# Chúc mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20 tháng 10 vì sao khác 8/3

> Nhiều người coi 20/10 chỉ là “ngày 8/3 thứ hai” của Việt Nam, khác nhau mỗi cái lịch. Thực ra hai ngày khác nhau từ gốc: 8/3 là ngày đấu tranh quốc tế của phụ nữ lao động, còn 20/10 là ngày lễ quốc gia gắn với việc thành lập Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam ngày 20/10/1930, tiền thân của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam hôm nay.

- Bài gốc: <https://chucmungnammoi.com/tap-chi/chuc-mung-ngay-phu-nu-viet-nam-20>
- Chuyên mục: Phong tục
- Tác giả: Ban Phong tục
- Ngày đăng: 20/10/2026
- Chủ đề: Phong tục Việt Nam, Ngày Phụ nữ Việt Nam
- Thời gian đọc: 11 phút

---

Thử hình dung một chị công sở sáng cuối tháng Mười đi ngang sảnh, thấy cơ quan treo băng rôn “Chúc mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20 tháng 10” và thắc mắc trong bụng: sao một năm có tới hai ngày tôn vinh phụ nữ, mà ông bà mình trước đây ở miền Nam lại không ai nhắc tới 20/10?

Câu hỏi “ngày 20/10 là ngày gì” vì thế không thừa. Ngày lễ này có lai lịch riêng, không phải bản sao của 8/3. Truy lại cho hết, người ta thấy hai ngày sinh ra từ hai dòng lịch sử khác hẳn nhau, dù cùng chung một điều: ghi nhận vai trò của người phụ nữ.

## Nguồn gốc của lời chúc mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20 tháng 10

Mọi chuyện bắt đầu từ những năm 1920, khi phong trào phụ nữ yêu nước ở Việt Nam đã manh nha thành nhiều tổ chức quần chúng nữ. Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Đông Dương thành lập, Cương lĩnh đầu tiên ghi rõ bốn chữ “Nam nữ bình quyền”. Sang tháng 10 cùng năm, Hội nghị Trung ương lần thứ nhất của Đảng ra Nghị quyết về Phụ nữ vận động.[6] Nghị quyết khẳng định lực lượng cách mạng của phụ nữ là rất trọng yếu, nếu quần chúng phụ nữ không tham gia thì cách mạng không thắng lợi được.[6]

Nghị quyết đó chủ trương Đảng phải tổ chức các đoàn thể phụ nữ nhằm mưu quyền cho chị em và làm cho phụ nữ triệt để giải phóng. Trung ương Đảng đề ra Điều lệ Phụ nữ Liên hiệp Hội.[6] Văn kiện quy định Ban Chấp hành ủy viên Đông Dương, cùng năm Xứ phụ nữ Hiệp hội đặt tại Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ, Lào và Cao Miên. Trên nền móng ấy, ngày 20/10/1930, Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam ra đời, do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo, mang khẩu hiệu “Đoàn kết, Tự chủ, Giải phóng, Bình đẳng”. Đây là tổ chức đầu tiên tập hợp lực lượng phụ nữ yêu nước. Cũng là lần đầu tiên một đoàn thể quần chúng của phụ nữ Việt Nam được hoạt động hợp pháp, công khai.[2]

Từ mốc 20/10/1930, Đảng quyết định chọn ngày 20/10 hằng năm làm ngày truyền thống của tổ chức phụ nữ.[3] Ngày này đồng thời là dịp kỷ niệm và tôn vinh chị em với tên Ngày Phụ nữ Việt Nam.[3] Cần nói rõ một điều: trước năm 2010, chưa tìm được văn bản cụ thể nào quy định việc lấy 20/10 làm ngày truyền thống tổ chức phụ nữ. Các tài liệu chỉ ghi chung Đảng đã quyết định chọn, mà không nêu cơ quan hay thời điểm ban hành.

