Nhà & đời sống
Cách làm sáp dưỡng môi từ dầu dừa tại nhà đơn giản
Vì sao nhiều người chọn tự làm sáp dưỡng môi từ dầu dừa trong khi ngoài hàng đã có sẵn? Vì chỉ cần 2 thìa canh dầu dừa và 1 thìa canh sáp ong, đun cách thủy đến khi hỗn hợp tan chảy hoàn toàn, để nguội khoảng 30 phút đến 1 giờ là có hũ son khóa ẩm không chất bảo quản, chi phí chỉ bằng một phần son mua ngoài.
Dầu dừa nguyên chất để riêng một chỗ, khi nhiệt độ xuống dưới 25 độ C sẽ tự hóa rắn, nên muốn có thỏi hay hũ sáp dưỡng môi đành phải nhờ sáp ong giữ dáng. Việc cần làm gọn lỏn: đun cách thủy dầu dừa với sáp ong trên lửa nhỏ đến khi tan chảy hoàn toàn, khuấy đều tay, đổ vào hũ sạch rồi chờ son đông cứng sau 30 phút đến 1 giờ. Cách làm sáp dưỡng môi từ dầu dừa như vậy còn nhẹ túi hơn mua sẵn, bởi một hũ son dầu dừa - sáp ong làm thủ công 100% thiên nhiên ngoài thị trường bán lẻ chỉ 15.000 đồng.
Chuẩn bị nguyên liệu cho cách làm sáp dưỡng môi từ dầu dừa
Công đoạn chuẩn bị quyết định gần nửa thành quả. Son tự làm không có chất bảo quản, nên mọi thứ chạm vào hỗn hợp phải sạch, còn nguyên liệu thì phải nguyên chất ngay từ đầu. Bày sẵn ra mặt bàn những thứ dưới đây trước khi bật bếp, việc làm sẽ nhanh và đỡ lộn xộn hơn hẳn.
Về nguyên liệu, dầu dừa nên chọn loại nguyên chất, chưa qua tinh chế hoặc chỉ tinh luyện nhẹ, để hạn chế kích ứng và dùng được cả với da nhạy cảm. Loại ép lạnh ghi dùng được trong thực phẩm (food-grade) là lựa chọn an tâm nhất: không chứa hương liệu nhân tạo hay chất bảo quản, có thể ăn được, nên vô tình nuốt một lượng nhỏ khi bôi môi cũng không hại cho sức khỏe.
Sáp ong là sáp tự nhiên do ong mật sản sinh, có thể ăn được với độc tính không đáng kể, được chấp nhận sử dụng cho thực phẩm ở hầu hết các quốc gia và Liên minh châu Âu theo số E901.3 Nhờ đặc tính này mà cặp đôi dầu dừa - sáp ong trở thành công thức an toàn phổ biến nhất trong các loại son dưỡng tự làm. Sáp mua về nên nghiền hay bào nhỏ trước, để lát nữa tan nhanh, đỡ mất công chờ.
Nhà không có sáp ong vẫn làm được, chỉ cần đổi sang bộ ba dầu dừa - dầu oliu - sáp lá cọ: 1 thìa canh dầu dừa, 1 thìa cà phê dầu oliu và 1 thìa canh sáp lá cọ. Đun chảy trên lửa liu riu, đổ vào hộp rồi để nơi thoáng mát, tránh ánh nắng.1 Ai muốn bản đầy đủ dưỡng chất nhất cho môi khô vừa thì thử công thức bốn nguyên liệu: 1 muỗng sáp ong xay nhỏ, 1 muỗng dầu dừa nguyên chất, 1/2 muỗng cà phê mật ong và 2 viên nén vitamin E.
Về chi phí, tự làm tiết kiệm thấy rõ so với hàng mua sẵn. Son dưỡng dầu dừa - sáp ong TABAHA 5g bán 29.000 đồng trên Tiki, dùng dầu dừa giàu axit lauric làm dầu khóa ẩm, sáp ong giàu axit béo và vitamin thiết yếu nuôi dưỡng bảo vệ môi, thêm sáp Candelilla tạo màng bảo vệ da. Một hũ tự làm với cùng bộ dưỡng chất đó chỉ tốn giá nguyên liệu, mà còn chỉnh được công thức theo ý mình. Nguyên liệu dễ tìm ở cửa hàng đồ handmade, gian hàng đồ thiên nhiên hay sàn mua sắm trực tuyến. Chọn nơi ghi rõ nguồn gốc, ngày đóng gói, và mua lượng nhỏ vừa đủ vài mẻ son.
