sau mỗi lần tắm là nguyên nhân chính khiến tường, trần và góc khuất bị ẩm. Để lâu, vi khuẩn và nấm mốc phát triển nhanh chóng, không khí ẩm thấp lại giữ chặt các mùi hôi khó thoát. Theo chia sẻ của kiến trúc sư chuyên thiết kế nhà ở, không gian kín không có cửa sổ dễ trở thành nơi ủ mầm bệnh ảnh hưởng sức khỏe gia đình.

Một ô cửa sổ mở được giải quyết được cả ba vấn đề trên cùng lúc. Hơi ẩm sau khi tắm được đưa ra ngoài, khí mới vào thay thế, phòng khô ráo nhanh hơn. Mùi hôi khi đi vệ sinh cũng thoát theo luồng khí đó thay vì ám vào tường và đồ vật.

Ánh sáng tự nhiên là phần thưởng thêm. Ban ngày, phòng nhỏ trông rộng và dễ chịu hơn thay vì lúc nào cũng chìm trong ánh sáng nhân tạo. Nhu cầu bật đèn giảm hẳn, chi phí điện hàng tháng vì thế cũng nhẹ hơn.

Ánh nắng trực tiếp còn có tác dụng diệt khuẩn, làm khô sàn và góc khuất, ngăn nấm mốc - tác nhân gây bệnh hô hấp. Đây là điều ánh sáng nhân tạo không làm được: đèn chỉ giải quyết được vấn đề thị giác, chứ không mang lại sinh khí như ánh nắng thật.

Cần nói rõ: cửa sổ không thay thế hoàn toàn hệ thống thông gió nhà vệ sinh. Với phòng không có hướng mở thuận lợi hoặc thường xuyên phải đóng cửa, gia chủ vẫn nên bố trí thêm quạt hút. Ô cửa và quạt hỗ trợ nhau chứ không loại trừ nhau.

Có nên làm cửa sổ nhà vệ sinh

Nếu điều kiện kiến trúc cho phép, câu trả lời là có. Ô cửa tăng ánh sáng tự nhiên, thoát hơi ẩm, giảm mùi và khiến không gian dễ chịu hơn. Hãy hình dung nhà vệ sinh có ô cửa sổ cao phía sau nhà: nắng buổi sáng chiếu vào làm khô sàn và góc khuất, nấm mốc không có chỗ đứng.

Tuy vậy, không phải không gian nào cũng phù hợp, nhất là nhà có diện tích hạn chế. Việc bố trí cần tính toán kỹ để không ảnh hưởng kết cấu tổng thể. Điều quan trọng nhất khi đặt cửa sổ là không ảnh hưởng kết cấu, bảo đảm riêng tư và kiểm soát được độ ẩm.

Lợi ích theo quan niệm phong thủy

Theo quan niệm dân gian, nhà vệ sinh cần sạch sẽ, khô thoáng, nên ô cửa tăng ánh sáng và lưu thông không khí thường được đánh giá là có lợi. Đây là quan niệm tham khảo, không phải nguyên tắc bắt buộc.

Theo quan niệm phong thủy, nhà vệ sinh tích tụ Thủy khí và dễ tích âm khí vì ẩm thấp, kín đáo. Ô cửa đóng vai trò đón dương khí từ ánh sáng mặt trời, cân bằng ngũ hành và xả khí xấu - điều đặc biệt quan trọng khi nhà vệ sinh nằm gần bếp hoặc phòng ngủ. Không gian bít bùng khiến uế khí thẩm thấu ngược vào nhà, càng nguy hiểm hơn với những vị trí này.

Đọc thêm: Nhà bếp có nên để cửa sổ không và nên đặt ở đâu

Hạn chế và rủi ro riêng tư

Thiết kế sai cách, cửa sổ giảm tính riêng tư, đặc biệt với nhà lô phố hoặc nhà liền kề. Nhà vệ sinh đặt cạnh bếp mà khí ẩm tỏa ra nhiều cũng ảnh hưởng sức khỏe các thành viên.