Mốc văn bản rõ ràng nhất nằm ở ngày 15/10/2010, khi Ban Bí thư ra Thông báo số 382/TB-TW, chính thức lấy ngày 20/10 hằng năm làm ngày Phụ nữ Việt Nam.[1] Văn bản cho thấy Đảng quan tâm đến vai trò của chị em và tổ chức phụ nữ.[1]

Cũng cần nói thêm về thời điểm tên gọi này lan rộng. Việc tổ chức kỷ niệm và tuyên truyền trong giai đoạn dài khiến 20/10 ăn sâu vào đời sống xã hội, đến mức nhiều người coi đây là ngày tôn vinh phụ nữ giống như 8/3.[4] Tuy nhiên, chưa có tư liệu nào xác định thời điểm chính xác trước năm 2010 mà tên “Ngày Phụ nữ Việt Nam” được công nhận rộng rãi trong cả nước. Ngày lễ thì đã có từ lâu qua bao thế hệ kỷ niệm. Còn cái tên chính thức như hôm nay mới được văn bản của Ban Bí thư ấn định từ Thông báo 382/TB-TW.

Một chi tiết thú vị khác: trước năm 1975, tại miền Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng Hòa, Ngày Phụ nữ Việt Nam là ngày tưởng niệm Hai Bà Trưng vào mùng 6 tháng 2 âm lịch.[4] Vì thế, nhiều người lớn tuổi phía Nam trước đây quen với lễ tưởng niệm Hai Bà Trưng, chưa từng biết đến dịp tháng Mười. Còn ở phía Bắc, ngày 20/10/1995 trùng thêm một sự kiện: Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam khánh thành đúng dịp này, nơi lưu giữ di sản của phụ nữ Việt Nam. Sau này, TripAdvisor bình chọn bảo tàng vào nhóm 3 điểm du lịch hấp dẫn nhất Hà Nội, xếp thứ 6 trong 25 bảo tàng hấp dẫn nhất châu Á.[1]

Còn tổ chức sinh ra từ mốc 20/10/1930 thì ngày nay là ai? Đó là Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội của phụ nữ Việt Nam, thành viên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đặt trụ sở Trung ương tại số 39 phố Hàng Chuối, Hà Nội.[6] Năm 2026, tổ chức tiền thân của Hội tròn 96 năm tuổi.[2] Từ một đoàn thể lần đầu tiên được hoạt động hợp pháp, công khai, Hội đã phát triển thành mạng lưới rộng khắp từ trung ương đến cơ sở, nơi các chị em vừa sinh hoạt truyền thống vừa bàn chuyện bình đẳng, việc gia đình và đồng ruộng.

Ngày 20/10 vì thế là sự ghi nhận của đất nước với những người phụ nữ được Bác Hồ tặng tám chữ vàng: “Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang”.[3] Hiểu đến đây, câu hỏi ngày 20/10 là ngày gì đã có lời giải trọn vẹn. Đó là ngày của một tổ chức, của một phong trào, và cuối cùng là của tất cả phụ nữ Việt Nam.[6]

## Hai ngày lễ khác nhau thế nào

Khác biệt cốt lõi nằm ở phạm vi và nguồn gốc.[2] Ngày 8/3 mang tính quốc tế, ra đời từ phong trào của nữ công nhân Mỹ và châu Âu đầu thế kỷ XX, đòi được đối xử công bằng và có tiếng nói trong xã hội. Ngày 20/10 là ngày lễ mang tính quốc gia, dành riêng tôn vinh phụ nữ Việt Nam, gắn với truyền thống lịch sử và văn hóa nước này.[2]