Cách làm sáp dưỡng môi từ dầu dừa theo từng tình trạng môi
Không có một công thức duy nhất cho mọi đôi môi; từng phụ gia đảm nhận một việc riêng, nên chọn theo tình trạng môi sẽ đáng tiền hơn là làm mẻ nào cũng được. Nền của mọi cách làm sáp dưỡng môi từ dầu dừa là 2 thìa canh dầu dừa nguyên chất với 1 thìa canh sáp ong, có thể thêm vài giọt vitamin E để chống oxy hóa và bảo quản. Sáp ong tạo độ cứng, kết cấu rắn chắc cho thỏi son, đồng thời là lớp màng chắn bảo vệ môi, giúp son bám trụ lâu hơn, không dễ tan chảy.
Môi khô nhẹ hợp với bản dầu dừa - mật ong: trộn 1 thìa canh dầu dừa nguyên chất dạng rắn với 1 thìa cà phê mật ong nguyên chất. Mật ong hút ẩm tự nhiên, lại kháng khuẩn, chống viêm. Kết hợp với dầu dừa, loại son này vừa kéo độ ẩm vào môi vừa tạo màng ngăn mất nước, làm dịu các vết nứt nhỏ.
Môi khô nứt nặng thì tăng dưỡng chất: dầu dừa và bơ hạt mỡ, mỗi thứ 1 thìa canh, tùy chọn nửa thìa cà phê sáp ong để son cứng hơn. Hãy nghĩ đến người đi xe máy hằng ngày, môi nứt rát vì nắng gió suốt đường. Công thức này hợp với họ nhất, vì bơ hạt mỡ giàu vitamin A, E và axit béo thiết yếu, giúp làm lành, tái tạo tế bào và làm mềm cả lớp da môi chai sần.
Môi hay thâm thì tăng lượng vitamin E: 2 thìa canh dầu dừa với 1-2 viên nang vitamin E loại thoa, tùy chọn thêm 1 thìa cà phê sáp ong. Vitamin E chống oxy hóa mạnh, bảo vệ môi khỏi gốc tự do từ nắng và ô nhiễm, hai tác nhân chính gây thâm môi và nếp nhăn. Ai thích son thơm dịu có thể chọn bản tinh dầu: 1,5 thìa canh dầu dừa với 8-10 giọt tinh dầu hoa oải hương, hoặc 1 thìa canh dầu dừa với 5-6 giọt dầu jojoba.
Người ăn chay vẫn làm được: bỏ sáp ong, thay bằng sáp candelilla hoặc sáp đậu nành với tỷ lệ tương tự. Riêng trẻ em, bản an toàn nhất chỉ gồm dầu dừa, sáp ong và chút mật ong, không thêm tinh dầu mạnh. Bảng dưới đây gom các công thức lại để đối chiếu nhanh.
| Tình trạng môi | Công thức | Công dụng chính |
|---|---|---|
| Môi thường | 2 thìa canh dầu dừa + 1 thìa canh sáp ong, vài giọt vitamin E | Khóa ẩm, tạo màng bảo vệ, son bám lâu |
| Môi khô nhẹ | 1 thìa canh dầu dừa + 1 thìa cà phê mật ong | Hút ẩm, làm dịu vết nứt nhỏ |
| Môi khô nứt nặng | 1 thìa canh dầu dừa + 1 thìa canh bơ hạt mỡ + 1/2 thìa cà phê sáp ong | Tái tạo da môi chai sần |
| Môi hay thâm | 2 thìa canh dầu dừa + 1-2 viên nang vitamin E, tùy chọn 1 thìa cà phê sáp ong | Chống oxy hóa, hạn chế thâm |
| Không có sáp ong | 1 thìa canh dầu dừa + 1 thìa cà phê dầu oliu + 1 thìa canh sáp lá cọ | Dưỡng ẩm, để nơi thoáng mát |
| Thích thơm dịu | 1,5 thìa canh dầu dừa + 8-10 giọt tinh dầu oải hương | Thơm dịu, thư giãn |
| Người ăn chay | Thay sáp ong bằng sáp candelilla hoặc sáp đậu nành cùng tỷ lệ | Vẫn tạo độ cứng cho sáp |
Bước 1: Tiệt trùng hũ và dụng cụ
Trước khi làm, rửa sạch mọi dụng cụ rồi ngâm qua nước nóng hoặc lau bằng cồn, bông tẩm giấm trắng; nhà nào có dung dịch tiệt trùng chuyên dụng thì càng tốt. Hũ đựng phải sạch và khô hoàn toàn, vì son handmade không có chất bảo quản, chỉ một chút ẩm hay bụi cũng đủ nhiễm khuẩn.