Lắp không chắc chắn hoặc vật liệu kém, nước mưa và gió lạnh sẽ xâm nhập vào phòng. Với cửa sổ hướng ra ngoài trời, khi thi công cần chú ý độ dốc và khe thoát nước để tránh mưa tạt vào bên trong. Thiếu lưới chắn, ô cửa còn trở thành lối cho muỗi và gián chui vào.

Chọn vị trí và kích thước

Vị trí lý tưởng của ô thoáng là chỗ cao gần trần, đối diện với nguồn mùi: riêng tư được giữ, hơi ẩm và mùi thoát ra dễ dàng.

Kích thước cửa sổ không có thông số tuyệt đối bắt buộc, tùy công trình. Một nguyên tắc ước tính dễ áp dụng: diện tích cửa thông gió nhà vệ sinh nên bằng khoảng 5 - 10% diện tích sàn. Cụ thể, phòng vệ sinh rộng 4m² chỉ cần ô thoáng từ 0,2m² đến 0,4m² là đủ.

Cách tính thứ hai dựa trên số người dùng. Theo các tiêu chuẩn xây dựng, mỗi người trong nhà vệ sinh cần lưu lượng không khí khoảng 25 - 30m³/h. Lấy số người thường dùng phòng nhân với mức này, gia chủ có tổng lưu lượng cần thiết rồi chọn kích thước cửa tương ứng.

Các kích thước tham khảo phổ biến: chiều dọc 0,62 - 0,665 - 0,675 - 0,69 - 0,695 mét, chiều ngang 0,47 - 0,59 - 0,61 - 0,62 - 0,665 mét. Riêng cửa thông gió, chiều cao 300 - 450mm hoặc 620 - 675 - 695mm, chiều rộng 300 - 400 - 500 - 600mm hoặc 470 - 590 - 610 - 620 - 665mm.

Nhà vệ sinh nhỏ không cần ô cửa to. Một ô vừa phải, đặt chỗ thông thoáng và mở được đã hỗ trợ đáng kể việc lấy sáng và thoát khí.

Đọc thêm: Mẫu nhà vệ sinh đẹp cho nhà nhỏ với 5 phong cách tiết kiệm diện tích

Chất liệu và kiểu cửa

Độ ẩm cao buộc vật liệu phải chịu nước và hạn chế han gỉ. Khung cửa nên chọn nhôm, nhựa uPVC hoặc inox; phần kính nên dùng kính mờ hoặc kính nhám để kín đáo.

Mỗi kiểu mở có chỗ mạnh riêng: cửa sổ trượt gọn, hợp phòng nhỏ; cửa lật mở từ dưới lên ngăn nước mưa và bụi; cửa mở quay thông gió tối đa nhưng cần không gian mở; cửa kính mờ đảm bảo riêng tư, hợp nhà vệ sinh gần khu sinh hoạt chung.

Một mẫu cửa nhôm phòng tắm thông dụng dùng kính dán an toàn dày 6,38mm, màu trắng sữa: ánh sáng vẫn qua nhưng không ai nhìn được từ ngoài vào trong. Chi phí tùy vật liệu, tham khảo cửa nhôm kính Xingfa cho nhà tắm/nhà vệ sinh dao động từ 1.300.000đ/m² đến 1.700.000đ/m², chưa gồm phụ kiện (thời điểm 09/07/2020).

Khi không thể làm cửa sổ

Không gian không cho phép làm cửa sổ thường, giếng trời là phương án đáng cân nhắc: vừa đón sáng tự nhiên vừa thông gió hiệu quả mà không ảnh hưởng riêng tư.

Thiếu cả giếng trời, quạt thông gió hoặc hệ thống thông gió cơ học vẫn đảm bảo không khí lưu thông. Lúc này gia chủ cần vệ sinh và diệt trùng thường xuyên hơn để bù cho phần thiếu sáng và thoáng tự nhiên.

Vài chậu cây xanh nhỏ quanh cửa sổ cũng là điểm nhấn đáng thêm khi đã có ô cửa: tăng thẩm mỹ và lọc không khí tự nhiên.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.