Lịch sử của 8/3 đi qua những con số cụ thể. Lễ kỷ niệm Ngày Phụ nữ sớm nhất được tổ chức ngày 28/2/1909 tại New York, Mỹ, do Đảng Xã hội Mỹ tổ chức.[5] Ngày 8/3/1910, Hội nghị phụ nữ do Quốc tế thứ 2 (Quốc tế Xã hội chủ nghĩa) tổ chức với 100 đại biểu thuộc 17 nước đòi quyền bầu cử cho phụ nữ. Chủ tịch hội nghị, bà Clara Zetkin người Đức, đề nghị chọn ngày 8/3 làm Ngày Quốc tế Phụ nữ.[2] Đến 8/3/1917, cuộc biểu tình của phụ nữ tại Petrograd (Nga) góp phần làm Sa hoàng Nikolai II thoái vị.[5] Liên Hợp Quốc bắt đầu kỷ niệm ngày này từ năm 1975. Hai năm sau, Đại hội đồng mời các quốc gia thành viên tuyên bố 8/3 là Ngày của Liên Hợp Quốc về quyền phụ nữ và hòa bình thế giới.[5] Năm 2025 đánh dấu 115 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ, tính từ 8/3/1910 đến 8/3/2025. So với mốc 1930 của 20/10 thì dòng lịch sử quốc tế này dài hơn hai thập kỷ.

Cách kỷ niệm hai ngày cũng nói lên hai tính chất khác nhau. Ngày 8/3 trên thế giới thường gắn với hội thảo, tọa đàm, chiến dịch truyền thông, tuần hành thúc đẩy bình đẳng giới. Ở Italy, hoa mimosa được tặng phụ nữ như biểu tượng của ngày lễ.[2] Ở một số nước như Bulgaria, Romania, ngày này còn được coi là tương đương Ngày của Mẹ.[5] Còn ở Việt Nam, dịp 20/10 thường có gặp mặt, biểu dương, hội thi nấu ăn, cắm hoa tại các địa phương. Hình thức bày tỏ quan tâm phổ biến nhất vẫn là tặng hoa hồng, thiệp kèm lời chúc mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam.[4]

Quy mô kỷ niệm hai ngày ở Việt Nam cũng có nét riêng. Nhân dịp 8/3, Báo Phụ nữ Việt Nam tổ chức diễu hành, trình diễn áo dài “Cho một tương lai rạng rỡ” trong hai ngày 8 - 9/3 tại phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội. Sự kiện quy tụ 1.000 phụ nữ mặc áo dài, dự kiến 5.000-10.000 lượt người tham quan. Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cũng phát động Tuần lễ Áo dài nhân dịp này.

Còn 20/10 thì ấm hơn, gần hơn: gặp mặt trong hội trường cơ quan, mâm cỗ ở nhà, bó hoa đưa tay trên đường về. Một bên là sân khấu lớn cho thông điệp bình đẳng giới, một bên là bữa cơm gia đình dành riêng cho người mẹ, người vợ, người chị.

Người Việt còn hay nhớ đến khởi nghĩa Hai Bà Trưng khi nói về 8/3, khiến hai ngày càng dễ bị trộn thành một trong tâm trí nhiều người. Nhưng nếu nhìn vào mốc lịch sử thì ranh giới rõ ràng. Ngày 8/3 thuộc về phong trào công nhân và phụ nữ lao động toàn thế giới. Ngày 20/10 thuộc về Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam và những người chị, người mẹ Việt Nam qua các thế hệ chiến đấu, dựng xây đất nước.

Cả hai ngày cùng tôn trọng, ghi nhận và đề cao vai trò của phụ nữ. Hoa và lời chúc mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20 tháng 10 mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là sự bình đẳng, sẻ chia và hành động thiết thực hằng ngày. Ai còn phân vân ngày 20/10 là ngày gì thì cứ nhìn vào hai dòng lịch sử ấy: một dòng của thế giới, một dòng của riêng Việt Nam.

![Phố cổ yên tĩnh buổi sáng với cây xanh, cửa gỗ nửa mở, xe đạp cũ tựa tường có bó hoa gắn phía sau](https://chucmungnammoi.com/covers/chuc-mung-ngay-phu-nu-viet-minh-hoa-1-ccga21-1200x800.webp)

*Ảnh minh họa*

## Chúc mừng ngày 20/10 sao cho đúng tinh thần

Dịp 20/10 mỗi năm, cơ quan nào cũng tất bật lo hoa, thiệp, mâm quả. Cơ quan Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam từng trao quà sinh nhật cho 16 cán bộ, công chức có ngày sinh tháng Mười, một cách chúc mừng ngày Phụ nữ Việt Nam vừa ấm áp vừa gọn. Chiều 19/10 một năm khác, Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt đại biểu phụ nữ tiêu biểu. Cuộc gặp ấy cho thấy ngày lễ có mặt từ cấp cao nhất đến từng xóm phố.