Giả sử hũ son cũ rửa xong vẫn còn đọng nước ở đáy, cách xử lý là lau lại bằng bông tẩm cồn rồi úp hũ lên khăn sạch, chờ khô hẳn mới đổ son. Mười phút dành cho khâu này đáng giá hơn một hũ son hỏng giữa chừng.
Bước 2: Đun cách thủy cho tan
Sáp ong nóng chảy ở nhiệt độ khoảng 62-64 độ C, nên khi đun cần giữ lửa nhỏ; nung trên 85 độ C là sáp bị biến đổi màu. Vì thế đun cách thủy là cách làm chuẩn: cho dầu dừa và sáp ong vào bát chịu nhiệt, đặt bát lên nồi nước nóng, khuấy nhẹ đến khi hỗn hợp tan chảy hoàn toàn. Sáp ong để nguyên cục to sẽ lâu tan, nên bào nhỏ như bột cà phê trước khi cho vào bát. Riêng bản bốn nguyên liệu với sáp ong, mật ong và vitamin E, thứ tự vào nồi có khác: dùng nồi hơi làm tan chảy sáp ong trước. Khi sáp mềm chảy được một nửa thì cho thêm dầu dừa và mật ong, trộn đều rồi mới thêm vitamin E.
Bản dầu dừa - mật ong không có sáp ong nên nhanh hơn hẳn: cho cả hai vào bát chịu nhiệt, đun cách thủy hoặc quay lò vi sóng khoảng 15 giây cho dầu tan chảy là xong. Bản dầu dừa - dầu oliu - sáp lá cọ cũng chỉ cần lửa liu riu trên bếp cho tan đều.1
Vài điều để nhớ khi đứng bếp: nước trong nồi chỉ cần sôi lăn tăn, không cần sôi bùng. Hơi nước nóng có thể làm bỏng tay, nên dùng khăn khô cầm quai bát, và quay quai nồi vào trong để không ai vô tình húc phải. Bát thủy tinh vừa ra khỏi nồi rất nóng, đặt lên khăn khô, tránh để trên mặt đá ướt vì dễ nứt.
Nếu hỗn hợp chưa tan hết mà nước cạn, châm thêm nước nóng, tuyệt đối không đổ nước lạnh vào nồi đang nóng.
Bước 3: Thêm phụ gia và đổ khuôn
Hỗn hợp tan hết thì tắt bếp, để nguội bớt khoảng 1-2 phút, không để đông lại, rồi mới thêm phụ gia. Viên nang vitamin E dùng kim hay tăm chích lấy dầu cho vào, khuấy đều; tinh dầu thì chỉ dùng vài giọt thật, khuấy nhanh rồi đổ ngay. Đổ hỗn hợp vào hũ hoặc vỏ son cũ đã chuẩn bị, để nguội ở nhiệt độ phòng hoặc cho vào ngăn mát tủ lạnh khoảng 30 phút đến 1 giờ cho son đông cứng. Son đạt yêu cầu khi mặt phẳng, khô ráo, chạm ngón tay vào không dính.
Công thức oải hương chỉ dùng 8-10 giọt tinh dầu cho 1,5 thìa canh dầu dừa, đúng liều đó là đủ, đừng đổ thêm vì muốn thơm hơn. Có một cảnh báo cần biết: tinh dầu hoa oải hương và tinh dầu trà có cơ chế hoạt động như estrogen.4 Viện nghiên cứu khoa học sức khỏe môi trường quốc gia Hoa Kỳ thử nghiệm cho thấy cả hai loại này có khả năng thúc đẩy tăng nội tiết tố nữ; trẻ em tiếp xúc nhiều qua dầu gội, lotion, khăn ướp bị phát triển tuyến vú bất thường, chỉ hồi phục khi ngừng tiếp xúc. Vì thế không dùng son có tinh dầu oải hương cho trẻ em; bản chỉ gồm dầu dừa, sáp ong và chút mật ong mới là lựa chọn an toàn cho bé.
Giữ sáp dưỡng môi từ dầu dừa được lâu
Son tự làm không chất bảo quản nên chỉ nên dùng trong 3-6 tháng để đảm bảo chất lượng; thấy son có mùi lạ hoặc đổi màu thì bỏ, đừng tiếc. Mốc thời gian cụ thể tùy cách giữ. Son handmade từ các loại dầu thiên nhiên, để ở nhiệt độ thường nơi khô ráo thoáng mát, có hạn sử dụng 12-18 tháng. Trời nóng thì cho vào ngăn mát tủ lạnh, bảo quản thêm được 1-2 tháng, nhưng không nên để lâu trong tủ lạnh vì sẽ giảm độ dưỡng ẩm của son. Giữ hũ son nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và nơi ẩm ướt.
Cách dùng cũng đơn giản: thoa buổi tối trước khi ngủ, hoặc dùng làm lớp lót dưỡng ẩm trước khi thoa son màu. Với thỏi son, tránh vặn cao quá 1 cm kẻo gãy ngang, nhất là khi trời lạnh son cứng hơn. Ai lười làm son thì dùng thẳng dầu dừa nguyên chất: thoa trực tiếp lên môi bằng đầu ngón tay sạch vào buổi sáng sau rửa mặt và buổi tối trước khi ngủ; khi môi khô nứt nặng, thoa lớp dầu dừa dày ban đêm như mặt nạ ngủ cho môi, duy trì 2-3 lần mỗi tuần để khóa ẩm và tái tạo tế bào.
Một điểm cộng ít ai để ý: dầu dừa, sáp ong và bơ cacao có chỉ số SPF tự nhiên nên hỗ trợ chống nắng cho môi. Nhưng đừng nhầm: dầu dừa ăn được khi bôi môi không có nghĩa là dùng để nấu ăn được. Một thìa dầu dừa chứa tới 13 g chất béo bão hòa, mức giới hạn tối đa một ngày theo AHA, cao gấp 6 lần dầu oliu, nên dù tốt cho làm đẹp, dầu dừa không nên đưa vào chảo.2 Người thuê trọ không có tủ lạnh riêng vẫn an tâm: đặt hũ son ở góc tủ kín, xa cửa sổ phía nắng chiều; chỗ mát và tối quan trọng hơn chỗ sang trọng.
Sáp dưỡng môi từ dầu dừa đổ mồ hôi và cách sửa
Từ khoảng 35 độ C trở lên, son handmade bắt đầu đổ mồ hôi, tức là dầu chảy ra bề mặt; nhiệt độ cao còn làm son phân lớp, bốc mùi hắc và hư son. Hãy nghĩ đến hũ son bỏ quên trên xe máy giữa trưa nắng, về nhà thấy phủ giọt dầu. Cách xử lý: dùng giấy thấm dầu thấm nhẹ những giọt mồ hôi quanh son, để son ở nơi thoáng mát 5-10 phút rồi cho vào ngăn mát tủ lạnh để đông lại, sau đó dùng bình thường.
Son bị nứt mặt thì nhẹ nhàng hơn: ngâm hũ son vào nước ấm cho son chảy ra, các vết nứt sẽ tự lấp đầy lại. Mỗi mẻ chỉ nên làm vừa đủ dùng hai ba tháng, hết thì tráng một hũ mới; son không chất bảo quản, độ tươi chính là lợi thế lớn nhất của nó.
Bài viết thuộc Góc đọc Xuân của Chúc Mừng Năm Mới.
Nguồn tham khảo
- 4 cách siêu hay làm sáp dưỡng môi từ dầu dừa (baoangiang.com.vn) ↩a ↩b
- Nấu ăn bằng dầu dừa, bệnh tim sẽ tìm đến ! (tuoitre.vn) ↩
- Sáp ong (Wikipedia) ↩
- Tinh dầu trà và oải hương có an toàn cho trẻ em? • Hello Bacsi (hellobacsi.com) ↩