Nhiều người lo lắng về chi phí cho ngày lễ. Thực tế cho thấy xu hướng đang đổi chiều: dịp 20/10/2024, nhiều quà tặng đắt tiền mất hút, người tiêu dùng chuộng quà thiết thực. Trong khi đó, một năm khác, chợ hoa Quảng Bá ở Tây Hồ, Hà Nội tấp nập từ đêm đến sáng. Có khách mua hoa 500 nghìn đồng mỗi bó, có người chi hàng chục triệu đồng cho lẵng hoa nhập khẩu. Bó hoa 500 nghìn hay lẵng hoa triệu đồng đều là lời chúc mừng ngày 20/10. Điều người nhận nhớ lâu hơn thường lại là bữa cơm nhà nấu ngon, tấm thiệp viết tay vài dòng.

Ngày lễ cũng có những năm không thuận. Một dịp 20/10 rơi vào lúc đại dịch COVID-19 lần thứ tư bùng phát, thị trường hoa tươi bớt sôi động hẳn, nhưng ngày lễ vẫn được duy trì theo cách riêng của từng nhà. Một năm khác, 20/10 trùng ngày Rằm tháng Chín, nhiều người sau khi chúc mừng chị em lại ghé chùa Hà cầu bình an, tình duyên. Ngày lễ vì thế không nằm ở quà cáp, mà nằm ở chỗ người ta vẫn nhớ đến nhau, dù phố vắng hay chợ đông.

Với nhà phố, chung cư hay người xa quê, giữ ngày lễ này chẳng cần lễ lạt gì lớn. Một bữa tối gia đình, một cuộc gọi về mẹ, một lời cảm ơn nói ra thành tiếng, đã là cách giữ đúng tinh thần mà các chị em năm 1930 theo đuổi: phụ nữ được tôn trọng, được sẻ chia trong chính ngôi nhà của mình. Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam ở Hà Nội, khánh thành đúng ngày 20/10/1995, vẫn mở cửa đón khách quanh năm cho ai muốn kể lại câu chuyện này với con cháu. Ai còn băn khoăn ngày 20/10 là ngày gì thì một chuyến thăm bảo tàng cũng là cách trả lời dễ nhớ nhất.

Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của [Chúc Mừng Năm Mới](https://chucmungnammoi.com/).

## Nguồn tham khảo

1. [Hôm nay ngày Phụ nữ Việt Nam 20.10: Ngày này có từ 2010, nguồn gốc thế nào?](https://thanhnien.vn/hom-nay-ngay-phu-nu-viet-nam-2010-ngay-nay-co-tu-2010-nguon-goc-the-nao-185261019080836257.htm) (thanhnien.vn)
2. [Ngày 20/10 và 8/3 khác nhau thế nào khi cùng tôn vinh phụ nữ?](https://vtcnews.vn/ngay-20-10-va-8-3-khac-nhau-the-nao-khi-cung-ton-vinh-phu-nu-ar1045940.html) (vtcnews.vn)
3. [Chúc mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10 - Cổng thông tin điện tử UBND Phường Tân Phước](https://phuongtanphuoc.gov.vn/chuc-mung-ngay-phu-nu-viet-nam-20-10/) (phuongtanphuoc.gov.vn)
4. [Ngày Phụ nữ Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%A0y_Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF_Vi%E1%BB%87t_Nam) (Wikipedia)
5. [Ngày Quốc tế Phụ nữ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%A0y_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF) (Wikipedia)
6. [Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF_Vi%E1%BB%87t_Nam) (Wikipedia)
